«Honey, I Blew Up the Kid» 1992-yilda suratga olingan amerikalik ilmiy-fantastik komediya filmi bölib, rejissyori Randal Kleiser, prokat qiluvçisi esa Walt Disney Pictures. U «Honey, I Şrunk the Kids» (1989) filmining davomi hamda «Honey, I Şrunk the Kids» film seriyasining ikkinçi qismi. Rick Moranis, Marcia Strassman, Amy ÖNeill va Robert Oliveri Szalinski oilasi rolida qayta ekranga qaytadi. Filmda oilaning ikki yoşli öğli Adam tasodifan Wayneʼning sanoat miqyosidagi yangi ösiş maşinasi taʼsiriga tuşib qoladi va asta-sekin ulkan ölçamga yetadi. Wayneʼning hamkasbi doktor Charles Hendrickson gigant Adamni har qanday yöl bilan töxtatişni xohlaydi hamda Wayneʼning ixtirosini öz nazoratiga olmoqçi. Franşiza uy videosi uçun yaratilgan davomi, teleserial va tematik park attraksionlari bilan davom etdi.
1Rollarda
Rick Moranis, Marcia Strassman, Robert Oliveri
2Syujet
Birinçi film voqealaridan uç yil ötib, ixtiroçi Wayne Szalinski xotini Diane va bolalari bilan Nevadaga köçib…
Birinçi film voqealaridan uç yil ötib, ixtiroçi Wayne Szalinski xotini Diane va bolalari bilan Nevadaga köçib ötadi. Ularning katta öğli Nick hozir 14 yoşli ösmir, 18 yoşli qizi Amy esa kollejga jönaşga tayyorlanmoqda, kenja öğli Adam esa ikki yoşda. Diane Amyni kollej yotoqxonasiga joylaştiriş uçun uni olib ketganida, Wayne va Nick Adamga qaraş vazifasini oladi. Ular Sterling Labs laboratoriyasiga borişadi, u yerda Wayne obʼektlarni kattalaştiradigan kiçraytiriş nuri maşinasining bir variantini yasagan. U maşinani Adamning sevimli öyinçoği Big Bunny ustida sinab köradi. Wayne va Nick çalğigan paytda Adam maşina nuriga tuşib qoladi, maşina qisqa tutaşadi va Big Bunnyni kattalaştirmaydi.
Uyga qaytgaç, Adam va Big Bunny mikrotölqinli peçdan çiqadigan elektr tölqinlariga duç kelib, yetti futgaça böyga ösadi. Wayne va Nick Adamni ösiş jarayonini teskari qaytariş uçun laboratoriyaga olib borişadi, ammo ularni Wayneʼning hamkasbi Dr. Charles Hendrickson haydab çiqaradi, çunki u Wayne ixtirosini öz qöliga olmoqçi. Diane uyga qaytib, Wayne va Nick bilan birga Adam uyni buzib taşlaşining oldini olişga urinadi. Adamni yana normal ölçamga qaytarişning yana bir urinişida Wayne va Diane omborxonadan Wayneʼning asl kiçraytiriş nuri maşinasini olib kelişadi. Şu orada Mandy ismli qiz Adamga qaraş uçun keladi, ammo uni körib huşidan ketadi. Mandyga oşiq bölgan Nick uni boğlab, oğzini bekitadi, toki u qöşnilarga Adamning ahvolini aytib qöymasin. Nick Mandyga vaziyatni tuşuntirayotganda, Adam televizor elektr tölqinlariga tuşib, ön tört futgaça ösadi va devorni teşib qoçib ketadi.
