Her

«Her» (ingl. *Her*) — Amerikalik ilmiy-fantastik melodrama, rejissyor va ssenariy muallifi Spike Jonze. Filmda Joaquin Phoenix (Theodore Twombly), Scarlett Johansson (Samantha, operatsion tizimdagi sunʼiy intellekt ovozi), şuningdek Amy Adams, Rooney Mara va Olivia Wilde rol ijro etişgan.

Spike Jonze bu ğoyani 2000-yillar boşida, veb-saytda sunʼiy intellekt dasturi orqali oniy xabarlar almaşiş imkoniyati haqidagi maqolani öqiganidan keyin öylab topgan. «Men şu yerdaman» (2010) qisqa metrajli filmidan keyin Jonze yana şu ğoyaga qaytdi. U ğoyasini qoralamada beş oy davomida yozib çiqdi. Suratga oliş 2012-yil örtalarida Los-Anjelesda va Şanxayda ötkazildi. Aktyorlar tarkibi özgargaç, 2013-yilda qöşimça sahnalar suratga olindi.

Jahon premyerasi 2013-yil 12-oktabrda Nyu-Yorkdagi kinofestivalda bölib ötdi. AQŞda film 2013-yil 18-dekabrda çeklangan prokatga çiqdi. AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşi filmni 2013-yilning eng yaxşi filmi deb tan oldi, Amerika kinoakademiyasi esa uni eng yaxşi original ssenariy uçun «Oskar» mukofoti bilan taqdirladi.

Joaquin Phoenix — Theodore Twombly, yozuvçi

Scarlett Johansson — Samantha, sunʼiy intellektli operatsion tizim (ovoz)

Amy Adams — Amy, Theodoreʼning dösti

Rooney Mara — Katherine, Theodoreʼning sobiq xotini

Chris Pratt — Paul, Theodoreʼning hamkasbi

Olivia Wilde — uçraşuvdagi notaniş qiz

Matt Letçer — Charles, Amyning eri

Portia Doubleday — Isabella, çaqiriq böyiça surrogat

Soko — Isabella (ovoz)

Kristen Wiig — Jinsiy Muşuk (ovoz)

Spike Jonze — videoöyindagi musofir bola (ovoz)

Brian Cox — Alan Watts (ovoz)

Odamning operatsion tizim bilan munosabatlari markazida böladigan film ğoyasi Jonzega 2000-yillar boşida keldi. Dösti, ssenariy muallifi Charlie Kaufmanning «Nyu-York, Nyu-York» asaridan ilhomlanib, Jonze 2010-yilda «Men şu yerdaman» qisqa metrajli filmi prokatga çiqqaç darhol yangi film ssenariysini yozişga kirişdi. U inson va sunʼiy intellekt örtasidagi aloqa mavzusini rivojlantirişni, ularning muloqotini turli tomonlardan körib çiqişni istagan.

Boş rolga birinçi tasdiqlangan aktyor Joaquin Phoenix böldi, u rejissyorga prodyuserlarni topişda yordam bergan. Theodoreʼning xotini rolini Carey Mulligan ijro etişi kerak edi, lekin u «Llewyn Davisʼning içida» va «Buyuk Gatsbi» loyihalarida iştirok etgani uçun suratga olişga ulgurolmadi; 2012-yil aprelida prodyuserlar uning örniga Rooney Maraʼni tanlaşdi.

Suratga olişning katta qismi 2012-yil yozida ötdi; suratga oliş Los-Anjelesda hamda Şanxayda bölib ötdi. Samanthaga ovoz berişni Samantha Morton amalga oşirdi. Aktyorlardan yaxşiroq natija oliş uçun Jonze film yaratilişi davomida Joaquin va Samanthaning suratga oliş maydonçasida muloqot qilişini taqiqlagan. Keyinçalik umumiy kelişuv bilan Morton örniga Scarlett Johansson taklif qilindi. Yangi sahnalar va Scarlett ovozini qöşiş işlari 2013-yil bahorida tört oy davomida amalga oşirildi.

Filmga musiqani Arcade Fire guruhi va Owen Pallett yozgan. 86-chi «Oskar» mukofoti marosimida filmning kompozitsiyalari «Eng yaxşi filmga musiqa» nominatsiyasiga tanlangan. Kompozitsiyalar röyxatiga qöşimça ravişda Arcade Fire film uçun «Supersymmetry» qöşiğini yozgan, u ham guruhning Reflektor albomida mavjud. «Yeah Yeah Yeahs» guruhining solisti Karen O «Vampire Weekend» guruhining solisti Ezra Koenig bilan duetda «The Moon Song» qöşiğini yozgan, u «Eng yaxşi filmga qöşiq» uçun «Oskar» nominatsiyasiga tanlangan.

