«Riddick» (ingl. Riddick) — David Twohy tomonidan suratga olingan amerikaça ilmiy-fantastik jangovar film. U «The Chronicles of Riddick» franşizasi doirasida yaratilgan bölib, kosmik jinoyatçi Riddik haqidagi seriyaning uçinçi filmi. «Pitch Black» va «The Chronicles of Riddick» filmlarining davomi. Filmning jahon premyerasi 2013-yil 5-sentabrda bölib ötdi, Rossiyadagi premyerasi esa 12-sentabrda böldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Vin Diesel, Karl Urban, Katee Sackhoff
3Syujet
Voqea «The Chronicles of Riddick» filmidagi hodisalardan beş yil keyin boşlanadi. Riddik necromongerlar…
Voqea «The Chronicles of Riddick» filmidagi hodisalardan beş yil keyin boşlanadi. Riddik necromongerlar boşqaruvini davom ettira olmasligini his qilib, Vaako bilan bitim tuzadi: u taxtdan voz keçib, özining tuğilgan sayyorasi Furiyaga ketadi. Vaakoning topşiriğiga köra, Kron boşçiligidagi necromongerlar guruhi Riddikni sayyoraga olib keladi, lekin bu Furiya emas bölib çiqadi. Necromongerlar Riddikni öldirmoqçi böladilar, lekin u möjiza tufayli qutulib qoladi va heç kimsasiz, mahalliy faunasi juda duşman sayyorada ölişga qoldiriladi.
Öziga kelgan falokat qurboni omon qoliş yöllarini izlay boşlaydi. U suv manbasini topadi, ov qilişni boşlaydi va mahalliy yirtqiçning, katta sirtlonga öxşaş bolasini öziga örgatadi. Riddik qoya tizmasidagi, qulayroq hududga olib boradigan ötişni topadi, lekin uni ulkan çayonlarga öxşaş, zaharli suvda yaşovçi jonivorlar tösib turgan suv havzasi tösadi. Riddik ularning zaharini oladi va uni kiçik dozalarda öziga yuborib, immunitet hosil qiliş uzoq jarayonini boşlaydi. Kuç töplab, zaharga immunitet olgaç, Riddik havza jonivorlari bilan jang qiladi va ötişdan ötadi, bolani ham özi bilan olib ketadi.
Uzoq safarlardan söng, davomida bola katta hayvonga aylanadi, sayohatçi yollanma askarlar stansiyasini topadi. Riddik keng hududga yomğir yaqinlaşayotganini köradi. Yomğir sayyoradagi çayonlar uçun qulay muhit yaratadi. Stansiyada u favqulodda mayoqni yoqadi. Skaner Riddikning şaxsini aniqlaydi va buni boşliqlarga yetkazadi, qöşimça ravişda: «Jasad uçun ikki baravar mukofot». Stansiya eşigiga Riddik özi uçun kelganlarga xabar qoldiradi: «Menga bitta kema qoldiring-da, yöqoling — yoki öling». Riddik qoçoq mahbus va eng köp izlanayotgan jinoyatçilardan biri hisoblangani uçun, uni qölga oliş maqsadida sayyoraga bir vaqtning özida ikki guruh ovçi yuboriladi. Ikki guruh rahbarlari — tez ğazablanuvçi Santana va sovuqqon fikrlaydigan Jons qisqa janjaldan söng, Riddikni «jonli yem» usulida uşlaşga kelişib oladilar. Ikkala kemadan ham uçiş uçun zarur bölgan quvvat bloklari olib taşlanadi va ular stansiyadagi, portlatgiç qulfli seyfga yaşiriladi, Riddik kelişini kutib.
Birinçi keçasiyoq Santananing guruhi uçta odamini yöqotadi, ulardan birini Riddikning «it»i sudrab ketadi, şu tufayli Riddik halok bölgan odamning radiosini oladi. Söngra Riddik stansiyaga kirib, quvvat bloklarini öğirlaydi va keyin ovçilarni qurolsiz uçraşuvga çaqiradi. Jons aslida mukofot uçun emas, balki ön yil oldingi voqealar va öğlining ölimi haqida Riddikdan biliş uçun keladi. Riddik quvvat bloklaridan birini kema evaziga qaytarişni taklif qiladi, ikkinçisini esa özida qoldirib uçib ketmoqçi böladi. U yomğirdan söng ularning hammasi halok bölişini aytadi. Kelişmovçilik paytida Riddikning iti xöjayinini himoya qilib, Santananing qölidan halok böladi, Jonsning guruhidagi snayper Dall esa Riddikni tranquilizator öqlari bilan urib, uni qölga oladi.
