«Patriotlar öyinlari» (ingl. Patriot Games) — AQŞ ning Filip Noys rejissyorligidagi, 1992-yilda ekranga çiqqan badiiy film, siyosiy triller. Tom Klensining şu nomli asari asosidagi ekranlaştiriş.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Anne Archer, Patrick Bergin, Sean Bean
3Sujet
Sobiq dengiz piyodalari zobiti va MDB xodimi, hozir AQŞ harbiy-dengiz akademiyasi professori Jek Rayan…
Sobiq dengiz piyodalari zobiti va MDB xodimi, hozir AQŞ harbiy-dengiz akademiyasi professori Jek Rayan (Harrison Ford) Londonda maʼruza bilan bölganida, tasodifan irland terrorçi taşkiloti vakillarining qiroliçaning amakivaççasi lord Xolms oilasiga qarşi terror aktiga guvoh böladi. Rayan fojiani oldini oladi. Sudda tirik qolgan terrorçi Şon Miller unga akasining ölimi uçun qasos olişini vaʼda qiladi.
Terrorçilar rahbari ÖDonnel ğalaba uçun qirollik oilasining öziga hujum qiliş kerakligiga işonadi. U yuqori mansabdagi xoindan Millerni konvoy bilan olib ötiş marşrutini bilib, uni ozod qildiradi. Terrorçilar çöldagi lagerda maşq qiliş uçun ketadi, Rayan esa vatanga qaytadi. AQŞ ga IRA arbobi Peddi ÖNeyl keladi. Uning pul yiğiş kampaniyasini barbod qiliş uçun qaytib kelgan terrorçilar Rayan va uning oilasiga hujum uyuştiradi. Rayanning qizi oğir yaralanadi, ğazabga tölgan ota esa MDB ga sobiq boşliği admiral Grirning oldiga boradi va u Rayanni yana işga qabul qiladi.
Rayan hujumlardan oldin bir xil ayolni ikki marta körganini eslaydi va ÖNeylni şantaj qilib, undan u haqida maʼlumot oladi. U bu ayolning Londondan qoçgan terrorçilar yordamçisi Dennis Kuli bilan birga sunʼiy yöldoş suratida paydo bölganini belgilaydi. Uning maʼruzasidan söng SAS guruhi lagerni tozalaydi.
AQŞ ga taşrif bilan kelgan lord Xolms Rayanning uyiga boradi. Tösatdan yoruğlik öçadi va qöriqçilar bilan aloqa uziladi. Xavfni sezgan Rayan xoinni — Xolmsning kotibi Uotkinsni foş qiladi va u bilan töqnaşuvdan söng, uyiga bostirib kirgan terrorçilar bilan uruşib, mehmonlarini yer osti orqali qirğoqqa olib çiqadi. U yerda terrorçilar kelgan ikkita qayiqni topadi. Özini qurbon qilib, Rayan qayiqlardan biri bilan suzib ketadi. Terrorçilar uni quvadi, lekin uning rejasini anglab, orqaga qaytişga qaror qiladi. Qasos ğoyasiga aqldan ozgan Şon Miller öz örtoqlarini otib taşlaydi va Rayanga yetib oladi. U Rayanning qayiğiga sakrab ötadi, lekin Rayan terrorçini langar bilan sançib taşlaydi. Qayiq riffa urilib töxtaydi, Rayan suvga sakrab tuşadi va uni kelib qolgan maxsus kuçlar vertolyoti olib ketadi.
4Suratga oliş
«Ov» filmida Jek va Kerolayn Rayan rollarini ijro etgan Alek Boldvin va Geyts Makfadden davomda iştirok eta…

«Ov» filmida Jek va Kerolayn Rayan rollarini ijro etgan Alek Boldvin va Geyts Makfadden davomda iştirok eta olmadi. Rasmiy versiyaga köra, studiya Boldvinga suratga oliş uç oydan oşmasligini kafolatlay olmagan, bu esa uning Brodveydagi «Tramvay „Istak“» spektaklidagi iştirokini xavf ostiga qöygan. 2011-yilda Boldvin bu şunçaki bahona bölganini va studiya unga nisbatan maşhurroq aktyorni afzal körgani uçun u filmda körinmaganini aytdi.
