«Uçayotgan xanjarlar uyi» (xitoyça 十面埋伏, şí miàn mái fú, ingliz tilida House of Flying Daggers) — Çjan Imou suratga olgan, uslub jihatidan uşu janriga mansub badiiy film. Filmda imperator politsiyasining yaşirin agenti isyonçilar yetakçilarini ovlaş maqsadida qözğolon rahbarining qizi işonçini qozonadi. Bu «taqiqlangan» sevgini aks ettiruvçi va sevgi qanday qilib hayotlarni halok qilişini körsatuvçi filmlardan biridir.
Film Kann kinofestivalining 57-chi tanlovdan taşqari dasturida iştirok etdi.
Prokatda film taxminan 93 million dollar yiğdi.
Çjao Syaoding 2005-yilda eng yaxşi operator ishi uçun «Oskar» mukofotiga nomzod böldi.
1Rollarda
Andy Lau, Takeshi Kaneshiro, Zhang Ziyi
2Syujet
Qadimgi Xitoy, Tang sulolasi hukmronligi davri, 859-yil. Oldin gullab-yaşnagan imperator sulolasi tanazzulga…
Qadimgi Xitoy, Tang sulolasi hukmronligi davri, 859-yil. Oldin gullab-yaşnagan imperator sulolasi tanazzulga yuz tutmoqda. Mamlakatni ğalayonlar qamrab olmoqda, norozilik öçoqlari kundan-kunga kuçayib bormoqda. Şaharliklarning tobora köpçiligi yaşirin harakat — «Uçayotgan xanjarlar uyi»ga qöşilmoqda, ular otuvçi qurollarni mahorat bilan işlatgani uçun şunday nom olgan. Boylarga hujum qilib, pulni kambağallarga tarqatib, ular tinç aholining muhabbati va eʼtiborini qozonadi, şu bilan birga amaldorlar va askarlar orasida kuçli duşmanlarga ega böladi.
Asosiy syujet mahalliy politsiya kapitani Tszin atrofida rivojlanadi. Uning dösti kapitan Lyu unga yangi «Pionli boğ» köngiloçar uyiga borişni topşiradi, u yerda raqqosalardan biri öldirilgan, qasos olişga ahd qilgan yetakçining qizi bölişi mumkin. Tszin uyga boradi va eng yaxşi raqqosani körsatişni söraydi, şu bilan birga uy egasi bu qizning közi ojiz ekanini aytadi. Unga Syan Mey ismli qizni olib kelişadi. Qiz raqs tuşadi va qöşiq aytadi, unda gözallik haqida söz boradi… Lekin raqs tugaşi bilan içib olgan Tszin unga taşlanadi. Lyu boşçiligidagi politsiya yugurib kelib, Tszinni hibsga oladi va Syan Meyni ham hibsga olmoqçi böladi. Uy egasi sönggi daqiqada kapitan Lyuni özining eng yaxşi raqqosasini hibsga olmaslikka köndiradi. Evaziga Lyu Syan Meydan özi uçun raqs tuşişini söraydi. Raqs vaqtida Syan Mey Lyuga hujum qiladi. Uzoq davom etgan jangda Lyu zörğa ğalaba qozonadi va politsiya qizni uşlaydi. Syan Meyning şaxsiy buyumlari orasida «uçayotgan xanjarlar» — yaşirin jamiyat foydalanadigan maxsus otuvçi piçoqlar topiladi. Tszin bilan suhbatda Lyu bu, ehtimol, halok bölgan yetakçining qizi ekanini aytadi. Qiz közi ojiz bölsa-da, qurol va jang sanʼatini mukammal biladi, faqat eşitişga tayanadi.
Tunda politsiya boşqarmasiga nomaʼlum odam bostirib kiradi, u qöriqçilarni osongina yengib, Syan Meyni ozod qiladi va u bilan örmonga qoçadi. Sirli jangçi Tszin bölib çiqadi, u Lyuning topşiriği bilan ish köradi. Syan Mey uning ovozini taniydi, garçi uni körmasa va ismini bilmasa ham — u özini «Şamol» deb ataydi. Askarlardan qutulgaç, yölovçilar kiyimlarini almaştirib, dalaga yöl olişadi. Lekin bu yerda ham askarlar ularni topadi. Oldingi tört askardan farqli ölaroq (ular Tszin bilan kelişib, ölganga öxşab yotişgan edi), bular kapitanni tanimaydi va Tszin Syan Mey bilan birgalikda birinçi otryadning hujumini qaytaradi, şundan söng yana köplab hukumat askarlari yetib keladi. Sönggi daqiqada, Tszin va Syan Mey deyarli holdan toygan paytda, örmon qalin çangalzoridan önlab yoğoçdan yasalgan tikanlar uçib çiqadi, ular bir neça askarni öldirib, yölovçilarga qolganlarni yengişga yordam beradi. Tunda Tszin örmonga kirib, Lyu bilan uçraşadi. Lyu uni yangi askarlar otryadi haqida ogohlantiradi va unga qurol taklif qiladi, lekin Tszin rad etadi — u öz odamlarini öldirişdan çarçagan. Qişloqlardan birida tunaş joyini topib, ular uyda gulxan atrofida ötirişadi. Syan Mey Tszindan nega özini Şamol deb atayotganini söraydi, u esa şamol kabi istagan tomonga uçib, heç qayerda töxtamasligini aytadi. Syan Mey Şamol bilan janjallaşib ketadi. Biroz vaqt ötib, Tszin askarlar kolonnasi Syan Meyni quvib ketayotganini köradi.
