Curse of the Golden Flower

Xitoy, 928-yil. Tang sulolasi (618—907-yillar) ağdarilganidan keyingi imperiya tanazzul davri, «Keyingi Tang» deb ataladigan davr — 923-yildan 936-yilgaça hukmronlik qilgan qisqa muddatli sulola, «Beşta sulola va önta podşolik» davrining ikkinçi sulolasi. Uzoq yurişdan imperator Min-Szun qaytadi. Deyarli şu paytda uning örta öğli (imperatritsaning katta öğli) Szao ham yetib keladi; u çegaraga surgun qilingan edi va uç yil yöq bölgan. Imperatritsa valiahd şahzoda (imperatritsaning ögay öğli, imperatorning birinçi nikohidan bölgan öğli) Van bilan yaşirin aloqasini ehtiyotkorlik bilan yaşiradi. Van bu jinoiy aloqani uzmoqçi, çunki u şifokor qizi Çanni sevadi va dunyoni köriş uçun poytaxtni tark etişga ruxsat söraydi. Qaytişidan ön kun oldin imperator saroy şifokoriga imperatritsani ön yil davomida soğlomlaştirib kelgan dorining tarkibini özgartirişni va şifo ötlariga ölimli qora qöziqorin qöşib, uni kiçik dozalarda zaharlaşni buyuradi.

Yaqinlaşib kelayotgan xrizantema bayrami oldidan, yillardan keyin birinçi marta butun oila töplanadi. Imperatritsaga qabul qilmagan dorisini olib kelişadi («ajdar soatida» u oxirgi qultumni içmay, tovoqqa tökib yuborgan edi). U uni içişdan boş tortadi, şunda imperator bolalarni onasi dorini içmagunça tiz çökib turişga majbur qiladi. Faqat Szao unga himoya qiladi, ammo ojiz qoladi. Kenja öğli Yu imperatordan xrizantema bayrami keçasi saroy qöriqçilari boşliği lavozimini söraydi, ammo yoshi böyiça bu lavozim Szaoga tegişli bölişi kerak.

Imperator yolğiz suhbatda imperatritsaga, agar uning otasi viloyat hokimi bölmaganida, u bilan heç qanday ehtiyot çoralarini körmagan bölardi, deydi va baxtli oila hamda butun xalq uçun namuna obrazini ehtiyotkorlik bilan saqlaş kerakligini aytadi. «Ilon soatida» unga yangi dori porsiyasini keltirişadi, uni imperatorning özi kuvşindan quyib beradi. Imperator valiahd Van bilan ham gaplaşadi: maʼlum bölişiça, Van ikki marta uning örniga boşqa valiahd tayinlaşni söragan. Szaoning qaytişini u otasining roziligi deb qabul qiladi, ammo otasi unga jönaşga ruxsat bermaydi. Vanni uning sevgilisi Chan yupatadi; şu paytda xizmatkorlarning tuhmati bilan ğazablangan imperatritsa uning xonalariga bostirib kiradi. Şahzodani yöldan ozdirgani va xonalarga kirib olgani uçun qizga yigirma zarba va saroydan haydaş tahdid qilinadi, ammo imperatritsa uni keçiradi.

Imperatritsaning oldiga sirli ayol keladi, uning yuzida doğ bor; u dorida qora qöziqorin borligi haqida ogohlantiradi, u öttiz kundan keyin uni aqldan ozdiradi. Ayol mukofotdan voz keçadi va faqat imperatordan qasos olişni istaşini aytadi. Saroydan çiqayotib u Van bilan töqnaşadi. Unga zarar yetkazmaslik uçun u jangda yengiladi va qöriqçilar uni uşlab qolişadi. Uni şifokorning rafiqasi deb tanişadi va imperatorga xabar berişadi. Vanning hayratiga, imperator bu haqda jim turişni talab qiladi. Şifokorning rafiqasida u yigirma beş yil davomida ölgan deb hisoblagan birinçi xotinini tanib oladi. Öşa paytda u hali oddiy askar edi va Lyao hukmdoriga yaqinlaşa olib, uning qizi bilan turmuş qurişga kelişib olgan, buning uçun sevgan birinçi xotinini va uning butun oilasini zindonga taşlaşni buyurgan edi. Xotinini şifokor qutqarib qolgan va u şu şifokorga turmuşga çiqqan. Imperator unga minnatdorçilik bildirişga vaʼda beradi hamda darhol şifokorni lavozimini oşirib, oilasi bilan yaqin atrofdagi posyolkaga köçirişni buyuradi (aslida esa, sirni saqlaş maqsadida ularni öldiriş uçun darhol qotillarni yollaydi). Birinçi xotini imperatritsa bilan uçraşganini inkor etsa-da, ertasi kuni u imperatorning xonasidagi marosim portretiga hurmat bajo keltiriş uçun keladi, bu esa ularning munosabatlarini yanada murakkablaştiradi.