Nick va Mandy Adamni qidirişadi, ammo ularni hibsga olişadi, Adam esa yuk maşinasida qamalib qoladi. Wayne va Diane uyga qaytib, Hendricksonni va AQŞ marşalini kutib olişadi. Hendrickson kompaniya raisi Clifford Sterlingni çaqirgan, çunki u Wayneni işdan böşatişini umid qilgan, ammo Sterling aksinça Hendricksonni işdan böşatadi. Şu orada Adamni olib ketayotgan yuk maşinasi yuqori kuçlanişli elektr liniyalari yonidan ötadi va Adam ellik futgaça ösib ketadi. U qamoqdan çiqib, Nick va Mandyni köylagining çöntagiga soladi, ularni öyinçoq deb öylaydi. Keyin u ota-onasi va hokimiyat vakillari taʼqibida Las-Vegas tomon yöl oladi. Wayne va Sterling şahar neon çiroqlari taʼsirida u yanada kattalaşib ketişini anglagaç, Hendrickson uni tinçlantiruvçi öq kartridjlari bilan uyquga soliş rejasini tuzadi.
Endi yuz futdan ortiq böyga ega bölgan Adam Las-Vegas köçalarida kezib, ommaviy vahima keltirib çiqaradi. Wayne turli rejalarni sinab köradi, masalan, vertolyotdan Big Bunny yordamida uni uxlatişga urinadi, AQŞ marşali esa uni şahardan muzqaymoq furgoni bilan jalb qilmoqçi böladi, ammo bu urinişlarning barçasi muvaffaqiyatsiz tugaydi. Nihoyat, Diane Adam özidan kiçik narsalarnigina öyinçoq deb tanişini va agar uning özi ham kattalaştirilsa, u itoatkor bölişini aniqlaydi hamda Wayneni uni kolossal ölçamgaça kattalaştirişga köndiradi. Hendrickson vertolyotda yetib keladi va Adamga tinçlantiruvçi öqlarni ota boşlaydi. Adam esa Hard Rock Cafeʼning neon gitara şaklidagi belgisini kötarib olgan böladi. Belgiga öq tegadi, u elektr zaryadini çiqaradi va Adam yiğlay boşlaydi, şu tufayli olomon undan qörqiş örniga unga açina boşlaydi. Hendricksonni gigant Diane töxtatadi, u Adamni tinçlantiradi va uşlab turadi, Wayne esa ikkalasini normal ölçamga qaytaradi. Hendrickson Wayneni istamay tabriklaş uçun yetib kelganda, Diane uning Adamni xafa qilgani uçun unga muşt urib, huşidan ketkazadi. Şundan söng Wayne va Diane Adam kiçraytirilganda u bilan birga köylagi çöntagida bölgan Nick va Mandy hozir juda mitti bölib qolganini anglaydi. Wayne ularni topadi, ammo ular romantik lahzani boşdan keçirayotganlari uçun ularga bir neça daqiqa xilvat beradi.
3Aktyorlar
Rick Moranis — Wayne Szalinski, ğalati…

Rick Moranis — Wayne Szalinski, ğalati ixtiroçi
Marcia Strassman — Diane Szalinski, Waynening xotini
Lloyd Bridges — Clifford Sterling, Sterling Labs prezidenti
Robert Oliveri — Nick Szalinski, Wayne va Dianeʼning ösmir öğli
John Şea — doktor Charles Hendrickson, Waynening oçköz hamkasbi
Keri Russell — Mandy Park, Adamning enagasi va Nickning sevgilisi
Ron Canada — AQŞ marşali Preston Brooks
Amy ÖNeill — Amy Szalinski, Wayne va Dianeʼning kollejga jönayotgan qizi
Daniel va Joshua Şalikar — Adam Szalinski, Wayne va Dianeʼning ikki yoşli öğli
Gregory Sierra — Terence Wheeler, Sterling Labs kengaşi aʼzosi va doktor Hendricksonning ittifoqçisi
Linda Carlson — Qöşni №1, qiziquvçan qöşni
Julia Sweeney — Qöşni №2, qiziquvçan qöşni
Michael Milhoan — kapitan Ed Myerson, vertolyot uçuvçisi
Leslie Neale — Constance Winters
4Işlab çiqariş
Asl film «Honey, I Şrunk the Kids» (1989) Stuart Gordon bilan birgalikda yozilgan edi. Şu bilan birga Garry…

Asl film «Honey, I Şrunk the Kids» (1989) Stuart Gordon bilan birgalikda yozilgan edi. Şu bilan birga Garry Goodrow va Peter Elbling bu filmga aloqasi bölmagan «Big Baby» nomli ssenariy yozgan edi. Unda bir yoşli bola kattalaştiruvçi nur bilan boğliq tasodifiy hodisa tufayli ulkan ölçamga yetib, oxir-oqibat Las-Vegasni dahşatga soladi. Syujet 1957-yilgi «The Amazing Colossal Man» filmidan ilhomlangan edi. Gordon «Big Baby» uçun huquq sotib oldi va uni «Honey, I Şrunk the Kids» ssenariysi bilan birga Disneyga taklif qildi; Disney dastlab «Big Baby»ni rad etdi.
