Eng yangi sovet atom suv osti kemasi «Qizil Oktyabr» kapitan Marko Ramius qömondonligida AQŞ sohillari tomon yöl oladi. Vaşingtonda Ramius hujum qilmoqçi, deb öylaşadi. Ammo CIA tahlilçisi Jack Ryan boşqaça fikrda: uning taxminiga köra, kapitan amerikaliklar tomoniga ötmoqçi. Ryanga buning uçun atigi bir neça soat vaqt bor, çunki sovet dengiz flotining va aviatsiyasining barçasi ham kemani qidirmoqda.
Filmni rejissyor John McTiernan suratga olgan. Film Tom Clancy romani asosida yaratilgan. Boş rollarda Sean Connery, Scott Glenn, James Earl Jones va Sam Neill ijro etgan. Janri — boevik, drama va şpion. Studiya: Paramount Pictures. Film 1990-yilda ekranga çiqqan, AQŞda — 2-mart kuni. Lenta «Oskar» mukofotini eng yaxşi tovuş montaji uçun olgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Sean Connery, Scott Glenn, James Earl Jones
John McTiernanrejissyor
Sean Conneryaktyor
Scott Glennaktyor
James Earl Jonesaktyor
Sam Neillaktyor
Joss AcklandaktyorRJRichard JordanaktyorPFPeter Firthaktyor
Tim CurryaktyorJMJohn Miliusssenariy muallifiBPBasil Poledouriskompozitor·Ensiklopediyadan
«The Hunt for Red October» — Amerika kinofilmi. Rejissyori Jon McTiernan, 1990-yilda ekranga çiqqan. Film Tom Clancy (Tom Klensi)ning şu nomli romani asosida suratga olingan. Lenta eng yaxşi tovuş montaji uçun «Oskar» mukofotiga sazovor bölgan.
3Syujet
1984-yil. Marko Ramius — eng yangi sovet strategik suv osti kemasi «Qizil Oktyabr»ning komandiri. Kemada…
1984-yil. Marko Ramius — eng yangi sovet strategik suv osti kemasi «Qizil Oktyabr»ning komandiri. Kemada tovuşsiz harakatlanuvçi tajribaviy dvigatel tizimi «Gusenitsa» örnatilgan. Ramius kemani Şimoliy flotning boşqa kemalari bilan birga maşqqa olib çiqadi. Ammo komandirning boşqa rejalari bor: u suv osti kemasini AQŞ sohillariga olib borib, amerikaliklarga ötmoqçi.
Yöriqnomaga köra, Ramius qömondonlikning buyruqlari solingan konvertni siyosiy ofitser Ivan Putin iştirokida oçişi kerak. Ramius siyosiy ofitserni öldiradi, voqeani baxtsiz hodisa qilib körsatadi, qömondonlik buyruqlarini almaştiradi va ularni ekipajga öqib beradi (faqat bir neça ofitser uning haqiqiy rejalaridan xabardor). Şifokor Petrov bazaga darhol qaytişni talab qiladi, çunki siyosiy ofitsersiz ilgari yuriş mumkin emas. Ramius esa öz fikridan qaytmaydi va şifokorga rejalarini oşkor qilmaydi. Ramius fitnaçi ofitserlarga qömondonlikka hamma narsa haqida xat yozib yuborganini, endi orqaga yöl yöqligini aytadi.
Amerikaning «Dallas» nomli «Los-Anjeles» sinfidagi suv osti kemasi «Qizil Oktyabr»ning izidan ketadi va uni navbatdagi «Akula» deb öylaydi. Sovet dengizçilari «Gusenitsa»ni işga tuşiradi va kema amerikaliklarning sonaridan ğoyib böladi.
Ramiusning xotinining amakisi, sovet qömondonligining yuqori lavozimli ofitseri, Ramius suzib ketişdan oldin yuborgan, niyatlarini eʼlon qilgan xatni öqiydi. SSSR Harbiy-dengiz flotiga «Qizil Oktyabr»ni topib yöq qiliş buyruği beriladi. Operatsiyaga juda köp sovet suv osti kemalari jalb etiladi. Vaşington javoban Şimoliy Atlantikaga flot töplaydi, çunki sovet kuçlarining niyatlari nomaʼlum.