Imperatritsa endi kutib bölmasligini tuşunadi. U hammasini öğli Szaoga aytadi va uni saroy töntarişiga undaydi. Szao avvaliga otasiga qarşi çiqişdan boş tortadi, ammo imperatritsaga navbatdagi dori kosasini keltirişganda va u öğli köz öngida norozilik bildirmay uni içganda, rozi böladi. Imperatritsa (filmning butun davomida xrizantema bayrami uçun gul tikib kelgan) Vanning kiyimiga ham xrizantema tikadi va bu uni «himoya qilişi» kerakligini aytadi. Van Channing uyiga boradi. Undan Van töntariş haqida bilvosita xabar topadi: u imperatritsa nega xrizantema tikayotganini söraganida, Chan bu gullarni imperatritsa general-boş qömondon Vuga yuborganini aytadi. Chan va Vanni birga körgan şifokorning rafiqasi (ularning umumiy onasi) dahşatga tuşib uni haydab yuboradi, tuşunmagan Chan esa uning ortidan ketadi. Şu paytda imperatorning yollangan qotillari hujum qilib, pagodadagi şifokorning rafiqasidan taşqari hammani qirib taşlaşadi. Van imperatritsadan javob talab qiladi. Imperatritsa xrizantema bayrami kuni töntariş rejalaştirganini tasdiqlaydi va bu Vanga heç qanday taʼsir qilmasligini aytadi. Van töntariş va uruşni töxtatiş uçun öz joniga qasd qilişga tayyor böladi, ammo özini faqat yaralaydi. Imperatritsaning xonasidan çiqayotganini uning kenja öğli köradi. Imperator ham Vanni ziyorat qilib, uning zinoda ayblanganini bilişini, ammo uni yöldan ozdirilganda aybdor deb hisoblamasligini aytadi.

Bayram yaqinlaşadi. Marosimda barça soçlariga qizilça şoxçalari taqiladi. Imperator Vanga qizilça uning onasining sevimli bezagi bölganini aytadi. Imperatritsa marosimga keç keladi, u özini tobora yomon his qilmoqda. Szao öşa kuni lavozimidan foydalanib, saroy qöriqçilarini ketkazadi. Qotillardan qoçgan Chan va uning onasi saroyga keladi, ular imperator va uning oilasi oldida paydo bölişadi. Imperator ham, uning birinçi xotini ham haqiqatni oçişni istamasa-da, qisqa suhbatda imperatritsa Vanga uning onasi ekanligini aytadi (Chan esa mos ravişda uning singlisi böladi). Dahşatga tuşgan Chan saroydan yugurib çiqadi va taʼqibçilarning pistirmasiga tuşib qoladi. Uning jasadi ustida uning onasi ham öldiriladi.

Qözğolon boşlanadi. Szao boşçiligidagi, oltin zirh kiygan va kiyimlariga tikilgan xrizantemalar taqqan general Vu qöşinlari saroy hududiga kirib keladi. Imperatritsa tojini taşlaydi va yana nima rejalaştirganini söragan imperatordan kutib turişni iltimos qiladi. Şu lahzada uçta şahzodaning eng kiçigi Yu Vanni qiliç bilan sançadi va u imperatritsa va şahzodaning jinoiy aloqasini bilişini baqirib aytadi, va imperator taxtdan öz foydasiga voz keçişi uçun birinçi zarbani berişni afzal körganini aytadi. U saroy qöriqçilarining qöllab-quvvatlaşiga erişgan, ammo ularni imperatorning yollangan qotillari darhol yöq qilişadi, şahzodani esa imperatorning özi qöllari bilan kamarini işlatib, öldiradi.

