«King Kong» (ingl. King Kong) — 1976-yilda suratga olingan Amerika sarguzaşt-hayvonlar filmi. Rejissyori Jon Gillermin, prodyuseri Dino De Laurentiis. Bu 1933-yildagi şu nomli filmning zamonaviylaştirilgan remeyki bölib, unda körgazmaga olib borib Nyu-Yorkka keltirilgan ulkan maymun haqida hikoya qilinadi. Filmda Jeff Bridges, Charles Grodin va Jessica Lange rol öynagan. Lange bu filmda birinçi marta kinoda rol ijro etgan. Bundan taşqari, filmda Carlo Rambaldining mexanik tryuklari va boş qahramonni ijro etgan Rick Baker grimining effektlari işlatilgan. Bu «King Kong» franşizasining beşinçi filmi.
Kinг-Kongni qayta işlaş ğoyasi 1974-yilda ABC telekanalining öşa paytdagi rahbari Michael Eisner tomonidan öylab topilgan. U bu ğoyani alohida-alohida Universal Pictures boş direktori Sidney Şeinbergga va Paramount Pictures boş direktori Barry Dillerga taklif qilgan. Italiyalik prodyuser Dino De Laurentiis tez orada RKO-General kompaniyasidan filmning huquqlarini sotib olgan va keyinçalik ssenariy yoziş uçun telessenariyçi Lorenzo Semple Jr.ni yollagan. Rejissyor etib Jon Gillermin taklif qilingan, suratga oliş 1976-yilning yanvaridan avgustigaça davom etgan. Film çiqişidan oldin Universal Pictures De Laurentiis va RKO-Generalga qarşi sud daʼvosi qözğatib, ularning şartnomani buzganini daʼvo qilgan hamda öz «King Kong» remeykini işlab çiqişga uringanini aytgan. Javoban De Laurentiis va RKO-General Universal Picturesʼga qarşi alohida qarşi daʼvolar bilan çiqqan, ularning barçasi 1976-yil yanvarigaça qaytarib olingan.
Film 1976-yil 17-dekabrda namoyiş etilgan. Kinotanqidçilar uni aralaş baholagan, prokatda esa mötadil muvaffaqiyat qozongan. Film «Oskar» mukofotini musobaqasiz, eng yaxşi vizual effektlar uçun alohida yutuqlar nominatsiyasida olgan, şuningdek eng yaxşi operator ishi va eng yaxşi tovuş nominatsiyalarida körsatilgan. Kong haqidagi uçta asosiy filmdan faqat şu birida Empire State Building örniga Jahon savdo markazi körsatilgan. Davomi «King Kong Lives» nomi bilan 1986-yilda çiqarilgan, uni yana Gillermin suratga olgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Jeff Bridges, Charles Grodin, Jessica Lange
Jeff Bridgesaktyor
Charles Grodinaktyor
Jessica LangeaktyorJRJohn Randolphaktyor
René AuberjonoisaktyorJOJack O'Halloranaktyor
Ed LauteraktyorJLJohn LoneaktyorLSLorenzo Semple Jr.ssenariy muallifi
John Barrykompozitor3Syujet
Voqea 1976-yilda boşlanadi. «Petrox» neft kompaniyasi rahbari Fred Wilson Hind okeanidagi nomaʼlum orolga…
Voqea 1976-yilda boşlanadi. «Petrox» neft kompaniyasi rahbari Fred Wilson Hind okeanidagi nomaʼlum orolga kema ekspeditsiyasini taşkil qiladi. Orol doimo bulut bilan qoplangan. Ekspeditsiya haqida xabar topgan paleontolog Jack Prescott jönaş arafasida kemaga heç kim sezmay çiqib oladi. Sayohat davomida Fred orol ustidagi maxfiy sunʼiy yöldoş suratlarini namoyiş qiladi, uning aytişiça, bu suratlarni u NASA xodimidan pora evaziga olgan. Unga hamroh olim esa orol ustidagi bulut qoplamining kimyoviy tarkibi sayoz çuqurlikda katta neft zaxirasi borligidan dalolat berişini tuşuntiradi. Şu payt Jack özini namoyon qiladi va bularning hammasi orolda ulkan hayvon borligi bilan izohlanişi mumkinligini aytadi. Fred bu noxuş va özi kutmagan xabardan jahli çiqib, Jackni qamab qöyişni buyuradi. Jackni kemaning pallasi böylab qöltiqlagan holda olib ketayotganda, u uzoqda suzib yurgan qayiqni köradi. Yaqinlaşib borişganda, qayiqda yangi boşlovçi aktrisa Dwan topiladi. U halokatga uçragan kemadan omon qolgan bölib, bu kemaning SOS signallari böron paytida eşitilgan edi.
