«Hero» (kit. 英雄) — 2002-yilda suratga olingan tarixiy film, rejissyori Zhang Yimou. Davomiyligi — 93 daqiqa (kengaytirilgan versiyasi 107 daqiqa). Film tarixiy muhitni uşşu uslubidagi fantastik jang sanʼati namoyişi va işonçsiz rovining triller syujeti bilan uyğunlaştiradi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Jet Li, Tony Leung, Maggie Cheung
3Syujet
Film uç segment va uni örab turuvçi hikoyadan iborat. Nomsiz qahramon («Nomsiz» (無名 Vumin)) Chin davlati…
Film uç segment va uni örab turuvçi hikoyadan iborat. Nomsiz qahramon («Nomsiz» (無名 Vumin)) Chin davlati vanining (vanning) saroyiga keladi, u kelajakda imperator Qin Şihuang böladi. Unga imperatorning uçta duşmanini — Osmonni (asl nomi Uzun Osmon — 長空 Chang Kun), Sinik Qiliçni (殘劍 Chan Szyan) va Uçuvçi Qorni (飛雪 Fei Syue) öldirgani uçun mukofotlar topşiriladi. U imperatorga bu voqea qanday sodir bölganini aytib beradi. Har bir novella öz rangida körsatiladi.
Novella 1. Rang — qizil — yolğon.
Nomsiz Osmonni göyo vey-chi öynayotganda topadi. U uni jangga çaqiradi va öldiradi. Ularning duelининг bir qismi «aql saroylarida» (boşqa tarjima variantlari — «tasavvurda», «ongda») sodir böladi.
Söngra u xattotlik maktabiga boradi, u yerda Sinik Qiliç «Baland Toş» nomi ostida xattotlik örganadi. U Sinik Qiliçdan «qiliç» (劍) ierogliflini yigirmançi usulda yozişni söraydi.
Ieroglifni yoziş paytida Qin armiyasi şaharga hujum qiladi. Kamonçilar şaharni öqqa tutişni boşlaydi. Uçuvçi Qor öqlarni qaytariş uçun tomga çiqadi va Nomsiz unga yordam beradi. Sinik Qiliç ularning harakatlaridan ilhomlanib, ierogliфni yaratadi.
Keçasi Nomsiz meditatsiya qiladi. U Sinik Qiliçning xattotlik mohiyatini tuşuna olmaydi. Ertasi kuni u Sinik Qiliçga Osmonni öldirgani haqida xabar beradi va Osmon bilan Uçuvçi Qor örtasidagi aloqa haqida ham aytadi. Hasad qilib, Sinik Qiliç yoş şogirdi bilan Uçuvçi Qorga xiyonat qiladi va ğazab hujumida Uçuvçi Qor uni öldiradi. Keyingi duelda u ustozi uçun qasos olmoqçi bölgan Sinik Qiliçning şogirdini ham yöq qiladi. Ertasi kuni köplab guvohlar oldida ezilgan Uçuvçi Qor Nomsiz bilan duelga çiqadi va u uni öldiradi.
Imperator hikoyaga işonmaydi.
Novella 2. Rang — kök — adaşiş.
Imperator öz versiyasini aytadi. Fidoyilik niyatidan kelib çiqib, Osmon Nomsizga özini öldirişga ruxsat beradi. Nomsiz Sinik Qiliç va Uçuvçi Qor oldiga boradi va ulardan hayotini berişni söraydi, şunda u imperator qabuliga kirib, unga öldiruvçi zarba beriş imkoniyatiga ega böladi. Ertasi kuni Uçuvçi Qor Sinik Qiliçni ölmasligi uçun yaralaydi va özi duelga çiqib, Nomsizga özini öldirişga ruxsat beradi. Muhim jihat şundaki, Osmon va Uçuvçi Qorning ölimiga guvohlar bor edi — ikkala holatda ham bular Qin askarlari bölib, ular fitnaçilarning ölimini tasdiqlagan.
Şundan söng Nomsiz haqiqatda qanday bölganini aytib beradi.
Novella 3. Rang — oq — haqiqat.
Nomsiz Sinik Qiliç va Uçuvçi Qor oldiga kelib, Osmonga ölim taassurotini beradigan yara bergani haqida aytadi. Nomsizning qiliçbozligi şunçalik takomillaşganki, u qiliçi bilan raqibining tanasidagi istalgan nuqtani urişi mumkin, jumladan, ölimga olib kelmasdan komaga tuşiradigan nuqtalarni ham. U Uçuvçi Qor va Sinik Qiliçga Osmon namunasida harakat qilib, duel va ölimni sahnalaştirişni taklif qiladi. Ammo Sinik Qiliç bu taklifdan voz keçadi. U imperatorni öldiriş rejalariga tösqinlik qilmoqçi böladi va Uçuvçi Qor uni yaralaydi. Şundan söng Uçuvçi Qor Qin lagerigа boradi va Nomsiz uning öldirilişini sahnalaştiradi.
