Radioastronom Elli Errouey bolaligidan yulduzlarni orzu qilgan: ota-onasidan erta mahrum bölgan, yoşligida otasi bilan radiohavaskorlik bilan şuğullangan. Hozir u Arecibo rasadxonasidagi SETI loyihasida işlaydi va efirda begona sivilizatsiyalar signallarini izlaydi. Yillar davomida natija yoq, loyihaning moliyalaşuvi xavf ostida. Kutilmaganda yordam eksentrik millioner S. R. Hadden tomonidan keladi va bir kuni Elli Yer tarixida birinçi marta begona radiosignalni qayd etadi.
Filmni Robert Zemeckis suratga oldi, u Karl Saganning 1985-yildagi şu nomli romani asosida yaratilgan. Boş rolni Jodie Foster ijro etadi, filmda, şuningdek, Matthew McConaughey va James Woods rol oldi. Janri — ilmiy-fantastik drama, studiyasi — Warner Bros. «Contact» 1997-yil 11-iyulda ekranlarga çiqdi, tanqidçilardan ijobiy baho oldi va «Hugo» mukofotining eng yaxşi dramatik qöyiliş nominatsiyasida sovrin oldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Jodie Foster, Matthew McConaughey, James Woods
Robert Zemeckisrejissyor
Jodie Fosteraktyor
Matthew McConaugheyaktyor
James Woodsaktyor
Tom Skerrittaktyor
William Fichtneraktyor
John Hurtaktyor
Angela Bassettaktyor
David Morseaktyor
Alan Silvestrikompozitor·Ensiklopediyadan
«Contact» (ingl. Contact) — 1997-yilda suratga olingan amerikalik ilmiy-fantastik drama, rejissyor Robert Zemekisning öninçi töliq metrajli filmi bölib, 1985-yilda Karl Sagan yozgan şu nomli romani asosida yaratilgan. Ssenariyni Sagan va uning xotini Ann Druyan yozişgan. Filmda Jodie Foster SETI olimi doktor Eleonora «Elli» Errouey rolini ijro etadi. U begona hayot mavjudligining dalillarini topadi va birinçi kontakt uçun tanlanadi. Filmda, şuningdek, Matthew McConaughey, James Woods, Tom Skerritt, William Fiçtner, John Hurt, Angela Bassett, Rob Lowe, Jake Busey va David Morse suratga tuşgan.
«Contact» 1997-yil 11-iyulda ekranlarga çiqdi va tanqidçilardan ijobiy baho oldi. Jahon prokatida film 171 million dollardan ortiq yiğdi. Eng yaxşi dramatik qöyiliş uçun «Hugo» mukofotining, şuningdek, bir neçta «Saturn» mukofotining sovrindori böldi.
3Syujet
Ota-onasidan erta mahrum bölgan Eleonora «Elli» Errouey butun umrini fanga bağişladi. Elli Arecibo…
Ota-onasidan erta mahrum bölgan Eleonora «Elli» Errouey butun umrini fanga bağişladi. Elli Arecibo rasadxonasida radiodiapazonni tinglab, begona sivilizatsiyalarning signallarini izlaydigan SETI loyihasining iştirokçisiga aylanadi. Barça urinişlar behuda ketadi va loyihaning kelajagi xavf ostida qoladi: heç qanday tasavvur va qiziqişdan mahrum amaldorlar uni amaliyroq ish bilan şuğullanişni talab qilişadi hamda loyihani moliyalaştirişdan boş tortişadi. Elli qöllab-quvvatlaş topişdan umidini uzadi, ammo kutilmaganda eksentrik millioner S. R. Hadden yordamiga ega böladi.
Yillar davomidagi izlanişlar natija beradi — Elli kosmosdan uzoq kutilgan signalni qabul qiladi. Sunʼiy kelib çiqişi şubhasiz bölgan raqamlar ketma-ketligi (tub sonlar) taxminan Vega yulduzidan kelmoqda. Signalni şifrini oçişda yana Hadden yordam beradi va signalda, boşqa narsalar qatorida, texnik qurilma tavsifi borligi maʼlum böladi. Uning vazifasi nomaʼlum, lekin içkarisida bir kişi uçun möljallangan joy bor.
Jahon hamjamiyati qiymati 300 milliard dollar bölgan qurilmani tayyorlaş va sinab köriş qarorini qabul qiladi. Birinçi uriniş muvaffaqiyatsiz tugaydi — sinovçi va qurilmaning özi diniy terrorçi guruh rahbari qölida halok böladi. Ammo maʼlum böladiki, maxfiylik şaroitida Xokkaydo orolida ikkinçi qurilma ham qurilgan ekan va ikkinçi sinovçi sifatida Elli tanlanadi.
Qurilma işga tuşirilgandan söng, Elli qurt teşiklari tizimi böylab sayohatga çiqadi va ehtimol boşqa yulduz tizimidagi sayyoraga ötadi. U öşa yerda dengiz qirğoğida közini oçadi va özga sivilizatsiya vakili bilan uçraşadi; bu vakil uning vafot etgan otasi qiyofasini tanlagan böladi. Atrofga qarab, qahramon bu joyni begona aql uning ongida, Floridadagi Pensakolada bolaligida çizgan rasmi asosida qayta yaratganini tuşunadi. Begona mavjudot unga qurilma orqali yulduzlararo aloqa yöllarini taşkil etiş mumkinligini va endi Yer Koinot Sivilizatsiyalari Hamjamiyatining aʼzosi bölişini aytadi.