MDH tahlilçisi — aslida MDH emas, balki AQŞ Markaziy razvedka boşqarmasi (CIA) tahlilçisi Jek Rayan ilgari bu suv osti kemasi haqidagi materiallarni örgangan edi. U topqirlik bilan xulosaga keladi va rahbariyatga öz taxminlarini aytadi: Ramius öz kemasi bilan birga amerikaliklarga ötişga urinmoqda. Prezidentning xavfsizlik böyiça maslahatçisi Jeffri Pelt Rayanga «Qizil Oktyabr» bilan aloqa örnatişga urinib körişni taklif qiladi, çunki flot xavfli tahdid tufayli kemani yöq qilişga majbur bölişi mumkin. Sovet elçisi Peltdan «aqldan ozgan» Ramius boşqarayotgan «Qizil Oktyabr»ni yöq qilişda yordam söraydi, u AQŞ bilan uruş boşlaşni istaydi.
Sovet Harbiy-dengiz flotining aviatsiya hujumlaridan qoçib, «Qizil Oktyabr» «Thor egizaklari» deb nomlangan xavfli hududga kiradi. Kema içida diversiya sodir böladi, bir muddat kema «Gusenitsa» öçirilgan holda suzadi va «Dallas»ning gidroakustigi Jons kemani yana topadi. Rayan vertolyotdan «Dallas»ga ötadi. U «Dallas» kapitani Bart Mankuzoni «Qizil Oktyabr» bilan aloqaga kirişişga köndiradi, şunda Ramius öz rejasini yakunlay oladi.
Ramius reaktorning haddan taşqari yuklanişi haqida soxta signal beradi va kemani sirtga çiqariş buyruğini beradi. Yaqinlaşgan AQŞ fregati «Ruben Jeyms» sovet kemasiga, agar u şönğişga urinsa, öq uzilişini xabar qiladi. Ekipaj qutqaruv plotlariga ötadi, Ramius esa doktor Petrovga kemani duşman qöliga tuşmasligi uçun çöktirişini aytadi. Petrov Ramiusga Lenin ordeni vafotidan keyin berilişini aytadi. Fregatdan kötarilgan «Seahawk» vertolyoti «Qizil Oktyabr»ga torpedo uzadi, lekin yetib kelgan admiral Grir torpedoni portlatiş tugmasini bosadi va fregat ekipajiga öz bortida uning borligini unutişni hamda nişon yöq qilindi deb xabar berişni buyuradi.
Rayan, kapitan Mankuzo, sonar operatori Jons va «Dallas» ekipajining bir neça aʼzosi suv osti apparatida sovet suv osti kemasiga suzib boradi va xoinlarga yordam taklif qiladi. Ramius ularga işonç hosil qilgaç, rasmiy ravişda boşpana söraydi va Mankuzoning roziligini oladi.
Sovet «V. K. Konovalov» suv osti kemasi (Lira sinfi) «Qizil Oktyabr»ni körib qoladi va unga torpedo uzadi. Ramius Rayanga torpedo tomon yurişni buyuradi. Rayan Mankuzoning eʼtirozlariga qaramay buyruqni bajaradi. Torpedoning jangovor kallagi faollaşişga ulgurmaydi va torpedo «Qizil Oktyabr» korpusiga urilib parçalanadi. «V. K. Konovalov» ikkinçi torpedoni uzadi, bu safar barça xavfsizlik mexanizmlarini öçirib qöyadi.
Kemada bort ofitseri Vasiliy Borodinni öldirgan KGB agenti oşpaz niqobi ostida yaşirinib yurgan ekan. Rayan va Ramius agentni taʼqib qiladi, Mankuzo esa qömondonlikni öz qöliga oladi. Ramius yaralanadi, lekin Rayan raketalar bölinmasida portlatişga tayyorlanayotgan agentni otib taşlaydi. «Qizil Oktyabr» va «Dallas» sovet torpedosidan qoçişga muvaffaq böladi, torpedo qaytib kelib «V. K. Konovalov»ga uriladi. «Qizil Oktyabr» AQŞ sohiliga yetib boradi va daryoga kiradi. Hamma kema yöq qilingan deb hisoblaydi. Rayan qizi uçun sovğa bilan uyga uçadi va samolyotda birinçi marta uxlab qoladi. Sovet elçisi Peltdan yöqolgan «Konovalov»ni izlaşda yordam söraydi.
4Tanqid
Rotten Tomatoes saytida film 76 ta şarhga asoslangan 88% ijobiy baho oldi, örtaça bahosi 10 balldan 7,70.…
Rotten Tomatoes saytida film 76 ta şarhga asoslangan 88% ijobiy baho oldi, örtaça bahosi 10 balldan 7,70. Saytning umumiy xulosasi şunday: «„The Hunt for Red October“ — yulduzlari aʼlo, keskin suspenslarga boy va ötdek otaşin qurollarga töla, anʼanaviy uslubdagi suv osti trillery». Metacritic saytida film 17 ta tanqidçi bahosiga asoslangan 100 ballik şkala böyiça 58 ball oldi, bu «aralaş yoki örtaça baholar» degan maʼnoni anglatadi. CinemaScore sörovida qatnaşgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada «A» örtaça bahosini berişgan.
