«Gods of Egypt» (ingl. Gods of Egypt) — Qadimgi Misr mifologiyasi asosida suratga olingan sarguzaşt-fantastik film. Rejissyor Alex Proyas, boş rollarda Gerard Butler, Geoffrey Rush va Nikolaj Coster-Waldau.
AQŞ da filmning premyerasi 2016-yil 26-fevralda bölib ötdi, Rossiyada film 25-fevralda ekranlarga çiqdi.
1Rollarda
Gerard Butler, Brenton Thwaites, Nikolaj Coster-Waldau
2Syujet
…Yangi yaratilgan dunyo xudolar bilan töldirildi. Xudolar öliklarning, yaʼni odamlarning yaratuvçilari bölib,…
…Yangi yaratilgan dunyo xudolar bilan töldirildi. Xudolar öliklarning, yaʼni odamlarning yaratuvçilari bölib, öz navbatida odamlar ilohiy farovonlikka xizmat qiladi. Xudolar odamlardan farq qiladi: ular böyi balandroq böladi, zoomorf mavjudotlarga aylanişi mumkin, biomexanik metallaşgan zirhlar kiyadi, ilohiy tomirlarida qizil emas, oltin rangli qon oqadi va ular odamlar hisobi bilan minglab yil yaşaydi…
Obitaemyy dunyoda hokimiyat aka-uka xudolar örtasida taqsimlangan: tabiat va hayot xudosi Osiris hamda qizil çölning xudosi Set. Biroq şunday kun keladiki, katta xudo Osiris hokimiyatni Misr ustidan öz öğli Horusga topşirişga qaror qiladi.
…Horus içkilikbozlikdan keyin öz xonasida uyğonadi, uning oldiga kelinçagi — Hathor xudosi keladi va unga yaqinlaşib kelayotgan muhim voqea — taxtga tantanali çiqiş marosimi haqida eslatadi.
Osirisdan öğli Horusga şohlik hokimiyati meros bölib ötayotgan marosim paytida Set aka-sini öldiradi va Misrda hokimiyatni bosib oladi. Horus aka-ukasidan qasos olişga urinadi, ammo mağlub böladi va Set mağlub xudoning közlarini oladi — aynan şu közlar uning zirhli şonqorga aylaniş kuçining manbai edi. Faqat sevgi xudosi Hathorning aralaşuvi Horusning hayotini saqlab qoladi, ğolib xudo esa uni keçiradi. Set esa Misrning yangi hukmdori bölib, qullik tartibini örnatadi va ölik dunyoga ötiş uçun tölov joriy qiladi. Horusning sevgilisi Hathor birlaşgan Misr hukmdorining metresi bölib qoladi.
Xudolarning oilaviy janjallari fonida yoş öğri Bek va uning sevgilisi Zananing hikoyasi birinçi şaxs nomidan hikoya qilinadi. Davlat töntarişidan keyin Set tomonidan Bek va Zana, xuddi barça odamlar kabi, asirga olinadi. Zana saroy meʼmori Urşuning qulasi va yaşirin ravişda mağlub Horusning tarafdori bölib, Bekni Set xazinasidan Horusning közlarini öğirlaşga undaydi, şu bilan birga unga xazina va çöldagi piramidaning meʼmoriy rejalarini körsatadi. Bek Horusning közini öğirlaydi, çunki xazinada faqat bitta köz bölgan, ammo qaytayotganda Urşu qöygan tuzoqqa tuşib qoladi va sevgilisi bilan qoçişga urinadi. Quvğin paytida Urşu kamondan öq uzib Zanani öldiradi. Bek sevgilisini tiriltirişga faqat Horus yordam bera oladi, deb öylab, xudoning ziyoratgohiga yöl oladi, u yerda Horus ojiz içkilikboz kör sifatida kun keçiradi va kamdan-kam sadoqatli ziyoratçilarning sadaqalari hisobiga yaşaydi.
