2122-yilda Yerga qaytayotgan «Nostromo» nomli yuk kosmik kemasi uzoq sayyoradan kelayotgan nomaʼlum signalni qabul qiladi. Qoidaga köra ekipaj signal manbaini topib, tekşirişi kerak. Sayyoraga tuşgan astronavtlar u yerda ulkan, tuxumga öxşaş tuzilmalarni topadi. Bu kaşfiyot ekipajni kutilmagan va xavfli vaziyatga olib keladi.
Filmni Ridley Scott suratga olgan, aktyorlar tarkibida Sigourney Weaver, Tom Skerritt, Yaphet Kotto, John Hurt va Ian Holm bor. Musiqasini Jerry Goldsmith yozgan, film 20th Century Studios studiyasi tomonidan çiqarilgan. Ilmiy-fantastika, qörquv va triller janrlarini uyğunlaştirgan bu asar 1979-yil 25-mayda AQŞda prokatga çiqqan. Film eng yaxşi vizual effektlar uçun «Oskar» mukofotiga sazovor bölgan. Bu film Sigourney Weaver boş rolda iştirok etgan seriyaning boşlanişi bölgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Yaphet Kotto, Veronica Cartwright, Tom Skerritt
Ridley Scottrejissyor
Yaphet Kottoaktyor
Veronica Cartwrightaktyor
Tom Skerrittaktyor
Harry Dean Stantonaktyor
John Hurtaktyor
Sigourney Weaveraktyor
Ian HolmaktyorEPEddie PowellaktyorDODan O'Bannonssenariy muallifi
Jerry Goldsmithkompozitor·Ensiklopediyadan
Alien (Begona yoki Kelgindi) — 1979-yilda suratga olingan amerikaning ilmiy-fantastik va qörqinçli filmi bölib, rejissyor Ridli Skott tomonidan suratga olingan. Film Dan ÖBannon tomonidan yozilgan bölib, u va Ronald Şusett ssenariy mualliflari hisoblanadi. Film fazoviy terror janrining yetakçi asarlaridan biri bölib, özining innovatsion vizual uslubi, kuçli atmosferasi va psixologik qörquvni uyğotuvçi elementlari bilan maşhur.
3Syujet
Film 2122-yilda sodir böladi va Nostromo nomli kosmik yuk kemasi atrofida keçadi. Kema Yerga qaytayotganida…
Film 2122-yilda sodir böladi va Nostromo nomli kosmik yuk kemasi atrofida keçadi. Kema Yerga qaytayotganida nomaʼlum signallarni qabul qiladi va avtomatik ravişda signal kelgan sayyora tomon buriladi. Ekipaj tarkibida kapitan Dalles, leytenant Ellen Ripli, ofitser Kane, ilmiy xodim Ash, şuningdek, muhandislar Parker va Brett bor.
Sayyoraga tuşgan Kane ğalati tuxumga duç keladi va undan çiqqan begona organizm ("Facehugger") uning yuziga yopişib oladi. Uni kemaga qaytarişadi, lekin Ripli karantin qoidalariga binoan içkariga kiritmaslikka harakat qiladi, biroq Ash uni kemaga olib kirişga ruxsat beradi. Keyinçalik Kane huşiga kelib, özini yaxşi his qiladi, lekin ovqatlanayotganda kökragidan kiçik Xenomorf çiqib ketadi va kema içida yaşirinişga tuşadi.
Xenomorf tez orada kattalaşib, ekipaj aʼzolarini birma-bir öldira boşlaydi. Filmning davomida Ripli kema bortidagi kompaniya tomonidan buyurilgan maxfiy topşiriq haqida bilib qoladi: kompaniya Xenomorfni qölga olişni maqsad qilgan va ekipajning omon qolişi ahamiyatli emas. Ripli oxir-oqibat kemani öz-özini yöq qiliş rejimiga qöyib, Xenomorfdan qoçişga muvaffaq böladi. U yorituvçi kapsulaga çiqib, oxirgi jangda Xenomorfni koinotga çiqarib taşlaydi.