Söroqda Riddik Jonsning savollariga javob bermaydi va ğazablangan Jons uni Santananing qöliga topşiradi. Lekin uni öldirişga ulgurişmaydi, çunki yomğir boşlanib, stansiyaga «çayon»-amfibiyalarning tödasi hujum qiladi. Jons Riddikni ozod qilmoqçi böladi, şunda omon qolişda yordam bersin, lekin Santananing guruhi unga tösqinlik qiladi. Biroq Riddik, endi oyoqlari ozod bölgan holda, Santanani özining qiliçi bilan öldiradi. Jonivorlar içkariga kirişga intilişadi va ovçilar Riddikning şartlariga rozi bölib, uni ozod qilişadi.
Reaktiv «ayğir» mototsikllarida Dias (Santananing odami), Jons va Riddik jang bilan stansiyadan çiqib, uzoq ğorda yaşiringan quvvat bloklari tomon yöl olişadi. Parvoz paytida Dias sezdirmasdan Jonsning «ayğir»ini ağdarişga urinadi, lekin Riddik Jonsni qutqaradi. Ğorning içida Riddik Jons-otaga öğli Jons-kiçikning ruhan buzilganini, u giyohvand bölib, özini qutqariş uçun bolani öldirmoqçi bölganini oçib beradi. Riddik quvvat blokini qaytarayotgan vaqtda Dias kutilmaganda Jonsni öldirişga urinadi. Riddik aralaşadi va jangda Diasni öldiradi. Dias ölişdan oldin öz «ayğir»iga öq uzib, uni işdan çiqaradi. Maʼlum bölişiça, u oldindan Riddikning mototsiklini ham buzgan, şuning uçun qaytiş piyoda böladi.
Ikkovi qolib, Riddik va Jons çayonlar tödasi orasidan kemaga yöl oçişadi. Yirtqiçlardan biri Riddikni jiddiy yaralaydi. Jons quvvat bloklarini olib ketadi. Yaralangan Riddik toşga çiqib, sönggi kuçi bilan barça tomondan hujum qilayotgan yirtqiçlarga qarşi kuraşadi. Oxirgi daqiqada unga yordamga Jons uçib keladi va çayonlarni öqqa tutadi, Riddikni esa Dall olib çiqadi.
Riddik özi uçun bitta kemani olib, nomaʼlum yönalişga jönab ketadi va Jonsga (uning yonida Dall va Santananing guruhidan omon qolgan yagona kişi Luna bor) xayrlaşuv sözlarini aytadi: «Erta yoki keç, hammamiz kelgan joyimizga qaytamiz. Umurtqangizni asrang».
Filmning kengaytirilgan (rejissyor) versiyasida keyin qöşimça epizod keladi. Riddik Vaakoni izlab necromongerlarning flagman kemasiga qaytadi. U yerda aqldan ozgan ruhoniy Kron va terisi marosim çandiqlari bilan buzilgan kanizakni topadi. Javob ololmay va Kronni öldirgaç, Riddik kanizak oldiga boradi. Vaako tirikmi, deb söraganida, u «ha ham, yöq ham» deb javob oladi. Şundan söng Riddik kuzatuv oynasiga yaqinlaşadi va Çegarani köradi — bu har bir Lord-Marşal kirişi kerak bölgan Ölim Koinotiga kiruvçi darvoza bölib, u «Muqaddas Yarim-Ölik» böliş uçun unga kirişi kerak.
4Yaratiliş tarixi
Vin Dizel Riddik qahramoniga huquqlarni «The Fast and the Furious: Tokyo Drift» filmidagi kameo roli evaziga…

Vin Dizel Riddik qahramoniga huquqlarni «The Fast and the Furious: Tokyo Drift» filmidagi kameo roli evaziga oldi. Universal Pictures studiyasi Dizeldan seriyani jonlantiriş uçun epizodik rol öynaşni söradi. Aktyor rozi böldi, lekin aktyorlik haqi örniga studiyadan unga va uning «One Race» prodyuser kompaniyasiga Riddik qahramoniga huquqlarni berişni talab qildi. Universal uçun bu katta yon beriş edi, çunki ikki yil oldin ular «The Chronicles of Riddick» filmiga 120 million dollar sarflagan edilar. Biroq studiya buni maʼqul kördi, çunki muvaffaqiyatsiz loyihaga yopişib olişdan köra Dizelni «Fast & Furious»ga qaytariş foydaliroq deb hisobladi.
