2001-yil. «Oakland Athletics» beysbol jamoasining menejeri Billy Beane raqibi «New York Yankees»dan hal qiluvçi öyinda yutqazgaç, futbolçilarni tanlaş tartibini özgartirişga qaror qiladi. Yankees ish haqi jamğarmasi jamoaning özidan ança katta. Mavsumlararo davrda klub asosiy beysbolçilarini yöqotadi, Billy esa kam maşhur öyinçilar orasidan 2002-yil uçun raqobatbardoş jamoa yiğişi kerak. Kliflendga safari çoğida u Yel universitetining yoş bitiruvçisi, iqtisodçi Peter Brand bilan tanişadi. Peter statistikaga asoslangan hisob-kitoblar yordamida beysbolçilarni baholaşni taklif qiladi.
Rejissyori — Bennett Miller, ssenariysini Steven Zaillian va Aaron Sorkin yozgan. Boş rollarda Brad Pitt, Jonah Hill va Philip Seymour Hoffman ijro etgan. Film Scott Rudin Productions studiyasi tomonidan suratga olingan, janri — biografik sport drama. U Michael Lewisning 2003-yilgi kitobiga asoslangan va 2011-yilda prokatga çiqdi. Film «Oskar» uçun oltita nominatsiyaga nomzod böldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Jonah Hill, Philip Seymour Hoffman, Brad Pitt
Bennett Millerrejissyor
Jonah Hillaktyor
Philip Seymour Hoffmanaktyor
Brad Pittaktyor
Robin Wrightaktyor
Chris Prattaktyor
Kathryn Morrisaktyor
Spike Jonzeaktyor
Mychael Dannakompozitor·Ensiklopediyadan
«Hammasini özgartirgan odam» (ingl. Moneyball) — 2011-yilda suratga olingan amerikalik biografik sport drama, Bennett Miller tomonidan Steven Zaillian va Aaron Sorkin ssenariysi asosida suratga olingan ikkinçi töliq metrajli film. Boş rollarda Brad Pitt, Jonah Hill, Phillip Seymour Hoffman, Robin Wright va Chris Pratt ijro etgan. Film Michael Lewisning 2003-yilda çiqqan «Moneyball: The Art of Winning an Unfair Game» kitobiga asoslangan. Kitob 2002-yilgi mavsumda «Oakland Athletics» beysbol jamoasi va uning boş menejeri Billy Beaneʼning jamoani, rақiblaridan ikki (yoki hatto uç) barobar kam pulga, raqobatbardoş qilib yiğişga urinişlari haqida hikoya qiladi. «Hammasini özgartirgan odam» filmi Beane va uning yordamçisi Peter Brand haqida bölib, ular oliy ligada kam baholangan isteʼdodlarni izlaydi. Buning uçun ular futbolçilarni qidiriş va tahlil qilişda murakkab sabermetrik yondaşuvdan foydalanadi, bu esa beysbol hamjamiyatida şubha va norozilik uyğotadi.
Columbia Pictures kompaniyasi Lewis kitobining huquqlarini 2004-yilda sotib olib, ssenariy yoziş uçun Stan Çervinni yolladi. Dastlab rejissyor David Frankel bölişi kerak edi, ssenariyni esa Zaillian yozişi lozim edi, ammo köp ötmay uning örnini Steven Soderbergh egalladi. U filmni yarim hujjatli uslubda suratga olişni rejalaştirgan edi: unga haqiqiy sportçilar bilan intervyular hamda jamoaning haqiqiy öyinçilari va murabbiylarining özlarini ijro etişi kiritilgan edi. Ammo 2009-yil iyulda suratga oliş boşlanişidan oldin Soderbergh va Sony Pictures Releasing örtasida ssenariyni sönggi daqiqada qayta yoziş böyiça ijodiy kelişmovçiliklar yuzaga keldi va film töxtatildi. Soderbergh ketdi, rejissyorlikka Miller taklif qilindi, Pitt prodyuser böldi, ssenariyni qayta yoziş uçun esa Sorkin yollandi. Suratga oliş 2010-yil iyulda Dodger Stadium va Oakland Coliseum kabi turli stadionlarda boşlandi.
Suratga oliş 2010-yil iyulda boşlandi. Şu paytga kelib, dastlabki 60 million dollarlik byudjet 47 million dollargaça qisqartirildi, buning bir qismi Brad Pittning öz haqini kamaytirişga rozi bölişi hisobiga amalga oşirildi.
3Syujet
«Oakland Athletics» Amerika ligasining 2001-yilgi divizion seriyasida teng öynaydi, ammo hal qiluvçi öyinda…
«Oakland Athletics» Amerika ligasining 2001-yilgi divizion seriyasida teng öynaydi, ammo hal qiluvçi öyinda raqibi «New York Yankees»dan yutqazadi. Yankees ish haqi jamğarmasi 114 million dollarni taşkil etadi, «Ace»da esa bu körsatkiç 39 million. Mavsumlararo davrda çeklangan moliyaviy imkoniyatlarga qöşimça ravişda «Athletics» asosiy öyinçilarini yöqotadi: Jason Giambi, Johnny Damon va Jason Isringhausen yuqori maoş evaziga boyroq Asosiy beysbol ligasi jamoalariga ketadi. «Athletics»ning boş menejeri Billy Bean (Brad Pitt) ularning örnini kam maşhur va isteʼdodsiz beysbolçilar orasidan topişga majbur böladi hamda çeklangan moliyaviy imkoniyatlar şaroitida 2002-yil mavsumi uçun raqobatbardoş jamoa yiğişi kerak böladi.