Bek Horus bilan şartnoma tuzadi: inson xudoga Set piramidasiga kirişda yordam beradi, şunda u Setning kuç manbaini yöq qiladi, xudo esa öz navbatida Zanani ölik dunyodan qaytarişga yordam beradi. Şu bilan birga Horus ölik dunyodan odamlarni qaytariş haqiqiy kuçiga ega emasligini yaşiradi, xuddi boşqa yer xudolari, jumladan ölik dunyo xudosi Anubis ham bunday kuçga ega emas. Inson va xudo birgalikda tekis Yerning orbitasiga — Quyoş xudosi Ra, yer hayotining yaratuvçisi va xudolar Osiris hamda Setning otasi kosmik kemasi «Million yillar qayiği»ga jönab ketişadi.
Bekni kosmik qayiqning tryumiga yaşiradi, u Ra ilohiy nurlanişidan kuymasligi uçun, Horus bobosidan yer işlariga aralaşişni va ikkinçi köz yöqligi sababli Horus yöqotgan ilohiy şonqorlik kuçini qaytarişni söraydi, ammo Quyoş xudosi aralaşişdan boş tortadi, çunki u har keça ulkan iblis-çuvalçang Apepga qarşi kuraşadi. Şuningdek, Horus ilohiy daryodan yaratiliş suvi bilan idişni töldirişga ruxsat söraydi, Ra esa bu suv unga tegişli emasligini aytadi va Horusga bir qator körsatmalar beradi. Horus olgan yaratiliş suvi Setning kuç manbai bölgan olovli çölni öçirişga qodir.
Set dunyoning hukmdori bölişga tayyorlanmoqda, buning uçun u xudolarning sönggi qarşilik qalʼasi — ajraşgan xudolarning oxirgi tayançi, uning xotini Nephthys qalʼasini yengişi kerak, şundan söng şohlik hokimiyatidan ozod qolgan sönggi hudud — ölik şohligini böysundirişi lozim. Qarşi xudolarning himoyasini buzib, Set xotinini jarohatlaydi va uning qanotlarini yirtib taşlaydi.
Setning majburiy metressi Hathor undan qoçib, odam va xudo tomonga ötadi. Safar davomida qahramonlar Thothni öz tomoniga tortadi va olovli çölning piramidasini qöriqlovçi sfinks bilan uçraşadi. Thoth yordamida sfinksning topişmoğini muvaffaqiyatli yeçib, ular piramidaning markaziga kirib, Setning tuzoğiga tuşib qolişadi. Set Thothni öldiradi va uning miyasini oladi, Bek bilan qisqa suhbatda esa, hatto xudolar ham ölgan odamni tiriltira olmasligini tuşuntiradi. Bek bir lahzaga çalğiganidan foydalanib, Set suv pufagini yöq qiladi. Piramida qulay boşlaydi, ammo Horus tuzoqni buzişga muvaffaq böladi va qahramonlar soğ-salomat taşqariga çiqib olişadi. Endi ğalaba qozoniş imkoni yöqligini tuşungan va Bekka Zana bilan sönggi marta xayrlaşişda yordam berişni istagan Hathor Anubisni çaqiradi va undan özini jinlardan himoya qiluvçi oltin bilaguzukni ölik dunyoga kiriş tölovi sifatida topşirişni söraydi; u özini qurbon qiladi. Hathor bilaguzukni yeçişi bilan uni jinlar olib ketadi, Bek esa Anubis bilan ölik dunyoga jönab ketadi.
Şu payt Set öziga Thothning miyasini, Horusning çap közini, Nephthysning qanotlarini va Osirisning yuragini joylaştiradi, ularning kuçlarini egallab, Ra maskaniga yöl oladi. Suhbat davomida Ra öğlini öz örniga ötirişga çaqiradi, ammo Set abadiy yaşaşni va Yerda abadiy hukmronlik qilişni xohlaydi. Qisqa maişiy janjal paytida Set otasini hayot beriş imkoniyatidan mahrum qilişda ayblab (bola tuğiş va ota böliş quvonçi), boşqa xudolar kuçi yordamida Rani yaralaydi va uning Apepni uşlab turgan tayoğini oladi. Mağlub bölgan quyoş xudosi yaratiliş suvlariga yiqiladi va ruhlar oqimi böylab ketadi, tayoğisiz esa u ojiz qoladi.
