Lost Horizon

Uruş paytida Robert Konvey Yevropaliklarning 90 nafarini mahalliy inqilobga jalb etilişidan oldin qutqariş uçun Xitoydagi Baskul şahriga boradi. Robert, uning ukasi Jorj, paleontolog olim Aleksandr Lavett, firibgar Genri Barnard va qiz Glori sönggi samolyotda Şanxayga jönab ketişadi. Biroq samolyotni boşqarişni yölovçilar bilmagan holda bir xitoylik egallaydi. Parvoz davomida Robert uruşni töxtatiş va tinçlikni taʼminlaş rejalari haqida gapiradi, u taşqi işlar vaziri bölganida buni amalga oşirmoqçi. Keyinçalik Lavett va Barnard samolyot şarq tomon emas, ğarb tomon uçayotganini payqab, bu haqda Robertga xabar berişadi. Şunda yölovçilar özlarining öğirlanganini tuşunişadi. Oradan biroz vaqt ötgaç, uçuvçi kiçik qişloqda töxtaydi, u yerda samolyotga yoqilği quyiladi, söngra u yana yölga çiqadi. Toğlarda falokat yuz beradi va samolyot quladi. Uçuvçi halok böladi.

Samolyot yölovçilari ularni ajoyib Şangri-La mamlakatiga olib boradigan odamlar bilan uçraşadi. Bu ğalati joyda ularni Chan kutib oladi. U mehmonlarni barça zarur şaroitlar bilan taʼminlaydi. Chan yangi kelganlarga Şangri-Lada taşqi dunyo bilan aloqa vositalari yöqligini va bu yerdan çiqişning yagona yöli oldingi safar bu mamlakatga 2 yil oldin taşrif buyurgan yölboşçilarni kutiş ekanini aytadi. Lavett va Jorj bu joyga alohida nafrat bilan qaraşadi, Robertga esa u yoqib qoladi.

Chan Robertga mamlakatlarida jinoyatçilik yöqligini aytadi, çunki odamlarda nafrat, oçközlik, hasad, boşqasida bor narsaga egalik qiliş istagi kabi tuyğular yöq, axir hamma narsa yetarli bölgan joyda heç qanday jinoyat bölişi mumkin emas. Şundan söng u Şangri-La asosçisi haqida hikoya qiladi. Bu bir belgiyalik vaʼzgöy, ota Perl ismli odam tarixi. U Şangri-Lani qurgan, mahalliy aholini öqitgan va sanʼat asarlari töplamini yiğa boşlagan. Bu 1713-yilda sodir bölgan, ota Perl vodiyga juda muzlagan holda kelib qolgan va şu sababli öz oyoğini kesib taşlaşga majbur bölgan. Keyinçalik u oliy lama bilan şaxsan gaplaşişga muvaffaq böladi. Şunda Robert özining oldida Şangri-Lani yaratgan öşa odam turganini tuşunadi. Ota Perl Konveyga uni köpdan beri uçratişni istaganini aytadi. Robertni mamlakatga olib keliş ğoyasi Sondra Bizega tegişli bölib, u erkakka darhol yoqib qolgan edi. Ota Perl Konveyni Şangri-Laga kerak bölgan, dunyoni apokalipsisdan qutqaradigan odam deb ataydi.

Oradan vaqt ötgaç, Robert Sondra Bize bilan uçraşadi, u unga özining uning va kitoblariga qoyil qolganini aytadi. Ular örtasida roman boşlanadi. Şu paytda Lavett, Barnard va Glori Şangri-Lani yoqtirib qolişadi. Barnard suv quvurini ötkazişga qaror qiladi, Lavett esa geologiyadan dars bera boşlaydi. Biroq Jorj hamon xavotirda. U bu mamlakatdan çiqib ketişni orzu qiladi.

Ota Perl öz vakolatlarini Robertga topşiradi va vafot etadi. Jorj yölboşçilar bilan kelişib, ularning uni mamlakatdan olib çiqişini taʼminlaydi. U akasini özi bilan ketişga köndirişni boşlaydi, ammo Robert unga qarşi çiqib, butun voqeani hikoya qiladi. Jorj akasining aqldan ozganini aytadi. Buni isbotlaş uçun u Şangri-La aholisidan Meri ismli ayolni çaqiradi. Meri 1888-yilda 20 yoşida mamlakatga tuşgan, biroq öşandan beri qarimagan, bu haqda Robertga Chan aytgan edi. Qiz Robertni hamma narsa yolğon ekaniga va u Şangri-Lada 2 yil yaşayotganiga işontiradi. Şunda Jorj, Robert va Meri mamlakatni tark etişadi.

Yölboşçilarga boriş yölida köçki tuşadi. Oradan vaqt ötgaç, Jorj Meri kampirga aylanganini payqaydi, uning asabi buziladi va u qoyadan özini taşlaydi. Robert uzoq vaqt toğ qoyalarida sarson bölib yuradi va bir qişloqqa yetib boradi, u yerdan uni Londonga olib kelişadi. Biroq Konvey xotirasini yöqotgan böladi. Oradan vaqt ötgaç u Şangri-Lani eslaydi, odamlarga u haqda gapirib beradi va u yerga qaytişni talab qiladi, şu sababli uni kemadagi kayutada qamaşadi, u esa Singapurda kemadan sakrab qoçadi. 10 oylik sayohatdan söng Robert Şangri-Laga qaytib keladi. (tahr.)