«Honey, I Şrunk the Kids» moliyaviy jihatdan muvaffaqiyatli çiqqaç, Disney davomi uçun köplab nomlarni röyxatdan ötkazdi. Gordon «Big Baby» ssenariysini davom sifatida Disneyga muvaffaqiyatli taklif qildi. Ssenariy muallifi Thom Eberhardt «Big Baby»ga özgartirişlar kiritiş uçun yollandi; Szalinskilar oilasini körsatiş uçun ssenariyni qayta işlaşga bir yarim yil sarflandi. Asl ssenariydagi elektr stansiyasi örniga Las-Vegas neon çiroqlari orasida böladigan yangi kulminatsion sahna qöşildi. Loyiha avval «Honey, I Blew Up the Baby» deb nomlandi, keyin esa «Honey, I Blew Up the Kid» nomini oldi.
Gordon filmni rejissyorlik qiliş taklifini rad etdi, çunki Disney şaroitida ijodiy erkinligi çeklanişidan qörqdi. Şunga qaramay u ijroçi prodyuser bölib qoldi va suratga oliş paytida takliflar berdi. Rejissyor etib Jeremiah Çeçik yollandi, çunki Disney uning oldingi filmi «National Lampoonʼs Christmas Vacation» (1989) ni körgaç, uni ideal deb hisobladi. Columbia Pictures kompaniyasining sobiq prezidenti Dawn Steel prodyuser etib yollandi, bu uning şunday lavozimdagi debyuti edi. Disney loyiha tayyorgarligining bir neça oyidan söng Çeçikni loyihadan çetlatdi, çunki uning ğoyalari juda ulkan va qimmat deb hisoblandi. Studiya, şuningdek, Steelning tajribasizligidan xavotirda edi va uning suratga oliş paytidagi vazifalarining köpini bajariş uçun Edward Feldmanni yolladi.
Yangi rejissyor etib Randal Kleiser yollandi, çunki u Disneyning «Flight of the Navigator» (1986) filmini suratga olişda maxsus effektlar bilan işlagan tajribaga ega edi. U şuningdek Disneyning «White Fang» (1991) filmida rejissyorlik masʼuliyatini ham öz zimmasiga olgan edi, bu esa studiyaga loyihani vaqtida va byudjet doirasida tugatiş qobiliyatini körsatdi.
Filmning oçiliş animatsiyasini Kurtz & Friends tayyorladi.
5Aktyorlarni tanlaş
Rick Moranis, Marcia Strassman, Amy ÖNeill va Robert Oliveri asl filmdagi rollarini, yaʼni Wayne, Diane, Amy…

Rick Moranis, Marcia Strassman, Amy ÖNeill va Robert Oliveri asl filmdagi rollarini, yaʼni Wayne, Diane, Amy va Nick Szalinski rollarini qayta ijro etişdi. «Honey, I Blew Up the Kid» Mandy Park rolini ijro etgan Keri Russellning katta ekrandagi debyuti böldi.
Filmning casting direktori Renée Rousselot Adam roli uçun 1000 dan ortiq kiçik bolani körib çiqdi. U uç-tört yoşli öğil bolalarni qidirdi, çunki kiçikroq bola bilan muammo bölişi kutilgan edi. U 1990-yil dekabrida ikki yoşli egizaklar Daniel va Joshua Şalikarni uçratganda, ularni darhol tanladi. Bunçalik yoş aktyorlarning şunday katta rolga tanlanişi kam uçraydigan hol edi.