4Mavzular va tahlil
Alien bir neçta asosiy mavzularni öz içiga…
Alien bir neçta asosiy mavzularni öz içiga oladi:
Hayot va ölim sirli tabiati: Begona hayot şakllarining insoniyatga qanday tahdid solişi va insonning mavjudligini şubha ostiga qöyişi.
Texnologiya va insoniyat: Kema bortidagi kompaniya xodimlarning hayotini emas, balki ilmiy tadqiqotlarni muhimroq deb biladi, bu esa insoniyatning korporativ ekspluatatsiya qurboni bölişi mumkinligini aks ettiradi.
Biologik qörquv: Xenomorf dizayni inson ongi uçun tubdan ğalati va qörqinçli tuzilmaga ega bölib, inson tanasiga bostirib kiriş va köpayiş bilan boğliq tahdidlarga asoslangan.
Feminizm va kuçli ayol qahramon: Ellen Ripli obrazi öz davri uçun inqilobiy bölib, u kuçli, aqlli va strategik jihatdan dono boş qahramon sifatida tasvirlangan.
5Işlab çiqariş va vizual uslub
Filmning vizual estetikasida H. R. Giger tomonidan yaratilgan Xenomorf dizayni muhim örin egallaydi.…
Filmning vizual estetikasida H. R. Giger tomonidan yaratilgan Xenomorf dizayni muhim örin egallaydi. Gigerning biomexanik sanʼati filmning qörqinçli atmosferasini şakllantirişda asosiy rol öynadi.
Film suratga oliş jarayoni Şepperton Studios (Buyuk Britaniya) va boşqa joylarda amalga oşirilgan. Kosmik kemaning dizayni esa "2001: A Space Odyssey" (1968) filmidan ilhomlangan holda işlab çiqilgan.
6Premyera va qabul qilinişi
Alien 1979-yil 25-mayda çiqarilganidan söng, katta tijoriy muvaffaqiyat qozondi va ilmiy-fantastika hamda…
Alien 1979-yil 25-mayda çiqarilganidan söng, katta tijoriy muvaffaqiyat qozondi va ilmiy-fantastika hamda qörquv janrlarining klassik asariga aylandi.
Mukofotlar va tan oliniş:
Oskar mukofoti (1980) – Eng yaxşi vizual effektlar uçun
BAFTA mukofoti – Eng yaxşi prodakşn dizayni va Eng yaxşi ovoz uçun
Saturn mukofoti – Eng yaxşi ilmiy-fantastik film
Film vaqt ötişi bilan yana-da maşhurlikka erişdi va madaniy fenomen darajasiga çiqdi.
7Taʼsiri va merosi
Alien zamonaviy ilmiy-fantastika va qörqinçli filmlarga katta taʼsir körsatgan. Film quyidagi bir qança…
Alien zamonaviy ilmiy-fantastika va qörqinçli filmlarga katta taʼsir körsatgan. Film quyidagi bir qança davomiy filmlar va boşqa ommaviy axborot vositalariga ilhom manbai böldi:
Aliens (1986) – rejissyor Jeyms Kemeron, jangari janrga yöğrilgan sarguzaşt film.
Alien³ (1992) – rejissyor Devid Fincher, yana-da qoronğu va psixologik yönalişga ega film.
Alien: Resurrection (1997) – rejissyor Jan-Pyer Jone, Riplining klonlangan versiyasini aks ettiruvçi film.
Prometheus (2012) – rejissyor Ridli Skott, Alien koinotining prekueli sifatida xizmat qiladi.
Alien: Covenant (2017) – Prometheusning davomiy qismi.
Bundan taşqari, "Alien vs. Predator" kabi filmlar va komikslar, videoöyinlar ham mazkur koinot asosida yaratilgan.
8Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB9Franşiza tartibida
8 film
10Öxşaş filmlar
Matn: maqola «Alien (film)» — Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.