Kliflend şahriga safari çoğida Billy Jonah Hill ijro etgan Peter Brand bilan tanişadi. Bu Yel universitetining yoş bitiruvçisi, iqtisodçi bölib, matematik hisob-kitoblardan foydalanib, öyinçilar şaxsiy statistikasi asosida ularning foydaliligini baholaşning yangiça sxemasini taklif qiladi (qarang: Beysbol statistikasi). Flesh-backlarda Beanning ötmişi körsatiladi: yoşligida u beysbol skautlarining porloq kelajak haqidagi vaʼdalariga işonib, Stenford universitetidagi öqişdan voz keçgan va «New York Mets» klubi bilan şartnoma imzolab, Asosiy ligada öynaşga rozi bölgan, ammo uning karerasi muvaffaqiyatsiz çiqqan. Brand, Binning öşa paytda birinçi inningdan öynaş uçun tayyor bölmaganini va unga universitetga boriş kerak bölganini tan oladi. Bean Brandni «Cleveland Indians»dan sotib oladi va uni öziga yordamçi qilib tayinlaydi.
Bean Brand nazariyasini sinab köradi va «Athletics»ning tajribali skautlarining eʼtirozlariga qaramay, kam tanilgan yoki birinçi qaraşda istiqbolsiz öyinçilardan jamoa tuzadi. Skautlar Brand sxemasiga işonmaydi, unga köra Bean uçta arzon va kuçsizroq öyinçini yollaydi, ular jami statistik körsatkiçlari böyiça ketgan bitta superyulduzning örnini bosa olişlarini taʼkidlaydi. Brandning hisob-kitoblariga tayanib, u öyinçilarni zarbadan keyin bazani egallaş foizi böyiça tanlaydi. Şunday qilib, u jarohatlangan keçirgiç Scott Hatteberg (Chris Pratt)ni oladi, u heç qaçon birinçi bazada öynamagan, 37 yoşli, karerasi pasayib borayotgan sobiq Asosiy liga yulduzi David Justice va pastki ligadan kelgan yoş pitçer Chad Bradfordni, uning professionallar uçun ğalati va kulgili uslubdagi uzatişi bilan. Bin tomonidan tuzilgan tarkibga qaramay, «Athletics» boş murabbiyi Art Howe (Phillip Seymour Hoffman) öyin tarkibini tanlaş huquqini özida saqlab qoladi va Binning yangi öyinçilarini doimo çetda qoldiradi. Ön törtta öyindan keyin «Athletics» sönggi örinni egallaydi va u va Brand işongan yangi öyinçilarga imkoniyat beriş uçun Bean Howeni qölini boğlaş va maydonga sinovdan ötmagan bölsa-da, yangi öyinçilarni çiqarişga majbur qiliş maqsadida qolgan «yulduzlarini», şu jumladan istiqbolli Carlos Peñani sotişga qaror qiladi.
Bean jamoa egasini mavsum örtasiga kelib jamoa eng yaxşi yettilikka kirişiga işontiradi. Howe bor narsa bilan işlaşga majbur böladi: u Bean yiğgan öyinçilarni maydonga çiqaradi va «Athletics» ğalaba qozona boşlaydi. Jamoa Amerika ligasi uçun «abadiy» rekordni örnatib, ketma-ket yigirmata ğalabaga erişadi. Ularning «oq yölagi» «Kansas City Royals» ustidan ğalaba bilan tugaydi. Bean, tasodiflar va öyinçilarga boğlanmaslik istagi tufayli öyinlarga bormaydi, ammo oilasining köndirişi bilan «Royals» bilan öyinga boradi, u yerda «Athletics» uçinçi inningdan keyin 11:0 hisobida yetakçilik qilmoqda. Bean kelganidan keyin «Royals» hisobni tenglaştiradi, ammo «Athletics»ning yangi öyinçisi Scott Hatteberg, Brand eng köp umid boğlagan öyinçi, ğalabali home run uradi. Ketma-ket ğalabalarga qaramay, «Athletics» pley-offning birinçi bosqiçida «Minnesota Twins»dan yutqazadi, ammo Bean mağlubiyatdan xafa bölsa-da, Brand sxemasi işlayotganidan mamnun.