Feldman egizaklarni dastlab "boşqarib bölmaydigan" deb atadi va "Biz ularni javob berişga, tabassum qilişga yoki boşqa biror narsa qilişga majbur qila olmadik" dedi. Biroq suratga oliş guruhi ularni saqlab qolişga qaror qildi, çunki boşqa bolalarni tanlaş 2 million dollarga tuşişi mumkin edi. Aktyorlik muammosini hal qiliş uçun turli usullar qöllanildi. Egizaklarga suratga oliş maydonçasida xohlaganlarini qilişga ruxsat berildi va ular butun vaqt davomida foydali kadrlar oliş umidida suratga olindi; baʼzi kadrlar olingan materialga mos kelişi uçun ssenariyga özgartirişlar kiritişni talab qildi. Moranis va egizaklar örtasidagi baʼzi sahnalar improvizatsiya qilib suratga olindi. Bolalar psixologi Joann Smithning taklifiga köra, suratga oliş guruhi turli xodimlar uçun maydonçada soxta tuğilgan kun bayramlarini ötkaza boşladi. Smit şunday deydi: "Agar bolalar bu bayram deb öylasa, ular işlaşga köproq tayyor bölişadi." Kleiser esa eslaydi: "Siz ikki yoşli bolaga 'Belgilangan joyingga bor' deb ayta olmaysiz. Hamma narsani unga sezdirmasdan qildiriş kerak. Biz suratga olgan lenta miqdori ulkan edi. Danny odatda improvizatsiya va yangi reaksiyalarda yaxşiroq edi. Josh esa körsatmalarga amal qilişda yaxşiroq edi, şuning uçun biz ularni almaştirib turardik."
Kleiser va çaqaloqlar böyiça maslahatçi egizaklarning sahnalarini bir neça kun oldindan rejalaştirişardi. Bir egizak ertalab işlardi, ikkinçisi esa tuşlik qilayotgan yoki uxlayotgan bölardi. Ular birgalikda maydonçada baʼzan yaxşiroq intizomli bölib va samaraliroq işlaşardi. Effektlar prodyuseri Tom Smith şunday dedi: "Dan yolğiz özi bir harakatni takrorlaşga deyarli juda jasur edi, Josh esa juda ehtiyotkor körinardi. Ularni birga qöysangiz, ular hamma narsani qila olardi." Suratga oliş davrida egizaklar yana ikki "Honey" filmida paydo böliş uçun şartnoma imzolagan edi. Biroq 1997-yildagi «Honey, We Şrunk Ourselves» davomida bu rol boşqa aktyorga berildi.
6Suratga oliş va effektlar
Suratga oliş 1991-yil 17-iyunda boşlandi va 10-oktabrda yakunlandi. Birinçi suratga oliş joyi Kaliforniyaning…

Suratga oliş 1991-yil 17-iyunda boşlandi va 10-oktabrda yakunlandi. Birinçi suratga oliş joyi Kaliforniyaning Simi Valley şahri bölib, u yerda Szalinskilar uyi bilan boğliq sahnalar olindi. Prodakşn dizayneri Leslie Dilley tomonidan uyning ikki nusxasi ham qurildi, ulardan biri Adam kattalaşgan sahnalar uçun 43 foizga kiçraytirilgan edi. Muhim suratga oliş joylaridan biri Kaliforniyaning Burbank şahridagi Walt Disney Studios böldi. Wayne laboratoriyasi Burbank studiyasida qurilgan dekoratsiyalardan biri edi. Şuningdek, Las-Vegasda ham suratga oliş bölib ötdi, jumladan, kulminatsion sahna suratga oliş uçun yopilgan Fremont Street köçasida ham. Nick işlaydigan va Mandy taniştiriladigan suv parki bilan boğliq sahna ham Las-Vegasdagi Wet 'n Wild parkida suratga olindi. Oxirgi suratga oliş joyi Orlando bölib, u yerda Disney-MGM Studios studiyasida işlar olib borildi. Şundan söng yaqin atrofdagi Disney World tovarlarni taqsimlaş markazida omborxona sahnasi suratga olindi.
