Life of Pi

Life of Pi (2012) — sarguzaşt dramasi, rejissyor va prodyuser Ang Lee, ssenariy muallifi David Magee. Yann Martelning 2001-yilda çop etilgan şu nomli romani asosida yaratilgan. Filmda Suraj Şarma özining debyut rolida, şuningdek Irrfan Khan, Tabu, Rafe Spall, Gérard Depardieu va Adil Hussain boş rollarni ijro etgan. Syujet kema halokatidan omon qolgan ikki kişi haqida: ular Tinç okeanida 227 kun davomida qutqaruv qayiğida qolib ketadi. Ulardan biri ön olti yoşli hind bolasi Pi Patel (Suraj Şarma), ikkinçisi esa dahşatli Bengal yölbarsi Richard Parker.

Film Martel kitobi çiqqandan köp ötmay işlab çiqarila boşlagan, turli bosqiçlarda unga M. Night Şyamalan, Alfonso Cuarón va Jean-Pierre Jeunet kabi rejissyorlar ham jalb etilgan, ammo loyiha oxir-oqibat Ang Leega işonib topşirilgan. Suratga oliş 2011-yilda Hindiston, Tayvan va Monreal örtasida taqsimlangan, vizual effektlar bilan Rhythm & Hues Studios (R&H) şuğullangan.

Filmning jahon premyerasi 2012-yil 28-sentabrda Nyu-Yorkda, 50-Nyu-York kinofestivalining oçiliş filmi sifatida Walter Reade teatrida va Alice Tully zalida bölib ötgan. AQŞda film 2012-yil 21-noyabrda 20th Century Fox kompaniyasi tomonidan namoyiş etilgan. Amerika kino instituti uni yil eng yaxşi önta filmi qatoriga kiritgan. Life of Pi tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli bölib, 609 million dollardan ortiq yiğgan va tanqidçilardan umuman ijobiy baho olgan. Film 3 ta «Oltin globus» mukofotiga, jumladan «Eng yaxşi drama filmi» va «Eng yaxşi rejissyor» nominatsiyalariga nomzod bölgan hamda «Eng yaxşi film musiqasi» uçun «Oltin globus»ni qölga kiritgan. 85-«Oskar» mukofotlari marosimida film 11 ta nominatsiyada, jumladan «Eng yaxşi film» va «Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy» nominatsiyalarida körsatilgan va ulardan 4 tasini, jumladan Ang Leening «Eng yaxşi rejissyorlik» nominatsiyasini qölga kiritgan.

2000-yillarda rejissyor örni uçun M. Night Şyamalan, Alfonso Cuarón va Jean-Pierre Jeunet daʼvo qilgan.

Rejissyor dastlab Yozuvçi rolini ijro etişi kerak bölgan Tobey Maguire örniga Rafe Spallni tanlaşga qaror qildi. Ang Lee Tobeyni boşqa aktyorlar ijrosidan tomoşabinlar eʼtiborini çalğitişi mumkin bölgan juda maşhur aktyor deb hisobladi.

«Ismdoş» (The Namesake) filmida Irrfan Khan va Tabu er-xotin rolini öynaydi va ularning öğli va qizi bor.

Life of Pi 2012-yil 21-noyabrda anʼanaviy va 3D formatda keng prokatga çiqdi. Dastlab filmning namoyişi 2012-yil 14-dekabrga rejalaştirilgan edi, ammo «Hobbit: Kutilmagan sayohat» filmining öşa kuni namoyiş etilişi eʼlon qilingaç, Life of Pi çiqişi bir hafta keçiktirildi. Keyinçalik namoyiş yana bir oyga köçirildi.

2013-yil 12-martda Şimoliy Amerikada Life of Pi DVD va Blu-ray formatida çiqdi.

2013-yildagi «Oskar» mukofotlari marosimida filmning eng yaxşi vizual effektlari uçun mukofot olinganiga qaramay, filmga köpçilik vizual effektlarni taqdim etgan Rhythm & Hues studiyasi 2013-yil 11-fevralda notöğri raqobat tufayli bankrot bölganini eʼlon qilişga majbur böldi, bu raqobatni subsidiyalangan va soliqdan ozod qilingan xorijiy studiyalar yaratgan edi. Bu 2013-yildagi «Oskar» marosimi oldida 500 ga yaqin VFX rassomining namoyişiga sabab böldi. Marosim içida, «Oskar» topşirilayotganda R&H vizual effektlar bölimi rahbari Bill Westenhofer nutqida R&H ni eslatganida, mikrofon öçirib qöyildi. Bu vizual effektlar sohasidagi köplab mutaxassislar orasida keskin norozilikka sabab böldi, ular Facebook va Twitter kabi ijtimoiy tarmoqlardagi profil rasmlarini yaşil rangga özgartirib, sohaning duç kelayotgan muammolariga eʼtibor qaratdilar. Bundan taşqari, norozilik yetakçisi rejissyor Ang Leeni vizual effektlar sohasiga minnatdorçilik bildirmagani uçun tanqid qildi: «Ang rejissyor guruhiga, aktyorlarga, agentiga, advokatiga va butun Tayvan aholisiga, hatto filmda «Pi» suratga olingan ovozli maydonçada tölqinli hovuzni qurgan jamoaga qadar minnatdorçilik bildirdi, ammo filmning 80 % davomida uni haqiqiy okeanga öxşatgan yölbars qahramonini yaratgan va öşa hovuzni almaştirgan yuzlab rassomlarni eslatmadi». Şuningdek, u oldin vizual effektlar xarajatlaridan şikoyat qilgani uçun ham tanqid qilingan. 2014-yil fevralda Çristina Lee Storm va Scott Lebereçt «Pidan keyingi hayot» (Life After Pi) hujjatli filmini YouTubeʼga joylaştirdi. Hujjatli filmda Rhythm & Hues studiyasining «Life of Pi» filmidagi roli, şuningdek undan keyingi bankrotlik batafsil yoritilgan. Bill Westenhofer ham «Oskar» marosimidagi tajribasi, Rhythm & Hues studiyasining «Life of Pi» uçun ishi uçun vizual effektlar mukofotini olganida, haqida gapirib beradi.