Filmning final sahnasida Bean maşinasida qizi Casey ijro etgan The Show qöşiğining yozuvini yoqadi. Kamera Beanning yuziga yaqinlaşadi, uning közlarida yoş turadi. Taʼsirçan kompozitsiya va qizining iltimosi uni yiliga 12,5 million dollar maoş evaziga boş menejer lavozimidan voz keçişga majbur qiladi, bu esa uni beysbol tarixidagi eng yuqori maoşli menejerga aylantirgan bölardi. «Red Sox» esa 2004-yildan boşlab futbolçilarni tanlaşda Binning birinçi marta sinab körgan sxemasidan foydalana boşlaydi. Bu sxema yordamida «Boston Red Sox» 86 yildan söng birinçi marta Jahon seriyasida ğalaba qozonadi.
4Işlab çiqariş
Columbia Pictures 2004-yilda Lewis kitobining huquqlarini sotib olib, ssenariy yoziş uçun Çervinni yolladi.…
Columbia Pictures 2004-yilda Lewis kitobining huquqlarini sotib olib, ssenariy yoziş uçun Çervinni yolladi. Dastlab rejissyor David Frankel bölişi kerak edi, ssenariyni esa Zaillian yozar edi, ammo köp ötmay uning örnini Steven Soderbergh egalladi. U filmni yarim hujjatli uslubda suratga olişni rejalaştirgan edi: unga haqiqiy sportçilar bilan intervyular hamda jamoaning haqiqiy öyinçilari va murabbiylarining özlarini ijro etişi kiritilgan edi. Ammo 2009-yil iyulda suratga oliş boşlanişidan oldin film Soderbergh va Sony Pictures Releasing örtasidagi ssenariyni sönggi daqiqada qayta yoziş böyiça ijodiy kelişmovçiliklar tufayli keçiktirildi. Soderbergh ketdi, rejissyorlikka Miller yollandi, Pitt prodyuser böldi, qayta yoziş uçun esa Sorkin yollandi. Suratga oliş 2010-yil iyulda Dodger Stadium va Oakland Coliseum kabi turli stadionlarda boşlandi.
Suratga oliş 2010-yil iyulda boşlandi. Şu paytga kelib, dastlabki 60 million dollarlik byudjet 47 million dollargaça qisqartirildi, buning bir qismi Brad Pittning öz haqini kamaytirişga rozi bölişi hisobiga amalga oşirildi.
5Musiqa
Saundtrek kanadalik kompozitor Michael Danna tomonidan…
Saundtrek kanadalik kompozitor Michael Danna tomonidan yozilgan.
6Tanqid
2011-yil 9-sentyabrda film Toronto xalqaro kinofestivalida birinçi marta namoyiş etildi va 2011-yil…
2011-yil 9-sentyabrda film Toronto xalqaro kinofestivalida birinçi marta namoyiş etildi va 2011-yil 23-sentyabrda ekranlarga çiqdi. Film kassada muvaffaqiyat qozondi va tanqidçilar tomonidan keng eʼtirof etildi, ayniqsa aktyorlik öyini va ssenariysi uçun. Baʼzi tanqidçilar Brad Pittning rolini uning karyerasidagi eng yaxşi rollardan biri deb atadi; yoş aktyor Jonah Hillning muhim ikkinçi darajali rolidagi ishi ham juda yuqori baholarga sazovor böldi.
Rotten Tomatoes saytidagi filmning reytingi 266 ta şarhga asoslanib 94 % ni taşkil etadi. Metacritic saytida filmning örtaça reytingi 42 ta şarh asosida 100 balldan 87 ballni taşkil etadi.
7Mukofotlar va nomzodliklar
Film heç qaçon muhim mukofot qozonmagan, ammo eng nufuzli nominatsiyalarda köp marta eʼtirof…
Film heç qaçon muhim mukofot qozonmagan, ammo eng nufuzli nominatsiyalarda köp marta eʼtirof etilgan:
2011 — «Satellite» mukofotiga 4 ta nominatsiya: eng yaxşi film, eng yaxşi erkak rol (Brad Pitt), eng yaxşi erkak ikkinçi darajali rol (Jonah Hill), eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Steven Zaillian, Aaron Sorkin).
2012 — «Golden Globe» mukofotiga 4 ta nominatsiya: eng yaxşi drama film, eng yaxşi erkak rol (Brad Pitt), eng yaxşi erkak ikkinçi darajali rol (Jonah Hill), eng yaxşi ssenariy (Steven Zaillian, Aaron Sorkin).
2012 — AQŞ Kinoaktyorlar gildiyasi mukofotiga 2 ta nominatsiya: eng yaxşi erkak rol (Brad Pitt), eng yaxşi erkak ikkinçi darajali rol (Jonah Hill).
2012 — BAFTA mukofotiga 3 ta nominatsiya: eng yaxşi erkak rol (Brad Pitt), eng yaxşi erkak ikkinçi darajali rol (Jonah Hill), eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Steven Zaillian, Aaron Sorkin).
2012 — «Oscar» mukofotiga 6 ta nominatsiya: eng yaxşi film, eng yaxşi erkak rol (Brad Pitt), eng yaxşi erkak ikkinçi darajali rol (Jonah Hill), eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Steven Zaillian, Aaron Sorkin, Stan Çervin), eng yaxşi montaj va eng yaxşi ovoz.
8Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
Matn: maqola tarjimasi «Человек, который изменил всё» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.