Rojer Ebert filmga tört yulduzdan uç yarim yulduz qöydi, uni «bizni ayyor va aldamçi öyinga tortadigan mohir, samarali film» deb atadi. Jin Siskel filmning texnik mukammalligini va Baldvin tomonidan Jek Rayan rolining işonarli ijro etilganini qayd etdi. Slant jurnali uçun şarh yozgan Nik Şager şunday deb yozdi: «„The Hunt for Red October“ — vaqt sinovidan ajoyib ötgan hayajonli tomoşa». Bunga qarama-qarşi ölaroq, Newsweekʼdan Devid Ansen şunday yozdi: «Lekin „Qizil oktyabr“ aynan intuitiv darajada hafsalani pir qiladi. Bu silliq, taʼsirçan qurilgan maşina hayratlanarli darajada eʼtiborni tortmaydi. Ortiqça töldirilgan çoynak kabi, u qaynaşi uçun juda uzoq vaqt kerak böladi». The New York Times uçun şarh yozgan Vinsent Kenbi personajlar, xuddi halokatli qurollar kabi, faqat syujetning funksiyalari ekanini va bu holatda syujet aslidagidan ança murakkab körinişini taʼkidladi.
Rolling Stone uçun şarh yozgan Piter Trevers filmni tanqid qilib şunday yozdi: «„Eng yaxşi otuvçi“ kabi „Ov“ ham kuçli mudofaa qobiliyati uçun ojizlik bilan kuraşadi. Agar sizni batafsil bayon qiliş qiziqtirmasa, tarğibot buni qiladi. Yagona oqilona reaksiyani bir söz bilan ifodalaş mumkin: SOS».
5Mukofotlar va nominatsiyalar
1991-yil — eng yaxşi tovuş montaji uçun «Oskar» mukofoti (Sesiliya Xoll, Jorj Uottersa II), şuningdek «eng…
1991-yil — eng yaxşi tovuş montaji uçun «Oskar» mukofoti (Sesiliya Xoll, Jorj Uottersa II), şuningdek «eng yaxşi montaj» (Dennis Virkler, Jon Rayt) va «eng yaxşi tovuş» (Richard Breyz Gudman, Richard Overton, Kevin Kliri, Don Bassman) nominatsiyalarida ikkita nominatsiya.
1991-yil — BAFTA mukofoti uçun uçta nominatsiya: eng yaxşi aktyor (Sean Konneri), eng yaxşi rassom ishi (Terens Marsh), eng yaxşi tovuş (Sesiliya Xoll, Jorj Uotters, Richard Breyz Gudman, Don Bassman).
6Suratga oliş
Suratga olişdan söng bazaga qaytayotganda, «Houston» (SSN-713) suv osti kemasi 1989-yil 14-mayda sirtda…
Suratga olişdan söng bazaga qaytayotganda, «Houston» (SSN-713) suv osti kemasi 1989-yil 14-mayda sirtda turganda kiçik buksir tortib borayotgan barjani boğlab turgan arqonga ilaşib qoldi. Arqon juda mustahkam çiqdi, kema şönğiganda barja va buksirni ham suv ostiga tortib ketdi. Natijada buksir ekipajining bir aʼzosi halok böldi. Sud qarori bilan halok bölgan kişining qarindoşlari Harbiy-dengiz kuçlaridan 1,4 million dollar oldi.
«Murmansk» şahri va uning atrofi AQŞning şimoliy Vaşington ştatidagi Port-Anjeles şahrida suratga olingan.
Rayan oilasidagi Jek va Kerolin rollarini ijro etgan aktyorlar Alek Boldvin va Geyts Makfadden davomda iştirok eta olmadi. Rasmiy versiyaga köra, suratga oliş vaqtida Boldvin Brodveyda «Tramvay „Istak“» spektaklida çiqiş majburiyatini olgan edi. 2011-yilda Boldvin filmda iştirok etmaganini «Gollivudning jirkanç asboblari» bilan izohladi va studiya özi uçun maşhurroq aktyorni afzal körganini nazarda tutdi.
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB8Franşiza tartibida
5 film
Matn: maqola tarjimasi «Охота за «Красным Октябрём» (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.