Yerda aniq begona kelib çiqişiga ega bölgan signal qayd etiladi, köp ötmay Yerga yaqinlaşib kelayotgan ulkan kema paydo böladi. Osmon alangaga tölinadi, dunyoning yirik şaharlarida vahima tarqaladi. Şu voqealar orasida bir guruh odamlar uçraydi, ularni taqdir va ğayritabiiy vaziyatlar birlaştiradi. Aynan şu odamlar insoniyatning sönggi umidiga aylanadi.
Filmni va ssenariyni Roland Emmerich yozgan va suratga olgan. Musiqasini David Arnold yaratgan. Boş rollarda Will Smith, Jeff Goldblum, Bill Pullman va Mary McDonnell ijro etgan. Bu ilmiy-fantastik jangovor film bölib, unda triller va sarguzaşt elementlari bor; studiyasi: Centropolis Entertainment. Jahon premyerasi 1996-yil 19-sentabrda bölib ötdi, AQŞda esa 3-oktabrda prokatga çiqdi. Davomiyligi 144 daqiqa.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Will Smith, Jeff Goldblum, Mary McDonnell
·Ensiklopediyadan
«Independence Day» (ingl. Independence Day) — 1996-yilda suratga olingan Amerika ilmiy-fantastik jangovor filmi. Rejissyori Roland Emmerich.
3Syujet
1996-yil 2-iyul kuni ertalab Yerga diametri 550 km, massasi Oy massasining 0,25 qismiga teng ulkan begona…
1996-yil 2-iyul kuni ertalab Yerga diametri 550 km, massasi Oy massasining 0,25 qismiga teng ulkan begona kema yaqinlaşadi. Undan kiçikroq kemalar ajralib, Yer atmosferasiga kiradi. Bunday taşrifdan nimani kutiş kerakligini heç kim bilmaydi. AQŞ prezidenti xalqni tinçlantirişga harakat qiladi va begona kemalarga hujum qilmaslikka çaqiradi.
Keçqurun maʼlum böladiki, begonalarning niyati mutlaqo tinç emas. Tun davomida kemalar dunyoning yirik şaharlarini yöq qila boşlaydi. Nyu-York, Vaşington, Los-Anjeles, London, Parij, Berlin, Rim, Moskva, Pekin, Tokio va boşqa şaharlar qizigan plazma tölqinlarida yonib ketadi.
3-iyul kuni ertalab AQŞ Harbiy-havo kuçlarining qiruvçi samolyotlari kemalarga hujum qilişga urinadi, ammo himoya kuç maydoni ularni zaif qilib qöyadi va begonalarning qiruvçilari Yer harbiy-havo floting katta qismini yöq qiladi. Faqat bitta uçuvçi, Stiven Hiller, duşman kemasini urib tuşirişga muvaffaq böladi: uni Grand Canyon tomon boşlab, qoyalarga urilib halokatga uçratadi. Katapultalaşgan Stiven tirik qolgan begonani AQŞ Harbiy-havo kuçlarining Zona 51 bazasiga olib keladi. Telepat begonadan odamlar begonalarning maqsadi Yerni odamlardan tozalaş, sayyoradagi barça resurslarni çiqarib oliş va keyingi sayyoraga uçib borib, öşa işni takrorlaş ekanini bilib oladi.
AQŞ prezidenti Xyuston ustida osilib turgan kemaga qanotli yadro raketasi bilan hujum qiliş qarorini qabul qiladi. B-2 samolyotidan yadro hujumi urinişi ham muvaffaqiyatsiz tugaydi: himoya kuç maydoni hatto atom portlaşiga ham bardoş beradi. Biroq olim Devid Levinson begonalarning zaifligini topiş yölini topadi. Ğoya — boş kemaga kompyuter virusini yuqtiriş, bu virus himoya maydonini öçirib qöyadi.
4-iyul keladi. Roswell hududida halokatga uçragan begona kemasida Devid Levinson va Stiven Hiller kosmosga uçadi. Ular boş "ona kema"ga ulanib, minglab begona askarlar qolgan odamlarni yöq qilib, Yerdagi tabiiy resurslarni egallaş uçun hujumga tayyorlanayotganini köradi. Levinson virusni boş kemaga yuklaydi, u esa öz navbatida qolgan kemalarni ham zararlaydi. Begona kemalar himoya maydonsiz qoladi va odamlarning qurollari oldida zaif bölib qoladi. Keyinroq Levinson va Hiller duşman kemasidan ajralib çiqadi va begonalarga "sovğa" sifatida portlaşga tayyor yadro kallagini qoldiradi. Yer diversantlari kemasini urib tuşirişga bölgan begonalarning urinişlari muvaffaqiyatsiz tugaydi, ular ona kemani tark etadi, şundan söng ulkan begona yulduz kemasi atom portlaşi olovida çökib ketadi.