Orolga yetib kelgaç, Fred va Jack boşçiligidagi kiçik guruh, şuningdek Dwan ham, uni örganişga çiqadi. Ular baland devorga duç kelişadi. Jack devor taʼmirlanganda işlatilgan yangi tuproq izlarini köradi va bu orolda odamlar va biror xavfli narsa borligidan dalolat beradi, devor aynan şu sababdan qurilgan bölişi mumkin. Fred eʼtiroz bildirib, bu qadimiy inşoot ekanini va hozir orol odamsiz ekanini aytadi. Lekin şu paytda uzoqdan baraban va musiqa sadolari eşitiladi. Ovoz kelayotgan joyga yetib borişganda, ular mahalliy aholini köradi, ular bir ayol bilan notaniş marosim ötkazmoqda. Şu manzarani kuzatib, atrofni közdan keçirayotganda, ular neft köliga duç kelişadi. Şu zumda ularning özlari ham topiladi. Marosim töxtaydi va mahalliy aholi uni buzilgan deb hisoblaydi. Notaniş mehmonlar orasida Dwanni körgan yetakçi uni ularga berişni talab qiladi, lekin Jack va Fred oltita ayolga almaştirişga ham rozi bölişmaydi. Tunda Dwanni kemadan öğirlagan mahalliy aholi marosim ötkazib, Dwanni ulkan goril Kongga qurbon qiladi va uni baland devor darvozasiga boğlab qöyadi. Mahalliy aholining karnay signallaridan jalb bölib kelgan Kong Dwanni olib, orol içkarisiga olib ketadi. Şu bilan birga u asta-sekin Dwanga mahliyo bölib, unga boğlanib qoladi.
Jack kemada Dwanning yöqolganini bilib, uni ozod qiliş maqsadida bir neça kişi bilan Kongni quvib ketadi. Jarlik ustidagi yoğoç köprikdan ötişga urinişganda, ular Kong bilan töqnaş keladi. Ularning köpçiligi Kong tomonidan yoğoç ustidan jarlikka taşlanib halok böladi, tirik qolganlar faqat Jack va Bone böladi. Bone röy bergan voqea haqida xabar beriş uçun orqaga qaytadi, Jack esa Kongni taʼqib qilişda davom etadi. Bu orada ekspeditsiya rahbari orolda topilgan neftning juda past sifatli va yaroqsiz ekanini bilib, Kongni orolдан olib çiqib, uni Nyu-York tomoşabinlariga körsatib pul işlaşga qaror qiladi. Jack Kongga yaqinlaşganda, Kong ulkan ilon bilan kuraşişga majbur böladi va Dwanni eʼtiborsiz qoldiradi. Jack şu imkoniyatdan foydalanib, Dwanni olib qoçadi va ikkalasi devor darvozasi tomon yugurişadi. Kong ilonni öldirgaç, qoçoqlarni quvib ketadi. Şu orada devor darvozasining bu tomonida Kong uçun tuzoq tayyorlangan edi: ustidan daraxt şoxlari bilan yopilgan çuqur, tubida esa uni uyquga soliş uçun xloroformli boçkalar qöyilgan. Kong oxir-oqibat aynan şu çuqurga tuşib qoladi.
Tankerning yuk bölimida Kongni Nyu-Yorkka olib ketişadi. Birinçi namoyiş paytida Kong fotoreporterlar Dwanga hujum qilayotgan deb öylab, ğazablanadi, zanjirlardan ozod bölib, qafasdan çiqadi va Dwanni izlab, yölidagi hamma narsani talqon qilib yuradi. Dwanni yana topgaç, u Jahon savdo markazi tomon yöl oladi, uning ikki minorasi unga orolidagi ikki qoyani eslatadi. U yerda Kongni harbiylar örab oladi. Şunda u Janubiy minora tomiga çiqadi va u yerda olov purkagiç bilan otiladi. Qoçayotib, Kong Şimoliy minora tomiga sakraydi, lekin u yerda ham jangovar vertolyotlar bilan hujumga uçraydi. Öq yaralaridan holsizlanib, u 417 metr balandlikdan maydonga quladi va halok böladi. Kongning yoniga kelgan Dwan uning yurak urişining sönggi zarbalarini eşitadi.
4Rollarda
Jeff Bridges — Jack…
Jeff Bridges — Jack Prescott
Charles Grodin — Fred Wilson
Jessica Lange — Dwan
John Randolph — kapitan Ross
Ed Lauter — Carnahan
René Auberjonois — Roy Bagley
Julius Harris — Boen
Jack ÖHalloran — Joe Perko
Rick Baker — King Kong (titrlarda körsatilmagan)
Peter Cullen — King Kong (ovoz beriş, titrlarda körsatilmagan)
5Mukofotlar va nominatsiyalar
«Oskar» mukofoti —…
«Oskar» mukofoti — 1977
Alohida yutuqlar uçun maxsus mukofot (vizual effektlar uçun) — Carlo Rambaldi, Glen Robinson, Frank Van der Veer (mukofot).
Eng yaxşi operator ishi — Richard H. Kline (nominatsiya).