Karnatik musiqaçi Irayimman Tampi nomidagi fond «Oskar» uçun nomzod qilingan Bombay Jayaşrining «Piʼs Lullaby» qöşiğini original kompozitsiya emasligida ayblagan. Fondning taʼkidlaşiça, qöşiqning birinçi sakkizta misrasi kompozitor Tampining malayalam tilidagi «Omanathinkal Kidavo» beşigi qöşiğining sözma-söz tarjimasidir. Jayaşri bu daʼvoni rad etgan. Bundan oldin Jayaşri Tampining beşik qöşiğini 2003-yilda çiqqan «Vatsalyam» albomida işlatgan edi.

The Hollywood Reporter tomonidan 2013-yilda ötkazilgan tekşiruv filmni suratga oliş paytida hayvonlarga nisbatan şafqatsiz muomala qilinganini tasdiqlovçi elektron xatlar sizib çiqqanini aniqladi, garçi Amerika hayvonlarni himoya qiliş assotsiatsiyasi (American Humane Association) filmga «Hayvonlarga zarar yetmagan» sertifikatini bergan bölsa-da. 2011-yil 7-aprelda eʼlon qilingan elektron xatda AHA kuzatuvçisi Gina Johnson yozgan: «Ötgan hafta biz deyarli Kingni öldirib qöyay dedik», bu suratga oliş uçun işlatilgan yölbarsni nazarda tutgan edi. Xatda yana, yölbars sahnani suratga oliş paytida deyarli çökib ketganligi hodisasi AHA ga rasmiy hisobotda «kamaytirilişi» taklif qilinadi. Bundan taşqari, foş qilişda Johnson filmning prodyuserlaridan biri bilan romantik munosabatda bölgani, bu manfaatlar töqnaşuvi bölişi mumkinligi taʼkidlanadi. Filmning rejissyori Ang Lee intervyusida hayvonlarga şafqatsiz munosabatda böliş ayblovlarini «baxtsiz hodisa» deb atadi. The Hollywood Reporter tekşiruvi eʼlon qilinganidan söng Gina Johnson AHA dagi lavozimini tark etdi.

2015-yilda hayvonlarning farovonligi böyiça yangi xavotirlar paydo böldi, PETA tomonidan eʼlon qilingan videoda örgatuvçi Maykl Hackenberger yoş yölbarsni 19 marta sökib, urganini körsatgan. 2016-yil aprelda Ontario hayvonlarga şafqatsiz munosabatning oldini oliş jamiyati video dalillar asosida Hackenbergerga qarşi hayvonlarga şafqatsiz munosabatda böliş ayblovlarini qöydi.

2013 — «Oskar» mukofotlari: 4 ta mukofot: eng yaxşi rejissyorlik (Ang Lee), eng yaxşi original musiqa (Myçael Danna), eng yaxşi operatorlik ishi (Claudio Miranda), eng yaxşi vizual effektlar (Bill Westenhofer, Guillaume Roçeron, Erik-Jan de Boer va Donald R. Elliott); va yana 7 ta nominatsiya: eng yaxşi film (Ang Lee, Jill Netter, David Womark), moslaştirilgan ssenariy (David Magee), montaj (Tim Squyres), qöşiq (Myçael Danna, Bombay Jayaşri, «Piʼs Lullaby»), rassomlik ishi (David Gropman, Anna Pinnock), ovoz yoziş (Ron Bartlett, D. M. Hemphill va Drew Kunin), ovozli montaj (Eugene Gearty va Philip Stockton).

2013 — BAFTA mukofotlari: 2 ta mukofot: operatorlik ishi (Claudio Miranda), vizual effektlar va yana 7 ta nominatsiya: eng yaxşi film (Ang Lee, Jill Netter, David Womark), rejissyorlik (Ang Lee), moslaştirilgan ssenariy (David Magee), montaj (Tim Squyres), musiqa (Myçael Danna), rassomlik ishi (David Gropman, Anna Pinnock), ovoz.

2013 — «Oltin globus» mukofoti eng yaxşi original musiqa uçun (Myçael Danna) va yana 2 ta nominatsiya: eng yaxşi film — drama, eng yaxşi rejissyor.

2013 — «Annie» mukofotiga 2 ta nominatsiya, eng yaxşi personaj animatsiyasi uçun («Yölbars» va «Orangutan» personajlari).