Yoş neyroxirurg Frederick Frankenstein maşhur baron Viktor fon Frankenstein bilan qarindoşligini oşkor qilişni istamaydi. U bobosidan meros qolgan Transilvaniyadagi qalʼaga egalik qiliş uçun yölga çiqadi. Qalʼada uni gorbun yordamçi, çiroyli laboratoriya yordamçisi va keksa uy bekasi kutib oladi. Köp yillar davomida Frederick bobosining işini bemaʼni deb hisoblab kelgan, biroq devona doktorning tajribalarini tasvirlagan kitobni topgaç, fikrini keskin özgartiradi.
Filmni Mel Brooks suratga oldi; ssenariyni u rejissyorning eski dösti Gene Wilder bilan birgalikda yozgan, Wilder esa boş rolni ijro etgan. Filmda Marty Feldman, Peter Boyle, Teri Garr, Madeline Kahn va Gene Hackman ham rol öynaydi. Musiqasini John Morris yozgan. Bu klassik qora-oq qörqinçli filmlar syujetlarini kulgili tarzda qayta talqin qiladigan parodiya komediya. «Young Frankenstein» 20th Century Studios studiyasi tomonidan işlab çiqarilgan va AQŞda 1974-yil 15-dekabrda prokatga çiqqan. 2003-yilda Kongress kutubxonasi uni Milliy reestrga kiritgan.
1Rollarda
Marty Feldman, Peter Boyle, Teri Garr
Mel Brooksrejissyor
Marty Feldmanaktyor
Peter Boyleaktyor
Teri Garraktyor
Madeline Kahnaktyor
Cloris LeachmanaktyorKMKenneth MarsaktyorRHRichard Haydnaktyor
Gene HackmanaktyorMel Brooksssenariy muallifiJMJohn Morriskompozitor·Ensiklopediyadan
«Young Frankenstein» — 1974-yilda suratga olingan amerikalik parodiya komediya bölib, klassik qora-oq qörqinçli filmlarning syujetlari va standart vaziyatlarini kulgili tarzda qayta talqin qiladi.
Boş qahramonni rejissyor Mel Brooksning eski dösti va ijodiy hamkori Gene Wilder ijro etgan; ssenariyni ular birgalikda yozişgan. Filmda şuningdek Marty Feldman doktor Frankenstinning gorbun yordamçisi rolida, Peter Boyle esa tirilgan yirtqiç rolida, Gene Hackman kör yolğiz odam rolida va boşqalar rol öynagan.
2003-yilda Kongress kutubxonasi «Young Frankenstein»ni maxsus madaniy, tarixiy yoki estetik ahamiyatga ega filmlarning Milliy reestriga kiritdi.
2Syujet
Filmning boş qahramoni — Frederick Frankenstein — maşhur doktor Frankensteynning nabirasi bölib, bir…
Filmning boş qahramoni — Frederick Frankenstein — maşhur doktor Frankensteynning nabirasi bölib, bir amerikalik universitetda tibbiyot kursini öqiydi. U özining dong taratgan Frankenstein nasliga mansubligini oşkor qilmaslikka harakat qiladi (familiyasini «Frankenstin» deb talaffuz qiladi), biroq oilaviy vakil uni Transilvaniyadagi Frankenstein qalʼasidan prabobosining vasiyatnomasi topilgani haqida xabar berganida, doktor Transilvaniyaga jönaydi; vasiyatnomaga köra, butun mulk yoş Frankensteynga ötadi.
Ota-bobolar uyiga yetib kelgan Frederick uning aholisi bilan tanişadi: gorbun yordamçi Igor (u Frederickka taqlid qilib, ismini «Aygor» deb talaffuz qilişni afzal köradi), gözal sarğiş yordamçi Inga va marhum bobosining sevgilisi bölgan qovoqli frau Blyuçer. Tunda skripka ovozidan uyğonib ketgan doktor (keyinroq maʼlum bölişiça, skripkada frau Blyuçer çalgan), yaşirin yölakni topadi, u bobosining maxfiy laboratoriyasiga olib boradi.
Bobosining yozuvlari yordamida yoş Frankenstein qabristondan öğirlangan, yaqinda osilgan ulkan erkakning jasadini tiriltirişga muvaffaq böladi. Köp ötmay maʼlum böladiki, Igorning beparvoligi tufayli doktor öz yaratiğiga «ahmoq» miyani joylaştirgan — u «olim va muqaddas» Hans Delbryuk miyasi emas, balki kimdir-bir aqli past odamniki bölib çiqadi. Muammolar frau Blyuçer monstrni zanjirlardan ozod qilib, u atrofga sayohatga çiqib, mahalliy aholini qörqitganida boşlanadi.