Tayoqqa ega bölgan Set Apep çuvalçangini Nil daryosi tomon haydaydi, uni Yerdagi hayot manbaini yöq qiliş uçun — bu ölik dunyo darvozalarini vayron qiladi. Anubis sönggi kuçini sarflab, ikki dunyo çegaralarining buzilişini töxtatişga harakat qiladi va Bekdan Horus bilan birga Set bilan jangga kirişib, buzilayotgan dunyoni tuzatişni söraydi. Anubis tomonidan ölik dunyodan Yerga qaytarilgan Bek va Horus Set bilan jangga kirişadi. Jang paytida Bek Setning tanasidan Horusning ikkinçi közini tortib oladi, ammo halokatli yara oladi va osmon xudosining qölida halok böladi. Horus esa nihoyat öz hayotining mazmunini — Yer aholisini himoya qilişni anglab, Setni öldiradi. Yerdan tuşib qolgan Horusning ikkinçi közini köçadan topgan qiz uni ğolib xudoga qaytaradi. Ra öz tayoğini qaytarib oladi va çuvalçangni haydab yuboradi, söngra Horusning oldiga kelib, nima istaşini söraydi. Horus özi qila olmaydigan narsani — Bek va Zanani tiriltirişni söraydi.
Horus birlaşgan Misrning şohi etib tojlanadi, marosimda tiriltirilgan xudolar, jumladan Thoth va soğaytirilgan Nephthys ham iştirok etadi. Birinçi farmoniga köra u ölik dunyoga kiriş uçun yangi tölovni — yaxşi işlarni belgilaydi.
Hikoya oxirida maʼlum böladiki, Hathorning oltin bilaguzugi Bekda qolgan edi va Horus sevgilisining ortidan ketadi, Misrni esa vaqtinça öz vaziri — Bekka topşiradi.
3Şarhlar
Film tanqidçilardan salbiy baholar oldi. Asosan kompyuter grafikasini haddan taşqari işlatişda, aktyorlarni…

Film tanqidçilardan salbiy baholar oldi. Asosan kompyuter grafikasini haddan taşqari işlatişda, aktyorlarni teri rangi böyiça notöğri tanlaşda, Misr mifologiyasining murakkab syujetini tomoşabin manfaati uçun ataylab soddalaştirişda, şuningdek, syujet burilişlari va qahramonlarning andozaviyligida ayblaşdi. Rotten Tomatoes saytida «Gods of Egypt» 16 % reytingga ega bölib, örtaça ball 3,5 (10 dan) ni taşkil etdi.
Tanqidga javoban rejissyor özining Facebook sahifasida yozdi:
«Men heç qaçon heç bir filmim uçun yaxşi şarhlar olmaganman. Faqat öz fikriga ega bölgan tanqidçilar bundan mustasno. Afsuski, ularning deyarli hammasi vafot etgan. Menimça, men tanqidçilarga kerak bölmagan filmlarni suratga olayapman. Endi ular öz boltalarini çarxlab, bizning loyihamizni parçalaşmoqda, göyo siyosiy töğrilik niqobi ostida, meni irqçilikda ayblaşmoqda. Mana şunday ojiz ahmoqlar.
Texnologiyalar zamonaviy davri tanqidçilarni befoyda qilib qöydi, ular dinozavrlar va gazetalarga öxşaydi — tez orada yöqolib ketişadi. Endi har qanday tomoşabin döstlariga xabar orqali film haqidagi fikrini aytişi mumkin. Şuning uçun tanqidçilarning özlari ham jamoatçilik kayfiyatiga moslaşişga harakat qilişmoqda.
Buni qanday amalga oşirişadi? Internetni kovlaştirib, hamkasblar va bloggerlarning fikrlarini öqib, keyin şunga öxşaş narsani yozişadi. Bitta tanqidçini filmni heç kim hali körmagan xonaga qamab qöying, u film haqida nima deyişni bilmaydi. Kino tanqidçilari did va şaxsiy fikr qobiliyatini yöqotdi, çunki ular öz bahosi örtaçadan uzoqlaşmasligi uçun asosiy oqimga ergaşişni afzal köradi.
Men har bir tomoşabinni olqişlayman, agar uning filmning yomon yoki yaxşi çiqqani haqida öz fikri bölsa va u heç kimning şarhiga asoslanmagan bölsa».
4Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB5Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Боги Египта (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.



