Mary Shelley's Frankenstein

XIX asrning boşlari. Kapitan Uolton jamoasi bilan Şimoliy qutb tomon yöl olmoqda. Uning kemasi muzlar orasida qolganda, u olim Viktor Frankenşteyn (Kennet Bran) bilan uçraşadi. Oldinda qandaydir mavjudot bor, Uolton uning kim ekanini bilmoqçi. Viktor hikoyasini boşlaydi.

Voqea 1770-yillarga ötadi. Jenevadan kelgan yoş va qiziquvçan Viktor Frankenşteyn, maʼrifatparvar aristokratning öğli, fanda katta yutuqlarga erişadi. Ingolştadtda (Germaniya) öqiş uçun ketar ekan, u ögay opasi Elizabet (Helena Bonham Carter) ga qaytganda unga uylanişini vaʼda qiladi. Universitetda u erkin fikrli professor Valdman (John Cleese) bilan tanişadi; Valdman inson tanasini çuqur örgangan va sunʼiy inson yaratişga yaqinlaşgan edi. Hukumatdan qörqqan Valdman tadqiqotlarini davom ettirişdan qatʼiyan boş tortadi, lekin Viktorga anatomik tajribalarda yordamçi bölişga ruxsat beradi. Şu orada Ingolştadtda çeçak epidemiyasi boşlanadi va Valdman şahar aholisini majburan emlaydi, lekin emlaşni istamagan, köçada uşlangan bir sarson professorni öldiradigan darajada yaralaydi. Sarosimaga tuşgan Frankenşteyn ustozining işini yaşirinça davom ettirişga qaror qiladi.

Laboratoriya jihozlariga sönggi mablağini sarflagan Frankenşteyn qabristondan Valdmanning jasadini öğirlaydi, söngra uning qotilining jasadini darakdan tuşiradi. Ammo mukammal inson yaratişga urinib, tajribasi natijasida qançalik jirkanç mavjudot tuğilganini körib, larzaga tuşadi. Laboratoriyadan çiqqan dev (Robert De Niro) qoçişga muvaffaq böladi, lekin ğazablangan şahar aholisi uni xolera tarqatuvçi deb öylab hujum qiladi. Hammadan quvilgan dev Ingolştadtni tark etadi va yakka dehqon xöjaligining otxonasiga yaşirinadi. Çöntagida beçora Yaratiq Frankenşteynning kundaligini topadi va xotiralari parçalarini yiğib, undan öqişni va öylaşni örganadi. Ixtiyoriysiz boşpana bergan oila qaşşoqlikda yaşayotganini sezib, u keçasi barça oğir işlarni bajarişga harakat qiladi, şundan söng xöjayinlar «mehribon örmon ruhi»ga minnatdorçilik bildiradi. Ammo dev nihoyat özini namoyon qilib, odamlar oldiga çiqqaç, oila uni dahşat bilan haydab yuboradi; dehqonlar avval uni quvib çiqaradi, keyin özlari köçib ketişadi.

Inson nutqini qiynalib özlaştirgan Yaratiq yaratuvçisining kundaligidan özi qanday paydo bölganini bilib oladi va Frankenşteyndan qasos olişga ant içadi. Jenevadagi baron Frankenşteynning saroyiga yetib kelgan dev, uning kiçik öğli, Viktorning ögay ukasi Vilyamni boğda böğib öldiradi; şundan söng ğazablangan olomon Frankenşteynlarning begunoh xizmatkori Jyustinni qotillikda gumon qilib, öldiradi. Viktor bilan uçraşgan Yaratiq, agar u unga «xuddi özidek» ayol yaratib bersa, odamlardan butunlay ketişini aytadi. Elizabetga uylanmoqçi bölgan Viktorning oldida esa dev uçun kelin vaʼda qilişdan boşqa çora qolmaydi; ammo dev bu hiyla ekanini tuşunganda, uyga kirib, Elizabetning yuragini suğurib oladi.

Umidsizlikka tuşgan Viktor sevgilisining jasadi bilan Ingolştadtga qaytadi va laboratoriyada uning boşini qatl etilgan Jyustinning tanasiga tikadi. Tösatdan paydo bölgan dev tirilgan ayolni öziga çaqiradi, lekin aql va xotiraning qoldiqlarini saqlab qolgan Elizabet uning va Frankenşteynning köz öngida özini özi yoqadi…

Voqea yana Arktikadagi Uolton kemasiga qaytadi. Kapitan kabinasida ölim oldida yotgan Frankenşteyn yonida jamoa kemaga kirib olgan Yaratiqni topadi. Kema atrofidagi muz orqaga çekinadi va umidsizlangan Uolton olim uçun kömiş gulxani tayyorlab, Angliyaga qaytişga qaror qiladi. Dengizçilar köz öngida dev muzdan ajralgan muz parçasiga suzib boradi va u yerga çiqib, yaratuvçisining jasadi bilan birga özini ham yoqadi…