Odamlar duşmanga qarşi kontrhujumga tayyorlanib, jangovor qiruvçilarni uçira oladigan barça uçuvçi mutaxassislarni ommaviy ravişda safarbar qiladi. Bir vaqtlar jangovor uçuvçi bölgan AQŞ prezidenti şaxsan begonalar kemasiga hujumga rahbarlik qiladi. Kema sönggi AQŞ harbiy bazasi tomon harakatlanadi va bir neça kun oldin Nyu-Yorkni sayyora yuzidan öçirib taşlagan asosiy qurolidan unga zarba berişga tayyorlanadi. Uzoq davom etgan jangdan keyin qiruvçilardagi raketalar tugaydi: ulkan begona kema şikastlangan, ammo yöq qilinmagan. Biroq aqli joyida bölmagan uçuvçi Rassel, tasodifan Harbiy-havo kuçlari safiga qabul qilingan, uruşning yönalişini özgartiradi: aniq ölimga yuz tutib, qiruvçisi bilan begonalarning qurolига yaqinlaşadi va kamikadze singari u bilan birga portlaydi. Yonayotgan begona kema qulaydi. Turli mamlakatlardagi harbiylar kerakli maʼlumotni olib, asosiy qurollarga zarba bera boşlaydi va begona kemalarni birin-ketin portlatadi.
Insoniyat ğalabadan xursand böladi. Stiven va Devid Zona 51 ga qaytib, oilalari bilan birlaşadi. Keyin ular prezident Uitmor va uning qizini kuzatib boradi va yöq qilingan ona kemaning qoldiqlari feyerverkka öxşab atmosferaga kirib kelayotganini tomoşa qiladi. Begonalar tor-mor etiladi. AQŞ Mustaqillik kuni asta-sekin butun Yerning Mustaqillik kuniga aylanadi.
4Tanqid
Şarhlar agregatori Rotten Tomatoes xabar berişiça, söroq qilingan 80 tanqidçidan 69 foizi «Independence Day»…

Şarhlar agregatori Rotten Tomatoes xabar berişiça, söroq qilingan 80 tanqidçidan 69 foizi «Independence Day» filmiga ijobiy baho bergan; örtaça reyting 6,6/10. Saytdagi umumiy tanqidçilar fikri şunday: «Syujet ham, personajlarning rivojlanişi ham juda murakkab emas, ammo hayajonli, tomoşabop yozgi film sifatida «Independence Day» kutilmalarni oqlaydi». Metacritic saytida film 19 ta tanqidçi şarhi asosida 100 ballik şkalada 59 ball olgan, bu «aralaş yoki örtaça» şarhlarga töğri keladi. CinemaScore tomonidan ötkazilgan tomoşabinlar söroviga köra, filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada örtaça «A» baho berilgan.
Tanqidçilar filmdagi personajlarni «qoğoz» va «stereotip» deb yozgan, dialoglarni esa zaif deb topgan. Şunga qaramay, Oq uyning vayron böliş kadri vizual effektlar sohasida muhim bosqiç va 1990-yillarning eng esda qolarli sahnalaridan biri deb tan olindi. 2010-yilgi sörovda Entertainment Weekly jurnalining öquvçilari uni sönggi 20 yildagi ikkinçi eng yaxşi yozgi film deb baholaşdi, faqat «Yura davri parki»dan orqada qoldi.
San Francisco Chronicleʼdan Mik LaSalle filmga eng yuqori bahoni berib, uni komikslar asosidagi kosmik sarguzaşt filmlarining «çöqqisi» deb atadi. Entertainment Weeklyʼdan Liza Şvarsbaum filmga B+ baho qöyib, u katta umidlarni oqlaganini yozdi va qöşimça qildi: «Uşbu epik tasvirning asosiy zamonaviy jozibasi — bu sehr. Ssenariy zehnli, ötkir, zör». Sakkiz yil ötib, Entertainment Weekly bu filmni barça davrlarning eng yaxşi falokat filmlaridan biri deb atadi. Los Angeles Timesʼdan Kenneth Turan filmning begona transport vositalarining hayratlanarli kengligini va köçalardagi vahimani yetkazişda «aʼlo darajada muvaffaqiyatli» ekanini, begonalarning hujum sahnalarini esa «taşvişli, bezovta qiluvçi va töliq işonarli» deb hisobladi.
Filmning millatçilik ruhi AQŞdan taşqaridagi şarhlovçilar tomonidan keng tanqid qilindi. Britaniyalik Movie Review naşri filmni «turli begona bosqini filmlaridan olingan elementlar va jangovor amerikaça şovinizm aralaşmasi» deb taʼriflagan. Uitmor uruşda ğalaba qozonsa, endi butun dunyo 4-iyulni Mustaqillik kuni deb ataydi, deb eʼlon qiladigan nutqi BBC şarhida «maşhur Gollivud filmida heç qaçon eşitilmagan eng hayratlanarli darajada dabdabali monolog» deb tavsiflangan. 2003-yilda Empire jurnali öquvçilari bu sahnani «kino tarixidagi eng banal lahza» deb tan olişdi. Empire jurnalining dastlabki şarhida kinotanqidçi Kim Nyuman filmga beş yulduz qöygan.