Heç narsadan xabari yöq qiz bambuk örmonida ötiradi. Kutilmaganda daraxtlarda yaşiringan askarlar unga hujum qiladi. Şamol qaytib kelib, Syan Meyga askarlardan qutulişda yordam beradi, ular birgalikda qoçişga harakat qiladi, lekin tuzoqqa tuşib qolişadi. Askarlar ularni bambuk nayzalari bilan yerga mixlab qöyadi. Kutilmaganda paydo bölgan «Uçayotgan xanjarlar uyi» jangçilari bir neça soniya içida katta general otryadini yöq qiladi va yölovçilarni ozod qiladi. «Uçayotgan xanjarlar»ning boşliği «Pionli boğ» uy egasi bölib çiqadi. Tszin foş etilib, asirga olinadi. Syan Mey köra oladigan bölib qoladi va u yetakçining qizi emasligini aytadi. Şu payt asirga olingan kapitan Lyu olib kelinadi. Uyning boşliği uni öldiriş uçun özi olib ketadi, lekin örniga uni ozod qiladi. Lyu ham klanga mansub ekan, bu voqealarning hammasi generallar otryadlarini tuzoqqa tuşiriş uçun pişiq öylangan öyin bölgan. Lyu sevgan Syan Mey bilan uçraşişni söraydi. Örmonda maşq qilayotganda ular ötloqqa yotib, öpişadi, lekin Syan Mey uni endi sevmaydi — u Tszinni sevib qolgan va u bilan birga bölişni xohlaydi. Ğazablangan Lyu uni zörlik bilan egallamoqçi böladi, lekin yetib kelgan uy boşliği uni xanjar bilan yaralaydi va uni Uy uçun josuslik qilişda davom etişga majbur qiladi, söngra Meyga Tszinni olib ketib öldirişni buyuradi. Lekin Syan Mey uni öldira olmaydi. U Tszinni ozod qiladi va ular birga bölişadi. Tszin undan ular uçraşa olişlarini söraydi, u esa agar şunday qilişsa, ikkovidan biri albatta halok bölişini aytadi. Tszin unga birga ketib, «şamol kabi» dunyo kezişni taklif qiladi, lekin Syan Mey rad etadi. Tszin ketadi. Syan Mey bir neça öylanişdan söng uning ortidan boradi, lekin dalada çangalzordan kutilmaganda ikkita xanjar uçib çiqadi, ulardan biri Meyni jiddiy yaralaydi, şundan söng u çangalzordan çiqayotgan Lyuni köradi. U ğazabda, çunki Syan Mey unga xiyonat qilgan. Yugurib kelgan Tszin Lyu bilan qattiq jangga kirişadi va ular qiş boşlangunça davom ettiradi. Şu paytda örmonda askarlar armiyasi «Uçayotgan xanjarlar uyi»ni qamal qiliş uçun yöl olgan edi. Tszin Lyuga köplab yaralar yetkazadi va olib, deyarli ğalaba qozonadi, lekin u kutilmaganda uy boşliği sançgan xanjarni suğurib oladi. Oğir yaralangan Syan Mey örnidan turadi va agar Lyu ketmasa, uni öldiriş bilan tahdid qiladi. Tszin unga köksidagi xanjarni suğurmaslikni iltimos qiladi, aks holda u halok böladi. U butun kuçi bilan Syan Meyga intiladi. Lyu xanjar bilan soxta zarba beradi, lekin aslida uni qölidan çiqarmaydi. Syan Mey sevgan yigitini qutqariş uçun köksidagi xanjarni tortib oladi va Lyuning zarbasi paytida uning xanjaridan tomgan qon tomçisinigina ajratadi. Mey qon yöqotişdan halok böladi va ikkalasiga ham tabassum qiladi. Lyu azoblanib ketadi, Tszin esa Meyni bağriga bosib, u bir vaqtlar unga kuylagan qöşiqni kuylaydi.
[Qöşiq matni mualliflik huquqi sababli tarjima qilinmadi. Qisqaça: Syan Mey Tszin uçun ijro etgan qöşiğida qanday gözallik haqida gapirilgan bölsa, Tszin öşa qöşiqni kuylaydi.]
3Rollarda
Endi Lau —…
Endi Lau — Lyu
Takeşi Kaneşiro — Tszin
Çjan Tszi-i — Syan Mey
4Produksiya
Filmning asosiy qismi Karpatlarda, «Gutsulşçina» milliy boğida suratga olingan, hal qiluvçi jang sahnasi esa…

Filmning asosiy qismi Karpatlarda, «Gutsulşçina» milliy boğida suratga olingan, hal qiluvçi jang sahnasi esa Kosovda (Ivano-Frankivsk viloyati, Ukraina) suratga olingan.
Rejissyor Çjan Imouning sözlariga köra, bu joylar özining gözalligi bilan uni jalb qilgan va 2003-yil sentyabrida suratga oliş guruhi Ukrainaga yetib kelgan. Lekin ob-havo suratga olişga yordam bermadi. Doimo yomğir yoğardi, oktyabrda esa qor yoğib, suratga oliş guruhini ogohlantirmasdan qoldirdi. Imou qor erişini kutmaslikka qaror qildi va ssenariyni şunday özgartirdiki, bu epik jang kuzda boşlanib, qişda tugagandek tuyulsin, va natijadan juda mamnun böldi, çunki qor sahnaga sezilarli darajada atmosfera qöşdi.
5Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB6Franşiza tartibida
3 film
7Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Дом летающих кинжалов» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