Film 32 million dollar byudjet bilan işlab çiqarildi, ulardan 8 million dollari maxsus va vizual effektlarga sarflandi. Kleiserning maxsus effektlar bilan işlaş tajribasi juda oz bölgani uçun u asosan Smitga tayangan. Film dastlab 1992-yil martda çiqarilişi rejalaştirilgan edi, ammo raqamli kompozitsiya işini şoşilmasdan bajariş uçun bu muddat bir neça oyga keyinga surildi. Postprodakşn davrida maxsus effektlar filmda köp işlatilgan bölsa-da, baʼzi effektlar amaliy (suratga oliş maydonçasida bajarilgan) edi. Adam yotoqxona eşigini sindirgan sahnada Dilley kameradan taxminan tört fut uzoqlikda miniatyura mebellar bilan dekoratsiya yaratdi, kattalar aktyorlari esa kameradan taxminan ön beş fut uzoqlikda turişardi.
Gigant Adamning Las-Vegasdagi ğazabini körsatiş uçun Peter Çesneyʼning Image Engineering kompaniyasi tomonidan yaratilgan turli rekvizitlar işlatildi. Ulardan biri Adamning kökragining 28 futli nusxasi edi, u Nick va Mandy ulkan çöntagida bölgan sahnalar uçun işlatilgan. Boşqa rekvizitlar orasida 17 fut uzunlikdagi ulkan krossovkalar juftligi va Vegas Vickie belgisining nusxasi bor edi. Bu ketma-ketlikning bir qismida gigant Adam Hard Rock Cafeʼning neon gitara belgisi bilan öynayotgani ham körsatiladi.
Yetti futli Adam bilan boğliq sahnalar uçun dubl qiluvçi Alex Daniels işlatilgan, personajning yuzini körsatiş uçun esa katta hajmli qöğirçoq boş kiyilgan. Daniels egizaklarning harakatlarini takrorlaş uçun ularning videolarini örgangan. Boş Kevin Yagher tomonidan yaratilgan edi va u Çeçikning dastlabki ğoyasi bölgan. Kleiser şunday degan: "Biz öşa çaqaloq boşini töğri yoritmaganimizda, u göyo ulkan Çucky qöğirçoğiga öxşab qoldi! Bu kadrlarning köpçiligi tasodif tufayli işlab ketdi." Qöğirçoqning soçlarini egizaklarning soçiga moslaş uçun böyaş kerak böldi, çunki ularning onasi öz farzandlari soçining rangini özgartirişga rozi bölmagan edi.
7Sudlar
1991-yilda Disney «Family Feud», «The Price is Right» va boşqa maşhur televizion öyin-şoularning direktori…

1991-yilda Disney «Family Feud», «The Price is Right» va boşqa maşhur televizion öyin-şoularning direktori Paul Alter tomonidan sudga berildi. Alter özining nevarasini allaqaçon qaragani va u quriliş kubiklarini ağdarib taşlaganini körgaç, ulkan bola ğoyasi unga kelganini daʼvo qildi. U «Now, Thatʼs a Baby!» nomli film ssenariysini yozgan edi. Alter öz ssenariysi bilan film örtasida bir qança öxşaşliklar borligini taʼkidladi, uning ssenariysida ikki olimning qizi kattalaştiruvçi nur örniga notöğri ketgan genetik tajriba qurboniga aylanadi. Ish 1993-yilda sudga tuşdi va hakamlar hayʼati Alter foydasiga qaror çiqardi. Disney 300 ming dollar zarar pulini tölaşga majbur böldi.
Muallif Kit Reed ham sud arizasi berdi va filmning uning «The Attack of the Giant Baby» qissasi bilan öxşaşligini daʼvo qildi. Ish murosa bilan yakunlandi, Reed esa «maxsus eʼtirof» krediti oldi.
8Uy videosi (media)
Film birinçi marta VHS va LaserDisc formatlarida 1993-yil 6-yanvarda çiqarildi. U 2002-yilda oddiy DVD…
Film birinçi marta VHS va LaserDisc formatlarida 1993-yil 6-yanvarda çiqarildi. U 2002-yilda oddiy DVD körinişida ham çiqarildi.