Baʼzi tanqidçilar maxsus effektlardan norozi bölişdi. Newsweekʼdan Devid Anzen ular ön töqqiz yil oldin «Yulduzli uruş» filmida körsatilganlaridan yaxşiroq emasligini aytdi. Varietyʼdan Todd Makkarti byudjetni tejaş natijasida «arzon» kadrlar paydo bölganini va ular Jeyms Kemeron hamda Stiven Spilberg filmlaridagi maxsus effektlar sifatiga yetmaganini yozdi. Rojer Ebert kosmik kemalar va mavjudotlarning dizaynida tasavvur yetişmasligini taʼkidladi. Jin Siskel «At the Movies» şarhida xuddi şunday fikrlarni bildirdi. (havola mavjud emas)
5Mukofotlar va nominatsiyalar
«Oskar» mukofoti…

«Oskar» mukofoti 1997
Eng yaxşi ovoz — Kris Karpenter, Bill U. Benton, Bob Bimer, Jeff Veksler (nominatsiya)
Eng yaxşi vizual effektlar — Folker Engel, Duglas Smit, Kley Pinni, Jo Viskosil (mukofot)
BAFTA mukofoti 1997
Eng yaxşi ovoz — Bob Bimer, Bill U. Benton, Kris Karpenter, Sandi Gendler, Val Kuklovski, Jeff Veksler (nominatsiya)
Eng yaxşi maxsus vizual effektlar — Trişia Eşford, Folker Engel, Kley Pinni, Duglas Smit, Jo Viskosil (nominatsiya)
«Saturn» mukofoti 1997
Eng yaxşi ilmiy-fantastik film (mukofot)
Eng yaxşi rejissyorlik — Roland Emmerich (mukofot)
Eng yaxşi ssenariy — Din Devlin, Roland Emmerich (nominatsiya)
Eng yaxşi erkak rol — Jeff Goldblum (nominatsiya)
Eng yaxşi erkak rol — Will Smith (nominatsiya)
Eng yaxşi ikkinçi reja erkak roli — Brent Spiner (nominatsiya; Brent Spiner şu yili şu toifada «Star Trek: First Contact» filmidagi roli uçun mukofotga sazovor bölgan)
Eng yaxşi ikkinçi reja ayol roli — Vivica A. Fox (nominatsiya)
Eng yaxşi yoş aktyor — Jeyms Duval (nominatsiya)
Eng yaxşi musiqa — Devid Arnold (nominatsiya)
Eng yaxşi kostyumlar — Jozef A. Porro (nominatsiya)
Eng yaxşi maxsus effektlar — Folker Engel, Kley Pinni, Duglas Smit, Jo Viskosil (mukofot)
«Hugo» mukofoti 1997
Eng yaxşi dramatik qöyilma — rejissyor: Roland Emmerich; ssenariy: Din Devlin, Roland Emmerich (nominatsiya)
«Grammy» mukofoti 1997
Kinofilm yoki televideniye uçun yozilgan eng yaxşi instrumental kompozitsiya — Devid Arnold (mukofot)
MTV Movie Awards 1997
Eng yaxşi film (nominatsiya)
Eng yaxşi erkak roli — Will Smith (nominatsiya)
Yilning eng yaxşi kaşfiyoti — Vivica A. Fox (nominatsiya)
Eng yaxşi öpiş — Will Smith va Vivica A. Fox (mukofot)
Eng tomoşabop epizod — begonalar Nyu-York, Los-Anjeles va Vaşingtonni portlatadi (nominatsiya)
«Sputnik» mukofoti 1997
Eng yaxşi montaj — Devid Brenner (nominatsiya)
Eng yaxşi vizual effektlar — Folker Engel, Duglas Smit (nominatsiya)
«Oltin malina» (antimukofot) 1997
Kassa tuşumi 100 mln $dan ortiq bölgan filmning eng yomon ssenariysi — Din Devlin, Roland Emmerich (nominatsiya)
6Davomlar
2004-yilda Emmerich davom ettiriş ustida işlaşdan voz keçayotganini yozgan, çunki filmning ehtimoliy…

2004-yilda Emmerich davom ettiriş ustida işlaşdan voz keçayotganini yozgan, çunki filmning ehtimoliy rivojlanişi haqida öylaş uni tor-mor yölga olib kelgan.
Keyinçalik Emmerich «Independence Day» filmining ikkita davomini — «Independence Day 2» va «Independence Day 3» ni suratga olişni rejalaştirgani haqida maʼlumot paydo böldi. Dastlab Will Smith ikkala davomda ham suratga tuşişga rozilik bergan edi, bu Emmerich uçun şart edi. Filmlar bir vaqtda suratga olinişi kerak edi. 2014-yil 8-fevralda Smith davomda iştirok etişdan voz keçgani maʼlum böldi. «Independence Day: Resurgence» 2016-yil iyun oyida prokatga çiqdi.
7Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «День независимости (фильм, 1996)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.


