Psycho

Fleyʼdagi mehmonxonada juma kuni bölgan uçraşuv çoğida köçmas mulk bölimining kotibi Merion Kreyn va uning yigiti Sem Lumis turmuş qurolmasliklarini muhokama qiladilar, çunki Semning qarzlari bor va u oldingi nikohidagi xotiniga nafaqa tölaşi kerak. Işga qaytgaç, Merion bankka depozitga topşiriş uçun işonib berilgan 400 000 dollar naqd pulni öğirlaşga qaror qiladi va Semning uyiga, Kaliforniyaning Feyrvey şahriga yöl oladi, u yerda Semning quriliş-taʼmirlaş dökoni bor. Yölda u maşinasini şoşilinç ravişda almaştiradi, bu esa avtomobil sotuvçisi va Kaliforniya yöl patrulining şubhasini uyğotadi.

Yomon ob-havo tufayli Merion asosiy magistraldan çetda joylaşgan «Beyts» motelida tunab qolişga majbur böladi. Egasi Norman Beyts motel ustidagi tepalikdagi katta uydan tuşib keladi, Merionni u işlatayotgan soxta ism bilan röyxatga oladi va uni özi bilan keçki ovqatga taklif qiladi. U uyiga qaytgaç, Merion onasi Norma bilan uning bu yerdagi bölişi haqida bahslaşayotganini eşitib qoladi. Yengil keçki ovqat bilan qaytib kelgan Norman onasining ğazab portlaşlari uçun uzr söraydi va özining sevimli maşğuloti — taksidermiya, onasining «kasalligi» va odamlarda özlari qoçib çiqmoqçi bölgan «şaxsiy tuzoq» borligi haqida gapirib beradi. Xonasiga qaytgan Merion qilmişidan puşaymon bölib, ertalab Feniksga qaytib, gazetaga örab yaşirilgan öğirlangan pulni qaytarişga qaror qiladi, devordagi teşik orqali uni kuzatib turgan hayajonlangan Normanning borligidan bexabar. Merion duş qabul qilayotganda qoronği şakl paydo böladi, uni şafqatsizlarça piçoqlab, ketib qoladi. Dahşat va oğriq içida Merionning jasadini topgan Norman qotillik joyini tozalaydi, jasadni duş pardasiga örab, uning buyumlari va yaşirilgan pul bilan birga maşinasiga joylaştiradi, maşinani esa motel yonidagi botqoqqa çöktiradi.

Merionning singlisi Layla bir hafta ötib Feyrveyga keladi, Semga öğirlik haqida gapirib beradi va uning joylaşgan joyini aniqlaşga harakat qiladi, lekin Sem uning yöqolganini inkor etadi. Ularning oldiga xususiy detektiv Milton Arbogast yaqinlaşib, pulni qaytariş uçun yollanganini aytadi. Merionning Beyts motelida tunagani haqida bilib olgaç, u Normandan söroq qiladi, uning asabiyligi va nomuvofiqligi Arbogastda şubha uyğotadi. Norman Merionning onasi bilan gaplaşganini aytib ötganda, Arbogast u bilan suhbatlaşişni söraydi, lekin Norman rad etadi. Hali eng yomon narsadan şubhalanmagan Arbogast Sem va Laylaga topganlari haqida xabar beradi va keyinroq qönğiroq qilişga vaʼda beradi. U Beyts uyiga, Norman onasini qidirib kirganida, yotoqxonadan keksa ayolga öxşagan şakl çiqadi va unga ölik zarba bilan piçoq uradi.

Arbogastdan bir oğiz söz ham eşitmagan Sem va Layla Arbogast oxirgi marta töxtagan joy — Beyts motelida qiziqa boşlaydi. Keyinroq juft mahalliy sheriff Al Çemberzni ziyorat qiladi, u ularga Normanning onasi ön yil oldin qotillik-öz joniga qasd qiliş natijasida halok bölganini aytadi va Arbogast Merion va pulni taʼqib qiliş uçun Semga va Laylaga yolğon gapirgan degan xulosaga keladi. Arbogastga nimadir yuz berganiga işongan Layla va Sem motelga boradi, özlarini er-xotin deb tanitib röyxatdan ötadilar va Merionning xonasiga kirib, yöqolgan duş pardasini hamda pul tölovidan biror summani ayirganini körsatuvçi qoğoz parçasini topadilar. Sem Normanni idorada çalğitadi, Layla esa uyga yaşirinça kiradi. Şubhalangan Norman hayajonlanadi va Semni huşsiz holatga keltiradi. U uyga yugurganda Layla meva omboriga yaşirinadi va u yerda onasining mumiyolangan jasadini topadi. U qiçqiradi, Norman onasining kiyimi va parikini kiyib, yertölaga kirib, uni piçoq bilan urmoqçi böladi. Sem paydo bölib, uni böysundiradi va Laylani qutqaradi.

Politsiya bölimida psixiatr doktor Saymon Riçmond tuşuntiradi, Norman ön yil oldin raşk tufayli onasi Normani va uning sevgilisini strixnin bilan zaharlab öldirgan. U onasining jasadini mumiyolab, uni tirikligidek parvariş qila boşlagan, hatto uni öz ongida raşkçi va egalik qiluvçi, tirikligidagidek ikkinçi şaxs sifatida qayta yaratgan. Norman bir ayolga jalb etilganda «Ona» ustunlik qiladi: Merionga qadar u yana ikki yoş ayolni öldirgan, Arbogast esa «onasining» jinoyatini yaşiriş uçun öldirilgan. Doktor Riçmond «Ona»ning endi Normanning şaxsini töliq egallab olgan degan xulosaga keladi. Qamoq kamerasida ötirgan Norman onasining barça qotilliklarni uning qöli bilan qilganini aytayotganini eşitadi, çunki Merionning maşinasi botqoqdan olib çiqilmoqda.