Memoirs of a Geisha

XX asrning 30-yillari örtasi. Kambağal yapon oilasi. Ikki qizning onasi vafot etadi va ularning otasi vaziyat tufayli majbur bölib, qizlarni aynan şu paytda paydo bölgan «vositaçi»ga sotadi.

Bir qizni (Çiyo) geyşa uyiga xizmatga beradilar, kattasi Satsuni esa köngiloçar mahallaga, fohişaxonaga yuboradilar. Opa-singil bir marta uçraşişga muvaffaq böladi, va katta opa singlisini qoçişga köndiradi. Lekin Çiyoning qoçişi muvaffaqiyatsiz tugaydi, katta opa esa şaharni yolğiz tark etadi. Ular boşqa heç qaçon körişmaydi.

Çiyo geyşalardan birining nazaridan qoladi, va u Çiyoga ustalik bilan fitna uyuştiradi. Ularning sababli hamda muvaffaqiyatsiz qoçiş tufayli Çiyo bölajak geyşalar darajasidan tuşib, öşa yerdagi boşliqa — «ona»ning xizmatkoriga aylanadi. Çiyo uyga va xususan onaga yetkazilgan barça zararni işlab berişi kerak.

Bir kuni köçada notaniş, xuşmuomala yoş erkak — uni hamrohlari Raisi deb atagan kişi 12 yoşli Çiyoga muzqaymoq sotib beradi. Bu voqea Çiyoni şunçalik hayratga soladiki, u erkak sovğa qilgan barça pulni ibodatxonaga olib borib, bir kun geyşa bölib, uni yana uçratiş istagini bildiradi.

Bir neça yildan söng uyga maşhur geyşa Mameha keladi va Çiyoni öqişga oladi. Ular birgalikda katta ish qilişlari kerak: Çiyo odatda yillar davomida örganiladigan hamma narsani bir neça oy içida örganişi kerak. Çiyo yangi ism oladi — Sayuri. Sayuri bu sanʼatda yutuqlarga erişadi, lekin ularning yakuniy maqsadi yanada murakkab, bu öyinning tikkasi esa kattaroq: Sayuri Onaning merosxöriga aylanişi kerak. Bu esa, agar Sayuri şaharda eng maşhur geyşa bölsa mumkin böladi va faqat şundagina Onaga bu foydali böladi.

Ammo Sayuri bilan birga Onaning merosxöri bölişni istaydigan boşqalar ham bor. Şu sababli Sayuri haqida uning obrösini tuşirişga qaratilgan iflos miş-mişlar tarqatiladi. Lekin bu raqiblarga yordam bermaydi. Sayurining qiz bokiraligini sotiş auksioni rekord summa, 15 000 yenani töplaydi va bu uning Onaga bölgan barça qarzini töliq qoplaydi. Ona esa Sayurini farzandlikka olişini eʼlon qiladi, şu tariqa uni merosxör qiladi va unga öz familiyasini — Nitta ni beradi. Şu bilan birga, u ilgari Tykovkani farzandlikka oliş haqidagi qarorini özgartiradi — bu qiz geyşa uyida (okiya (yap. 置屋)) Sayuri bilan birga ösgan va şu okiyaning tajribaliroq geyşasi Hatsumomoning «singlisi» bölgan qiz.

Sayuri birinçi «jamoatga çiqiş»lari paytida ham öşa yoş erkakni uçratadi, lekin uni tanişini bildirmaydi. U tez-tez uning jamiyatiga tuşadi, lekin heç qanday his-tuyğularini sezdirmaydi. Sayuri oldida porloq istiqbollar oçiladi. Ammo şu paytda uruş aralaşadi va Sayurini toğlarga, vayronagarçilik va tartibsizlikdan uzoqqa olib ketişadi. U öz kasbini unutib, oddiy mehnatkaşga aylanişga majbur böladi — guruç yetiştiradi, kiyim yuvadi va hokazo…

Şunday qilib, bir neça yil ötadi. Sayuri endi u boşqa geyşa bölmasligi mumkinligi bilan kelişib qöygan. Mamlakatni töldirgan amerikaliklar yapon madaniyatini bilişmas edi va har qanday fohişa yuzini oqartirib, özini geyşa deb ataşi mumkin edi.

Bir kuni Sayuriga Nobu — taniş yapon biznesmeni keladi va bir işda yordam söraydi: biznesmenga foydali şartnoma oliş uçun uni boğliq bölgan amerikalikka taʼsir ötkazişda Sayurining jozibasi kerak edi. Uçraşuvda Raisi ham iştirok etişi kerak edi, şuning uçun Sayuri rozi böladi. U uruş davrida va undan keyin amerikalik askarlarni köngil oçiriş bilan şuğullangan Tykovkani topadi va ular birga yölga çiqişadi.

Amerikalik Sayurini juda qiziqtiradi va unga yaqinlik taklif qiladi. Buni Nobu sezadi. Sayuri bilan gaplaşganda u raşk qiladi va agar yana bir marta uni amerikalik bilan körsa, u butunlay yöqolişini aytadi. Keyin u uning danasi (yap. 旦那 homiysi) bölişni taklif qiladi. Sayuri Nobuni bu rolda körişni istamaydi — çunki geyşalar kodeksiga köra, şunda u Raisini sevolmaydi, çunki u Nobuning biznes şerigi. Şuning uçun u amerikalik bilan yaqinlikka rozi böladi va Tykovkadan eng nozik lahzada Nobuni olib kelişni söraydi. Ammo Tykovka Raisini olib keladi, u Sayurini amerikalik bilan körib, ketib qoladi. Sayuri Raisini tutib olişga urinadi, lekin muvaffaqiyatsiz. Nega buni qilganini söraganda, Tykovka Sayurining Raisiga bölgan his-tuyğularini bilganini va şu tariqa ötmişdagi haqoratlari uçun unga qasos olganini aytadi.

Bu voqeadan keyin Sayuri Raisini özi uçun abadiy yöqotilgan deb hisoblaydi. U öz vatani Yoroydoga boradi va u bir vaqtlar Raisi sovğa qilgan römolçani dengizga taşlaydi.

U geyşa bölib işlaşda davom etadi. Bir kuni, Onaning sözlariga köra Nobu taşkil etgan uçraşuvga kelganida, u yerda Raisini uçratadi. U unga Nobu amerikalik voqeasini bilib, öz sözida turganini va endi Sayurini körişni istamasligini aytadi. Şundan keyin Sayuri unga keçirim yöqligini aytadi. Lekin Raisi keçirim söraşi kerak bölgan odam özi ekanini aytadi va Sayuriga Mamehaning uni öz homiyligiga olişi aynan uning qöli bilan bölganini aytadi. U Nobuning, unga Sayuri yoqqanligi uçun öz his-tuyğularini aytmaganini tan oladi. Öz navbatida Sayuri Raisiga geyşa bölganini, uning yonida böliş uçun şunday qilganini tan oladi.