Doktor frau Blyuçerdan monstrni faqat skripka ovozi bilan tinçitiş mumkinligini bilib oladi. Bu sirdan foydalanib, qalʼa aholisi yirtqiçni tuzoqqa ilintiradi. Monstr bilan suhbatlaşar ekan, doktor u yaxşilikka yaxşilik, yomonlikka yomonlik bilan javob berişini tuşunadi. U monstrni Buxarestga olib boradi, u yerda katta tomoşabinlar oldida ular birga «Puttin' on the Ritz» kuyi ostida raqsga tuşişadi. Tomoşabinlarning xunuk xatti-harakatlari tufayli çiqiş buziladi va monstr politsiya bölimiga tuşib qoladi.
Şu orada Amerikadan doktorning nozik didli nomzodi Elizabeth qalʼa Frankensteynga yetib keladi. Şu paytda doktor yordamçi qizga köngil qöyib, aqlini yöqotgan darajada sevib qolgan. Kutilmaganda qalʼada monstr paydo böladi (u politsiyadan qoçgan böladi) va Elizabethni öğirlab ketadi. Sakkiz marta jinsiy aloqadan söng, Elizabeth unga işqiy öt bilan yonib qoladi — buning sababi uning ğayrioddiy jinsiy kuçi va ulkan Sçwanzstuck (jinsiy aʼzoning hazil tarzdagi nomi)dir.
Doktor monstrni yana qalʼaga jalb qilib, ekstremal çora köradi — unga özining likvorining bir qismini quyişga qaror qiladi. Operatsiya avjida qalʼaga ğazablangan dehqonlar olomoni komik politsiya inspektori Hans Wilhelm Friedriç Kemp (uni ilk Brooks filmi «The Producers»da öynagan Kenneth Mars ijro etadi) boşçiligida bostirib kiradi. Endi aqlga ega bölgan monstr donişmand sözlari bilan olomonni tinçlantiradi. Film baxtli yakun bilan tugaydi: Elizabeth monstr bilan, Frederick esa Inga bilan baxtli.
3Rollarda
Gene Wilder — Frederick…
Gene Wilder — Frederick Frankenstein
Peter Boyle — monstr
Marty Feldman — Igor
Cloris Leaçman — Frau Blyuçer
Teri Garr — Inga
Madeline Kahn — Elizabeth
Kenneth Mars — Hans Wilhelm Friedriç Kemp
Richard Haydn — Herr Gerhard Falkstein (advokat)
Gene Hackman — Harold (kör)
Mel Brooks — böri odamning, dart urilgan muşukning va Viktor Frankeşteynning ovozlari
4Suratga oliş
Suratga oliş jarayonida Mel Brooks «rasm»ni öttizinçi yillar filmlari uslubida sinçkovlik bilan stilizatsiya…
Suratga oliş jarayonida Mel Brooks «rasm»ni öttizinçi yillar filmlari uslubida sinçkovlik bilan stilizatsiya qilişga katta eʼtibor berdi. Lenta 1931-yildagi afsonaviy «Frankenstein» filmi bilan bir xil dekoratsiyalarda suratga olingan. Studiyaning qarşiligiga qaramay, film qora-oq qilib olindi. Titrlar uruşdan oldingi davr suratlari uslubida bezatilgan. Şu davr ruhida operator hiylalari va sahnalar orasidagi ötişlar ham saqlab qolingan.
Yakuniy versiyaga bir neçta sahna kiritilmadi, xususan, boş qahramonning bobosi (aqldan ozgan olim) bilan prabobosi (vasiyatnoma muallifi) örtasidagi farqni oçib beruvçi sahnalar.
Filmdagi böri odamning uvillaşini režissyorning özi — Mel Brooks taqlid qilgan.
Film kinoteatrlarda çiqqanda titrlarda Gene Hackmanning ismi yöq edi.
Film «Hugo» mukofotini eng yaxşi qöyiliş uçun qölga kiritdi.
5Meros
Film Amerika kino sanʼati institutining quyidagi röyxatlarida eʼtirof…
Film Amerika kino sanʼati institutining quyidagi röyxatlarida eʼtirof etilgan:
2000-yil: AFI tomonidan tanlangan 100 yil içidagi eng kulgili 100 ta amerikalik film — № 13
2004-yil: AFI tomonidan tanlangan amerikalik filmlardagi eng yaxşi 100 qöşiq — «Puttin’ On the Ritz» — № 89
1975-yilda filmning turk remeyki suratga olindi, u «Sevimli Frankestayn» nomini oldi.
2007–2009-yillarda Brodveyda Mel Brooksning şu nomli myuzikli sahnalaştirildi. Matbuot şarhlari noaniq bölişiga qaramay, myuzikl «Tony» va «Grammy» mukofotlariga nomzod böldi.
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB7Franşiza tartibida
3 film
8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Молодой Франкенштейн» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.