Bir nomli romanning muallifi Tom Klensi ssenariy va kitob matni örtasidagi tafovutlar tufayli film ustida işlaşdan çetlaşdi. Uning sözlariga köra, filmdagi ikki yuz sahnadan faqat bittasi kitobga mos keladi. Kitoblarida tafsilotlarga jiddiy eʼtibor beradigan Klensi, şuningdek, unga taqdim etilgan ssenariylardagi köplab xatolardan qattiq xafa bölgan.
Rejissyor Filip Noys esa Klensining daʼvolariga hayron bölganini bildirdi, çunki yozuvçining taxminan 90 % izohlari hisobga olingan edi.
Suratga oliş 1991-yil noyabrida Londonda va Pinewood Studios sahnalarida boşlandi, söngra AQŞ ga köçib, Annapolisdagi AQŞ harbiy-dengiz akademiyasida davom etdi. Suratga oliş guruhiga Langlidagi MDB hududiga kiriş ruxsati ham berildi. Bu kinoişlab çiqaruvçilarga bunday darajadagi kiriş huquqi berilgan birinçi holat edi.
Rayan va Miller örtasidagi jang sahnasini suratga oliş paytida Harrison Ford tasodifan Şon Binning yuziga qayiq langari bilan jarohat yetkazdi. Natijada Binning çap közi ustida çandiq qoldi.
Filmda irland guruhi Clannadning «Theme from Harryʼs Game» qöşiği parçasi işlatilgan. Bu qöşiq britaniyalik «Harryʼs Game» serialiga (ITV, 1982) saundtrek sifatida yozilgan edi.
Filmning davomi bor — «Töğridan-töğri va aniq tahdid».
5Tanqid
Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida 103 ta tanqidçi şarhidan 72 % ijobiy bölib, örtaça reyting 6,8/10.…

Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida 103 ta tanqidçi şarhidan 72 % ijobiy bölib, örtaça reyting 6,8/10. Saytdagi umumiy xulosa şunday: «„Patriotlar öyinlari“ haqiqatga yaqinligi uçun köp ball olişga loyiq emas, lekin bir neçta qiziqarli sahna — va boş rolda Harrison Ford — kamçiliklarini bemalol qoplaydi». Metacritic sayti örtaça tortilgan körsatkiç bilan filmga 20 tanqidçi şarhi asosida 100 dan 67 ball berdi, bu «umuman ijobiy» şarhlarni bildiradi. CinemaScore söroviga qatnaşgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkala böyiça «A−» örtaça bahosini berdi.
Rojer Ebert filmni «hayajonli» deb atadi va Harrison Ford «yana bir bor özining işonçli va isteʼdodli aktyor ekanini namoyiş etadi», deb qayd etdi. Deseret News naşridan Kris Xiks rejissyor Noys filmga «öziga xos taʼm va keskinlik» bağişlaganini, boş rol ijroçisi Harrison Ford esa MDB tahlilçisi Jek Rayan obraziga «kuçli halollik va insoniylik hissini olib kirib, uni öziniki qilib olganini» yozdi.
Variety jurnalidagi Jozef Makbrayd salbiy şarhining aniq tafsilotlari atrofida janjal çiqdi. Irland ildiziga ega Makbrayd filmni «faşistik, oçiqçasiga irlandiyaga qarşi» deb yozdi va Harrison Ford iştirokidagi birinçi dam oliş kunlaridagi ehtimoliy prokat muvaffaqiyati «zerikarli miş-mişlar örmon yonğindek tarqalgaç», tez sönişini başorat qildi. Javoban Variety boş muharriri Piter Bart Paramount raisi Martin S. Devisga xat yöllab, salbiy şarh uçun uzr söramay, Makbraydning şarhida öz siyosiy qaraşlarini majburan tiqiştirgani kasbiy jihatdan notöğri bölganini bildirdi. Baʼzi Variety xodimlari bu xatni maʼqullamagan bölsalar-da, boşqalari Makbrayd uçun «uyalganliklarini» tasdiqladilar, jumladan uning siyosiy qaraşlari uçun ham.
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB7Franşiza tartibida
5 film
Matn: maqola tarjimasi «Игры патриотов» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.