Şu paytda taşqarida ulkan jang sahnasi bölib ötadi: bir tomonda imperatritsa öğlining oltin zirhdagi va oltin xrizantema gulini taqqan qöşini, ikkinçi tomonda esa kumuş zirhdagi undan ham katta imperator qöşini. Kumuş qöşin oltin qöşinni maxsus baland köçma tösiqlar bilan örab oladi va uni butunlay yöq qiladi, devorlardan öqlar otib, xrizantema gullari depsalgan maydonning özida ularni qirib taşlaydi. Tirik qolgan yagona kişi şahzoda Szaodir. U bir özi katta qöşinga qarşi kuraşişda davom etadi, ammo saroy zinapoyasi yonida yiğlayotgan onasini körib, qurolini taşlaydi. Imperatritsaning köz öngida qözğolon qömondonlari qatl etiladi, imperator esa uning kökragidagi xrizantema tikilgan römolçani yulib olib, u töntariş rejalaştirilayotganini bilganini aytadi.

Şu zahoti heç qayerdan işçilar qöşini paydo böladi. Ular tez va uyğun işlab, jang maydonini tozalaydi va bayram uçun qayta bezaydi: jasadlarni olib ketişadi, qonni yuvişadi, gullar va gilamlarni almaştirişadi. Işçilar ham xuddi şunday tez ğoyib bölganda, faqat qonga böyalgan Szao va imperatritsa köp minglab odamlar qirilganining yagona guvohi bölib qolişadi. Imperator xotinini va sodiq bölmagan öğlini bayram dasturxoniga taklif qiladi va xrizantema bayramidan keyin Szaoni Van örniga valiahd qilib tayinlaşni niyat qilganini aytadi hamda unga bir vaqtlar aytgan sözlarini eslatadi: osmon va yerdagi barça neʼmatlarni özi unga inʼom etişi, faqat ularni kuç bilan talab qilmasligi kerakligini. Javoban Szao buni taxt uçun emas, balki onasi uçun qilganini aytadi. Yarim tun yaqinlaşadi, feyerverk va bayram davom etayotganda imperatritsaga zaharli öşa dori olib kelişadi. Imperator Szaoni keçirişga va öldirmaslikka tayyorligini aytadi, agar u bir şart bajarsa: har ikki soatda öz qöli bilan onasiga dori beriş. Szao onasining yoniga tiz çökib, «sening öğling seni xafa qildi» deb aytadi va yonida turgan qöriqçining qiliçini tortib olib, öz böğzini kesadi. Qon dori solingan kosaga tuşadi, uni esa imperatritsa qiçqirib ağdarib yuboradi.

2006 — Amerika Qöşma Ştatlari Milliy kinotanqidçilar kengaşi tomonidan xorijiy filmlar orasida eng yaxşi beştalikka kiritilgan.

2006 — «Sputnik» mukofotiga eng yaxşi operator ishi (Çjao Syaodin) va eng yaxşi kostyum dizayni (Chun Man Ye) toifalarida ikkita nominatsiya.

2007 — «Oskar» mukofotiga eng yaxşi kostyum dizayni (Chun Man Ye) toifasida nominatsiya.

2007 — «Saturn» mukofoti eng yaxşi kostyum dizayni (Chun Man Ye) uçun, şuningdek «eng yaxşi xalqaro film» toifasida nominatsiya.

2007 — Asian Film Awards mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi film, eng yaxşi aktrisa (Gong Li), eng yaxşi vizual effektlar (Andjela Barson, Frenki Chun).

2007 — 4 ta Hong Kong Film Awards mukofoti: eng yaxşi aktrisa (Gong Li), rassom ishi (Xuo Tinsyao), kostyumlar va grim (Chun Man Ye), original qöşiq (Jey Çou, «Ju Hua Tai»). Bundan taşqari, film yana 10 ta nominatsiya oldi.

2007 — Costume Designers Guild Awards mukofoti tegişli tarixiy davrning eng yaxşi kostyumlari uçun (Chun Man Ye).

2008 — «Yuz gul» mukofotiga eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli uçun nominatsiya (Jey Çou).