Imperator sari yölda uni Sinik Qiliç kutib oladi. U Uçuvçi Qor bilan qanday uçraşganini va imperatorni öldirişga qanday tayyorlanganini aytib beradi. Ruhni kamolga yetkaziş uçun ular xattotlik bilan şuğullana boşlaydi va asta-sekin u «yuksakroq ideallarni anglay boşlaydi». U imperatorni öldiriş mumkin emasligini qaror qiladi. Öz pozitsiyasini tuşuntiriş uçun u qiliç bilan qumda ikkita ieroglif çizadi: 天下 tianxia (filmda ierogliflar körsatilmaydi).
Sözma-söz maʼnosi: «Osmon» va «Ost». Rus tarjimasida «Hammasi osmon ostida» (yoki «Hammasi bir osmon ostida»). Amerikaça tarjimada «Our land». Biroq «tianxia» sözini «Osmon ostidagi olam» va hatto «Xitoy» deb ham tuşuniş mumkin. Sinik Qiliç nazarda tutadiki, imperator osmon ostidagi olamni birlaştiriş uçun yaşaşi kerak. «Faqat Qin imperatori tartibsizlikka barham bera oladi, hammani osmon ostida birlaştirib».
Sinik Qiliç ketadi va Nomsizga tanlov qoldiradi — hukmdorni yöq qiliş yoki nafratini kattaroq narsa uçun jilovlaş. Imperator hikoyadan hayratga tuşadi: «Hatto xizmatkorlarim meni şafqatsiz zolim deb hisoblaşadi. Maqsadlarim va niyatlarimni esa faqat duşman deb bilganim tuşundi…» Nomsizning irodasini sinab körib, imperator unga öz qiliçini beradi va unga orqasini ögirib, Sinik Qiliç ijro etgan «qiliç» ieroglifiga yuzini qaratadi. U ieroglifga qarab, Sinik Qiliç unga singdirgan maʼnoni anglaydi.
Nomsiz Qin Shi Huangdining orzularini tuşunadi va qabul qiladi hamda öz manfaatlarini Vatan manfaatlaridan past qöyib, qanday «mukofot» kutayotganini yaxşi biladi va osmon ostidagi olamni birlaştiriş uçun hayotini berişga tayyor…
Nomsiz imperatorni öldirmaslikka qaror qiladi va saroydan çiqib ketadi. Nomsiz saroy darvozasi tomon borar ekan, imperatorni şubhalar qiynaydi — köp yillik uruşning maʼnosi va maqsadini tuşungan ikkinçi odamni (Nomsiz) ozod qiliş yoki qonunga köra jinoyatçini qatl etiş… «Faqat qonunga rioya qilib, Osmon ostidagi olamni birlaştiriş mumkin!» — deb imperatorga yuzlab vazirlar va xizmatkorlar qiçqiradi. Hukmdor işora beradi va öşa lahzada darvoza oldida turgan Nomsizni yuzlab öqlar teşib ötadi. Nomsiz Qahramon sifatida uluğlab dafn etiladi.
4«Hero»ning axloqi
Garçi Qin podşohligi va uning hukmronligi ostida tuzilgan imperiyaning rasmiy mafkurasi legizm bölsa-da, film…

Garçi Qin podşohligi va uning hukmronligi ostida tuzilgan imperiyaning rasmiy mafkurasi legizm bölsa-da, film konfutsiylik axloqini aks ettiradi:
Minnatdorçilik. «Meni katta xavfdan qutqardingiz, sizga qanday minnatdorçilik bildirişim mumkin?» (Imperator)
Adolat va burç. «Men davlat manfaati uçun xizmat qildim» (Nomsiz); «Qahramonliklar mukofotlanişi kerak» (Imperator)
Donolik. «Uluğvorligingiz dononi» (Nomsiz)
Farzandlik itoatkorligi. Otaning ölim oldidagi istagini bajariş.
Sadoqat.
Jasorat.
Qadr-qimmat.
Film qiliçbozlik duellarining rang-barang flesh-beklari va şaraf, adolat hamda musiqa, xattotlik va qiliçbozlikning öxşaşligi haqidagi mulohazalar bilan töldirilgan.
5Syomka guruhi
Rejissyor: Zhang…
Rejissyor: Zhang Yimou
Ssenariy mualliflari: Zhang Yimou, Li Feng, Wang Bin
Operator: Christopher Doyle
Bastakor: Tan Dun
6Mukofotlar va nominatsiyalar
2003 — 53-Berlin kinofestivalida Alfred Bauer mukofoti va «Oltin ayiq» mukofotiga…
2003 — 53-Berlin kinofestivalida Alfred Bauer mukofoti va «Oltin ayiq» mukofotiga nominatsiya
2003 — eng yaxşi çet tilidagi film uçun «Oskar» mukofotiga nominatsiya
2003 — eng yaxşi çet tilidagi film uçun «Oltin globus» mukofotiga nominatsiya
7Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB8Franşiza tartibida
3 film
9Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Герой (фильм, 2002)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
