Dark City

Rufus Sewell — John Murdoç

William Hurt — inspektor Frank Bumstead

Kiefer Sutherland — doktor Daniel Sçreber

Jennifer Connelly — Emma Murdoç / Anna

Richard ÖBrien — Mister Hand

Ian Richardson — Mister Book

Bruce Spence — Mister Wall

Colin Friels — detektiv Eddie Walenski

John Bluthal — Karl Harris

Mitchell Butel — ofitser Hasselbeck

Melissa George — Mae

«Qoronği şahar»ning dastlabki ssenariysi pessimistik finalga ega edi (film begonalarning ğalabasi bilan tugardi), ammo ish davomida oxiri bir neça marta özgartirildi. Yakuniy variantda film biroz majburiy baxtli finalga ega bölib, oçiq finalga köproq öxşaydi.

Filmning dekoratsiyalari «Blade Runner»ga va nemis ekspressionizmining buyuk asarlariga, ayniqsa afsonaviy «Metropolis» (1927) filmiga hurmat sifatida işlab çiqilgan. Suratga oliş ötkazilgan Avstraliyada bunday kölamdagi dekoratsiyalar heç qaçon qurilmagan edi. Binolarning harakatini yanada realroq körsatiş uçun eng yangi kompyuter texnologiyalaridan foydalanilgan.

Roger Ebert qayd etadiki, «Qoronği şahar»dagi köça sahnalari Edward Hopper va Jack Vettrianoning şahar manzaralariga hamohang. «Notanişlar yaratgan dunyo qirqinçi yillar noir filmlaridan olingandek tuyuladi; köz öngimizda fetr şlyapalar, sigaretalar, neon yozuvlar, sotuv avtomatlari, eski avtomobillar va yangilari aralaş holda ötadi».

Inson jasadlariga joylaşib olgan begonalarning qiyofasi ularni ijro etgan Richard ÖBrien taşqi körinişidan ilhomlangan edi. Ulardan biri, bolaning tanasiga joylaşgan, alohida işlov berişni talab qildi. Ularning dahşatli xususiyatlari tanqidçilarga «Qoronği şahar»ni ilmiy-fantastika va dahşat filmining gibridi deb ataşga imkon beradi.

Filmning dastlabki kadrlari Kiefer Sutherlandning ovozli şarhi bilan keçadi. «New Line Cinema» rahbariyati Alex Proyasni uni qöşişga köndirdi, garçi şarh baʼzi syujet tafsilotlarini oldindan oçib bersa ham. Filmning rejissyor versiyasi bu şarhsiz çiqdi.

Rotten Tomatoes saytida film 90 ta şarh asosida tanqidçilardan 77 % va 100 mingdan ortiq ovoz bergan tomoşabinlardan 85 % reytingga ega.

Dastlab «Qoronği şahar» matbuotda aniq baho olmadi. Filmcritic.com saytidagi şarh syujetni «ajoyib tomoşalar bilan B-klass filmlar klişelarining aralaşmasi» deb taʼriflaydi. Bir qator naşrlar «syujetning çalkaşligi va hikoyaning siqilib qolganini» tanqid qildi. Bu jihatdan nufuzli The New York Times kinoşarhlovçisining fikri xarakterlidir: u filmning yaratuvçilari mantiqiy hikoya yölini saqlaşdan köra tomoşabinni kutilmagan burilişlar bilan hayratga solişga köproq intilgan, deb yozgan. Retsenzentda eng katta taassurot qoldirgan sahnalar «binolar harakatlanadi va butun megapolis yangi konfiguratsiyaga ega böladi» sahnalari böldi. CNN kinotanqidçisi ham «Qoronği şahar»ni «qahramonlarning boşida nima bölayotganidan köra dekoratsiyalar haqida köproq qayğuradigan filmlardan biri» deb tasniflagan.

«Qoronği şahar» qadrini qayta baholaşda obröli kinotanqidçi Roger Ebert katta rol öynadi: u filmni zamonaviy eng ajoyib filmlardan biri deb hisoblab, uni 1990-yillardagi eng yaxşi filmlar röyxatida birinçi öringa qöydi. Keyinçalik u «Qoronği şahar»ni «odamlar odam bölişni örganadigan, butunlay sunʼiy dunyo yaratadigan film» deb yozdi. Kinoşunoslar bu dunyoning tarkibiy qismlari sifatida Kafka, Fritz Langni, Vincent Pricени va «Star Trek» serialini nomlaydilar.

Juda mötadil kassa yiğimlariga qaramay, «Qoronği şahar» 1990-yillarning kultga aylangan filmlaridan biriga aylandi. Bu haqda onlayn-resurs allmovie şunday deydi:

Syujeti töğri çiziqli va haqiqatga asoslangan filmlarni yaxşi köradiganlar bu filmdan qoçişi kerak, ammo köngiloçarlikni metafizika bilan aralaştirişga qarşi emas bölganlar uçun «Qoronği şahar» 1990-yillarning eng kam baholangan filmlaridan biridir.

Uning badiiy yeçimi va falsafiy muammolarining taʼsiri bir yil ötib, «Qoronği şahar» bilan bir xil Sidney dekoratsiyalarida suratga olingan «The Matrix»da sezilarli. Eberting bahosiça, «Qoronği şahar» «Matrix» yaratuvçilari intilgan effektlarni, lekin oldinroq, katta his-tuyğu va tasavvur bilan amalga oşirgan.

1999 — «Saturn» mukofoti

Eng yaxşi ilmiy-fantastik film

1999 — Bram Stoker mukofoti

Eng yaxşi ssenariy — Devid Goyer, Lem Dobbs, Alex Proyas

1999 — Bryussel kinofestivali

«Pegas» tomoşabinlar mukofoti — Alex Proyas

1998 — «National Board of Review» mukofoti

Yuqori sifat uçun maxsus qayd

1999 — «Saturn» mukofoti

Eng yaxşi kostyumlar

Eng yaxşi rejissyor — Alex Proyas

Eng yaxşi grim

Eng yaxşi maxsus effektlar

Eng yaxşi ssenariy — Devid Goyer, Lem Dobbs, Alex Proyas

1999 — «Hugo» mukofoti

Eng yaxşi sahna qöyilişi