2005-yil 11-martda ComingSoon.net veb-sayti Vin Dizel Riddik haqidagi filmlarning davomini yaratişni rejalaştirayotganini xabar qildi. Uning sözlariga köra, yangi filmda syujet Riddikning tuğilgan sayyorasi Furiyaga ham tegişi kerak. 2006-yil 8-martda ComingSoon.net avvalgi xabarini tasdiqladi. Vin Dizelning öz sözlariga köra, u trilogiyani yakunlovçi film uçun syujetni allaqaçon yozgan edi.
2007-yil noyabrda avvalgi filmlar rejissyori David Twohy özining rasmiy veb-saytida yangi film haqida tilga oldi. U filmni, ehtimol, Universal Studios kompaniyasi suratga olmaydi, balki kiçik byudjet tufayli mustaqil böladi, deb qayd etdi.
2009-yil 30-noyabrda Dizel Facebook sahifasida suratga olişga tayyorgarlik körilayotgani haqida xabar qoldirdi.
2010-yil 9-fevralda Dizel Facebook sahifasidagi xabarda suratga oliş joylaridan biri Misrdagi Farafra yaqinidagi Oq çöl bölişini tasdiqladi. U joyning öziga xos xususiyatlari va noyob landşaftini, bu filmning konsepsiyasiga mos kelişini taʼkidladi.
2011-yil 13-martda Vin Dizel rasmiy Facebook sahifasiga özi va rejissyor David Twohy filmi haqida gapiradigan video joylaştirdi. Videoga köra, işlab çiqaruvçilar kelajakdagi filmda birinçi filmga berilgan MPAA «R» reytingini saqlab qolmoqçi.
2011-yil 23-sentabrda Bloody Disgusting veb-sayti filmga oid yangi maʼlumotni çop etdi va uni «The Chronicles of Riddick: Dead Man Stalking» nomi bilan atadi. Xabarga köra, filmda «The Chronicles of Riddick» filmidagi lord Vaako qatnaşadi, uning rolini oldingi filmdagidek Karl Urban ijro etadi. Bundan taşqari, aktyorlar tarkibiga Katee Sackhoff va Jordi Mollà qöşildi, ular filmda Riddikni quvayotgan yollanma askarlarni öynaydilar.
Vin Dizelning suratga oliş paytidagi birinçi tasviri 2012-yil 29-yanvarda eʼlon qilindi. Suratga oliş 2012-yil yanvarida boşlanib, 2012-yil martning oxirida tugadi.
Film 2012-yil aprelida işlab çiqarişning sönggi bosqiçiga kirdi.
2012-yil dekabrda Universal Pictures kompaniyasi filmning premyerasi 2013-yil 6-sentabrga rejalaştirilganini eʼlon qildi.
5Qabul
Film kinotanqidçilardan ham ijobiy, ham salbiy baholarni…

Film kinotanqidçilardan ham ijobiy, ham salbiy baholarni oldi.
Rotten Tomatoes agregatori böyiça, kartina 152 ta şarhga asoslangan 59 % bahoga ega, ulardan 90 tasi ijobiy va 62 tasi salbiy şarhdir.
Metacritic agregatori filmga 35 ta tanqidçiga asoslangan holda 100 balldan 49 ball beradi.
Megakritik saytida film 16 ta tanqidçi şarhiga asoslangan holda 10 balldan 6,3 bahoga ega.
«Mir fantastiki» jurnali filmning aniq uç qismga bölinişini qayd etadi: robinzonada, vestern, xorror. Birinçisi ança qiziqarli, lekin syujet deyarli harakatlanmaydi; ikkinçisi vesternlarning köplab odatiy xususiyatlarini, şu jumladan ironiyani takrorlaydi, Jordi Mollà esa «Yaxşi, yomon, badjahl» filmidagi Tukoga öxşaş obrazni ajoyib ijro etgan; lekin oxirgisi kutilmaganda seriyaning birinçi filmiga öxşab qoladi, butunlay ikkilamçi bölib, deus ex maçina uslubidagi baxtli yakun sinik jangovar filmda mutlaqo örinsiz. Şu bilan birga, Riddik aynan şunday kosmik vesternga organik mos keladi, ikkinçi filmning epik kosmoopera uslubiga emas.
6Suratga oluvçilar guruhi
Rejissyor — David…
Rejissyor — David Twohy
Ssenariy mualliflari — David Twohy, Jim Wheat (personajlar), Ken Wheat (personajlar)
Prodyuserlar — Vin Dizel, Ted Field, Samantha Vincent
Operator — David Eggby
Kompozitor — Graeme Revell
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB8Franşiza tartibida
3 film
9Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Риддик (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