9Kassa natijalari
Film 1992-yil 17-iyulda Qöşma Ştatlar va Kanadada 2492 ta kinoteatrda namoyiş etildi, bu birinçi filmga…
Film 1992-yil 17-iyulda Qöşma Ştatlar va Kanadada 2492 ta kinoteatrda namoyiş etildi, bu birinçi filmga qaraganda deyarli ikki baravar köp edi. Oçiliş hafta oxirida u «A League of Their Own» filmidan oldin birinçi öringa çiqdi va 11 million dollar yiğdi. Film Qöşma Ştatlar va Kanadada jami 58,7 million dollar yiğdi. Xalqaro miqyosda u 37 million dollar yiğib, dunyo böyiça umumiy 96 million dollarni taşkil etdi.
10Tanqidiy baholar
Rotten Tomatoes saytida «Honey, I Blew Up the Kid» 21 nafar tanqidçining şarhlari asosida 38 foizlik reyting…

Rotten Tomatoes saytida «Honey, I Blew Up the Kid» 21 nafar tanqidçining şarhlari asosida 38 foizlik reyting oldi, örtaça baho esa 4,80/10 böldi. Metacritic saytida film 14 nafar tanqidçining şarhlari asosida 50 ball oldi, bu «aralaş yoki örtaça» şarhlarni bildiradi. CinemaScore söroviga qatnaşgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada örtaça «B+» bahosini berişdi.
The Washington Post gazetasining muxbiri Desson Howe filmning "hikoyasi çeklangan tuyuladi. Bu bitta hazilga qurilgan film: Adam tobora kattalaşib boraveradi. Moranisga faqat ötgan filmdagi kiçraytirgiçni olib, Adamga qaratib yoqiş kifoya" deb yozdi. Şu gazetadan Hal Hinson ham uni "bitta hazilli film" deb hisoblab, şuningdek, film öz syujeti taklif qiladigan komik imkoniyatlarning köpini "isrof qiladi" deb qöşimça qildi. Yaʼni bunday bitta hazilli filmlar orasida u nisbatan zararsiz, ammo heç qaçon örtaça darajadan yuqori bölmagan köngil oçar film hisoblanadi. Chicago Sun-Times uçun şarh yozgan Roger Ebert esa zaif ssenariyni tanqid qildi va "Ulkan bola haqida komik imkoniyatlar bölişi mumkin, ammo bu film ularni topa olmagan" deb yozdi. U yana şunday xulosa çiqardi: "Boşqa tomondan, maxsus effektlar ajoyib, birinçi filmdagidek. Suratga oliş guruhi gigant çaqaloqni va "haqiqiy dunyo"ni şunday birlaştira oldiki, kadrlar işonçli körinadi, Glitter Gulch köçasida yurayotgan bolaning tasviri esa zamonaviy texnologiya darajasida. Afsuski, film şouni taşiş uçun asosan maxsus effektlarga tayanadi va boşqa heç narsa taklif qilmaydi."
11Saundtrek
Intrada Records yorliqi filmning çiqarilişiga vaqtida, 1992-yilda plastinkani çiqardi. Musiqani Bruce…
Intrada Records yorliqi filmning çiqarilişiga vaqtida, 1992-yilda plastinkani çiqardi. Musiqani Bruce Broughton yozdi va dirijyorlik qildi, u keyinçalik «Honey, I Şrunk the Audience» filmi uçun ham musiqa yozadi. Musiqa tarkibida Bee Gees guruhining «Stayin Alive» kompozitsiyasi eşitiladi. Şuningdek, Carole King va Gerry Goffin ijrosidagi «Loco-Motion» hamda Tom Snow va Mark Mueller yozgan «Ours If We Want It» qöşiqlari ham bor. Saundtrek albomi faqat musiqa partiyasidan iborat. 2017-yilda yorliq kengaytirilgan naşrni çiqardi, unga Broughtonning kinoteatrlarda film oldidan körsatilgan «Off His Rockers» animatsion qisqa metraji uçun yozilgan musiqasi ham kiritildi.
12Franşiza tartibida
2 film
Matn: maqola tarjimasi «Honey, I Blew Up the Kid» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.