Elli qaytib keladi va Yerda huşiga keladi. Taşqi kuzatuvçilar nuqtayi nazaridan, qurilma işga tuşirilgandan keyin unga heç narsa bölmagan, uning tanasi Yerni tark etmagan, butun «sayohat» bir neça soniya davom etgan. Elli paradoksal vaziyatda qoladi. Olim sifatida u qatʼiy fan nuqtayi nazaridan öz sözlarini heç qanday tasdiqlay olmaydi, garçi nisbiylik nazariyasiga asoslanib, Yerdan taşqarida ötkazgan vaqti 18 soat bölganini taxmin qiladi.
Senat qömitasining sinovlar oqibatlarini tekşiruvi kutilmagan natijalarga olib keladi. Hadden begona signalni soxtalaştirgan va butun jahon hamjamiyatini çalğitgan, deb gumon qilinadi. Undan sörab bölmaydi — millioner vafot etgan. Elli ixtiyoriy yoki beixtiyor bunday qimmatbaho firibgarlikning iştirokçisiga aylanadi. U oddiy odamlardan va yaqin sevgan insoni — faylasuf va voiz Palmer Joss tomonidan kutilmagan qöllab-quvvatlaşga ega böladi; ular unga sözma-söz işonişga tayyor. Yana bir holat oydinlaşadi: sayohat davomida Ellining kiyimiga biriktirilgan videokamera heç narsani yozib olmagan, ammo böş yozuvning davomiyligi bir neça soniya emas, aynan öşa 18 soat bölgan.
Film oxirida yulduzli osmon fonida «FOR CARL» yozuvi paydo böladi — bu filmni suratga oliş davom etayotgan paytda 1996-yil dekabrda vafot etgan Karl Saganning xotirasiga bağişlangan.
4Badiiy qiymati
Zemekis oldiga qöygan asosiy vazifalardan biri — olim, amaldor, ruhoniy yoki diniy fanatik bölişidan qatʼi…
Zemekis oldiga qöygan asosiy vazifalardan biri — olim, amaldor, ruhoniy yoki diniy fanatik bölişidan qatʼi nazar, turli odamlarning begona sivilizatsiya bilan kontakt imkoniyatiga qanday munosabat bildirişini körsatiş edi. Filmda kötarilgan asosiy muammo, ehtimol, boş qahramon Elli Errouey va uning sevgan erkagi Palmer Joss obrazlarida mujassamlaşgan ilmiy va diniy dunyoqaraş örtasidagi ziddiyatlardir. Biroq fan va din örtasidagi qarama-qarşilikning çöqqisi filmda harbiylaşgan komissiya boş qahramonga kosmik qurilmani boşqariş huquqini rad etgan paytda emas (guyoki Elli ateist, komissiya esa «aholisining taxminan 95 foizi biron-bir xudoga işonadigan» Yer sivilizatsiyasini dinga aloqasi bölmagan odam vakil qilişiga yöl qöya olmaydi). Çöqqi loyihaning ikkinçi bosqiçida, aynan öşa hukumat komissiyasi Ellining boşqa galaktikaga sayohati haqidagi hisobotiga işonişdan boş tortganda keladi. Ammo bu safar uni aynan imonli insoniyat vakili, pastor Joss va köp minglik olomon qöllab-quvvatlaydi. Uslubi va musiqiy jihozlanişi böyiça film Zemekisning oldingi suratiga — «Forrest Gump»ga öxşaydi.
Taniqli kino tanqidçisi Roger Ebert öz şarhida şunday deb qayd etgan:
«Film Ellining ilmiy izlanişlariga bağişlangan, ammo şu bilan birga uning şaxsiyati va ongini oçib beradi. Muhabbat, ölim, Xudoning mavjudligi mavzularini kötaradigan ilmiy-fantastik suratni köriş ğayrioddiy. Albatta, ilmiy-fantastik adabiyot bu savollarni köp yillardan beri örganib kelmoqda, ammo ilmiy-fantastik kinoda asosan «Mustaqillik kuni» kabi filmlar ustunlik qiladi, ularning syujeti aktyorlarning bezovta qiluvçi maxsus effektlarga qarşi kuraşiga keltiriladi».
«Contact» NASA tomonidan tuzilgan eng işonçli ilmiy-fantastik filmlar röyxatida ikkinçi örinni egalladi.
5Mukofotlar va nomzodliklar
1998 — «Hugo»…
1998 — «Hugo» mukofoti
eng yaxşi qöyiliş.
1998 — «Saturn» mukofoti
eng yaxşi aktrisa va eng yaxşi debyutant aktrisa.
1998 — «Oscar» mukofotiga nomzodlik
eng yaxşi tovuş muhandisi ishi.
1998 — «Oltin globus» mukofotiga nomzodlik
eng yaxşi aktrisa.
6Şarhlar
Rotten Tomatoes agregator saytida film 67 ta tanqidiy şarh asosida 66 % reytingga ega. Metacritic saytida…
Rotten Tomatoes agregator saytida film 67 ta tanqidiy şarh asosida 66 % reytingga ega. Metacritic saytida filmning reytingi 23 ta şarh asosida 100 balldan 62 ballni taşkil etadi.
7Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Контакт (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.