Eng yaxşi tovuş — Harry W. Tetrick (vafotidan keyin), William L. McCaughey, Aaron Roçin, Jack Solomon (nominatsiya).
«Golden Globe» mukofoti — 1977
Aktrisaning eng yaxşi debyuti — Jessica Lange (mukofot).
BAFTA mukofoti — 1977
Eng yaxşi sanʼat rahbari ishi — Mario Çiari, Dale Hennesy (nominatsiya).
«Saturn» mukofoti — 1977
Maxsus mukofot.
6Suratga oliş
Hollivud pavilonlaridan taşqari, film Nyu-Yorkda, Gavayi orolining Kauai orolida, şuningdek Norvegiyada,…
Hollivud pavilonlaridan taşqari, film Nyu-Yorkda, Gavayi orolining Kauai orolida, şuningdek Norvegiyada, «Susanne Onstad» supertankerida tabiiy şaroitda suratga olingan.
Carlo Rambaldi boşçiligidagi jamoa filmga balandligi 12 metr, oğirligi 6,5 tonna bölgan animatronik goril modelini tayyorladi. Alyuminiy karkas kran strelasiga mahkamlangan va ot junidan qoplangan egiluvçan qobiq bilan öralgan edi. Qöğirçoq içidagi gidroprivodlarni boşqariş uçun kran tomonidan jami deyarli bir kilometr quvur va bir yarim kilometr simlar tortilgan edi. Biroq ulkan ölçami tufayli mexanik yirtqiç butunlay faqat bir neçta sahnalarda suratga olinişi mumkin böldi. Pavilon sahnalarida faqat qöşimça ravişda tayyorlangan qöl va oyoqlar işlatilgan. Bundan taşqari, turli hissiyotlarni ifodalovçi yetti dona animatsion boş modeli yaratilgan. Nyu-York köçalariga model çiqarilmagan. Jahon savdo markazi yonida halok böliş sahnasida King Kong rolini xuddi şunday ölçamdagi polistirol qöğirçoq ijro etgan.
Dwan rolini ijro etgan Jessica Lange talabiga köra, u bilan sahnalarda işlatilgan animatsion qöl jarohat olmaslik uçun xavfsizlik töxtatgiçi bilan jihozlangan.
Kiçik pavilonlarda suratga oliş paytida Kong rolini murakkab grim mutaxassisi Rick Baker goril siliconli kostyumida ijro etgan. Jami törtta şunday kostyum tayyorlangan, şuningdek aktrisa uçun bir neça miqyosda kiçraytirilgan qöğirçoqlar yasalgan. Kostyum bilan böladigan sahnalar uçun miniatyur dekoratsiyalar qurilgan, jumladan tanker va temir yöl, unda ulkan goril poyezd vagonlarini sindiradi.
Dwan rolini yoş Meryl Streep olişi mumkin edi, uni filmning prodyuseri Dino De Laurentiisning öğli Federico De Laurentiis kastingga olib kelgan edi. Streepning xotirasiga köra, Dino De Laurentiis uni körişi bilan öğlidan italyança söragan: «Nega bu xunukni olib keldiring?!». Italyança yaxşi gapira oladigan Streep esa javob bergan: «Afsuski, „King Kong“da rol öynaş uçun yetarliça çiroyli emasman».
Film kutilgan darajadagi katta muvaffaqiyatga erişa olmadi, ammo 1980-yillardagi telekörsatuvlar unga qiziqişni qayta jonlantirdi va 1986-yilda davomi «King Kong Lives» çiqarildi. Prokat versiyasidan taşqari, bu filmning «Long version» deb ataladigan uzaytirilgan versiyasi ham mavjud, u birinçisidan 45 daqiqaga uzun. Uç soat davom etadigan va ikki qismga bölingan bu versiya 1980-yillar boşida Amerika televideniyesida körsatilgan va aynan uning translyatsiyalari filmga qiziqişni oşirgan. Şuningdek, maʼlumki, töliq versiya ham tanqidçilar, ham asl «King Kong» muxlislari tomonidan ança mehr bilan kutib olingan. Töliq versiya heç qaçon kassetalarda ham, disklarda ham çiqarilmagan (faqat baʼzi DVD naşrlarining qöşimça materiallarida bir neçta öçirilgan sahnalarni topiş mumkin).
Qahramonlar toş içidagi arkadan ötib, keyin yon bağirlab kötariladigan orol sahnalari Gavayi orolining Kauai orolidagi şimoliy qismida suratga olingan.
Filmni Sam Peckinpah, Roman Polanski va Michael Winnerga taklif qilişgan. Uçalasi ham rad etgan.
«Baʼzan ular qaytib keladi» filmining qahramonlari uxlaşdan oldin «King Kong»ni tomoşa qilişadi. De Laurentiis ikkala filmni ham prodyuser qilgan.
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB8Franşiza tartibida
6 film
9Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Кинг-Конг (фильм, 1976)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.