Saundtrek 2021-yil 18-martda, filmning premyerasidan deyarli 8 yil ötib, jismoniy va raqamli şaklda çiqarildi.

«Her» kinotanqidçilardan yuqori baholar oldi. Metacritic saytida film 100 balldan 90 ball reytingiga ega. Rotten Tomatoes saytida 289 ta şarhdan 272 tasi ijobiy, yaʼni 94 %, tomoşabinlar esa filmni atigi 82 % bilan baholagan.

Barça şarhlovçilar Joaquin Phoenix öyinini, şuningdek Scarlett Johanssonning ovoz berişini qayd etadi. Rim kinofestivalida Scarlett eng yaxşi ayol roli uçun nominatsiyaga tanlangan. Şuningdek, ular uning ovozi «şirin, jozibali, ğamxör, baʼzan esa qörqinçli» çiqqanini yozadi.

«Rolling Stone» jurnalining kinotanqidçisi Peter Travers filmga 4 yulduzdan 3,5 yulduz qöygan. U bunga «Spike Jonzening ajoyib va ijodiy sovğasi» deb yozgan. Kenny Glenn rogerebert.com saytidan 4 yulduzdan 3,5 yulduz qöyib, şarhida şunday yozgan:

Aktyor (Joaquin Phoenix) şunçalik mustaqil, şunçalik samimiy va azob çekayotgan ekssentriklikdan şunçalik çarçagan körinadiki, bu uning ijro etgan rollarining aksariyatiga xos xususiyatdir.

…«Her» bu yilning eng jozibali va provokatsion filmi bölib qolmoqda, şubhasiz murakkab, lekin vaqti bilan mos kelmaydigan.

Joaquin Phoenix «Oltin globus» mukofotiga nomzod bölgan, lekin komediya yoki myuzikldagi eng yaxşi erkak roli nominatsiyasida Leonardo DiCapriödan yutqazgan. Spike Jonze eng yaxşi ssenariy uçun «Oltin globus» va «Oskar» mukofotlariga nomzod bölgan. Keyinçalik u ikkala haykalçani ham öziga oldi.

Filmning kassa yiğimi birinçi dam oliş kunlarida oltita kinoteatrda 258 000 dollarni taşkil etdi, bu bitta kinoteatrga örtaça 43 000 dollar degani. Film faqat çeklangan prokatda uç million dollardan ortiq daromad keltirdi, şundan söng u 2014-yil 10-yanvarda 1729 ta kinoteatrda keng prokatga çiqdi. Keng prokatning birinçi dam oliş kunlarida film 5,35 million dollar yiğdi. AQŞ va Kanadadagi kassa yiğimi — 25,6 million dollar, boşqa mamlakatlarda — 23 million dollar. Jahon prokatidagi umumiy yiğim 48,6 million dollarni taşkil etdi.

«Her» filmi turli mukofot va nominatsiyalarga sazovor böldi, ayniqsa Jonzening ssenariysi yuqori baholandi. «Oskar» mukofotiga film beş nominatsiyada, jumladan «Eng yaxşi film» nominatsiyasida taqdim etildi. Jonzening özi «Eng yaxşi original ssenariy» nominatsiyasida ğalaba qozondi. 71-chi «Oltin globus» mukofotida film uçta nominatsiyaga ega böldi, jumladan Jonze uçun «Eng yaxşi ssenariy» nominatsiyasi ham bor edi. Jonze Amerika yozuvçilar gildiyasining «Eng yaxşi original ssenariy» mukofoti bilan ham, 19-chi Critics' Choice Awards mukofoti bilan ham taqdirlandi. Film 40-chi «Saturn» mukofotida «Eng yaxşi fantastik film», Johansson uçun «Eng yaxşi ikkinçi plandagi aktrisa» va Jonze uçun «Eng yaxşi ssenariy» nominatsiyalarida ğalaba qozondi. «Her» şuningdek Milliy şarhlovçilar kengaşi mukofotida «Eng yaxşi film» va Jonze uçun «Eng yaxşi rejissyor» nominatsiyalarida ğolib böldi. Amerika kino instituti filmni 2013-yilning eng yaxşi ön filmi röyxatiga kiritdi.