Signs

«Signs» (ingl. Signs) — 2002-yilda suratga olingan amerikalik ilmiy-fantastik dahşat trilleri, rejissyor M. Night Şyamalan.

Filmning premyerasi 2002-yil 29-iyulda bölib ötdi. Filmning AQŞdagi kassa daromadi $228 million, boşqa mamlakatlardagi daromadi esa $180 million böldi.

Dastlabki ğoyaga köra, musofirlar «Yirtqiç» (1987) filmidagi musofirga öxşaş körinişga ega bölişi kerak edi, ammo rejissyorga sinov kadrlar yoqmadi va u ularning qiyofasini oddiy grey musofirlarga öxşatişni söradi (filmda musofirlar grey va odamsimon kaltakesaklar örtasidagi narsaga öxşaydi). Şuningdek, dastlabki ssenariyga köra Graham Hess filmdagiga qaraganda yoşroq bölişi kerak edi va bu rol uçun yo Paul Newman, yo Clint Eastwood taklif etilmoqçi edi. Ammo ular rad etgaç, rolga Mel Gibson taklif qilindi, buning natijasida ssenariyga ayrim özgartirişlar kiritişga töğri keldi. Musiqiy jörligi ustida ish esa suratga olişdan ança oldin boşlangan edi, uning uçun vizual material sifatida M. Night Şyamalan taqdim etgan eskizlardan foydalanildi.

Rollardan biri uçun aktyorlarni izlaşda Johnny Depp ham taklif etilgan edi. M. Night Şyamalan bu filmning ssenariysi va rejissyorligi uçun 10 million dollar oldi.

Film 2001-yil 13-sentyabrdan 29-noyabrgaça suratga olindi, asosan Pensilvaniya ştatining kiçik şaharlarida. Suratga oliş davomida donli ekinlarni suğorişning öziga xos texnologiyasi qöllanildi, bu esa ularni tezroq östiriş imkonini berdi. Mel Gibson rejissyor şifokor rolida kamyo öynaşini bilmas edi, buni faqat öşa kuni suratga oliş paytida bildi. Bundan taşqari, rejissyor baʼzi sahnalar uçun Braziliyada özi olgan havaskor videotasvirlarni taqdim etdi.

Grahamning xotini bilan sönggi marta gaplaşadigan sahnasi dastlab 2001-yil 12-sentyabrga rejalaştirilgan edi, lekin bundan bir kun oldin maşhur fojia yuz bergan edi. Şu sababli sahnani suratga oliş faqat barça suratga oliş iştirokçilari halok bölganlar xotirasiga şamlar yoqqanidan söng boşlandi. Suratga olişda iştirokçilarning şaxsiy fojialari ham çetlab ötilmadi: M. Night Şyamalanning qahramoni Hessga xotinining ölimi haqida xabar beradigan sahna rejissyor qarindoşlaridan birining vafotidan bir kun ötib suratga olingan edi. Şuningdek, suratga oliş jarayonida bir aktyorda soğliq bilan boğliq muammolar paydo böldi va u işni davom ettira olmadi. Bu hol Mark Ruffalo (ingl. Mark Ruffalo) bilan sodir böldi, u Merrill rolini ijro etişni boşlagan edi, lekin soğliği sababli rollardan voz keçişga majbur böldi (uning örniga Joaquin Phoenix keldi).

Filmda Bo Hessning çizgan rasmlarini aslida rejissyorning qizi Salek Şyamalan (ingl. Salek Şyamalan) çizgan.

Filmda körinadigan dalalardagi doiralar aynan film uçun maxsus tayyorlangan.

Film premyerasidan oz oldin, «Disney» kompaniyasi reklama maqsadida filmga atrofida sir yaratiş uçun Amerikaning barça ştatlarida fermer dalalarida yaşirinça doiralar yasaydi, degan miş-mişlar tarqaldi. Kompaniya bu miş-mişga izoh berişdan boş tortdi.

Rejissyorning iltimosiga binoan filmning posterlarida Mel Gibsonning yuzi tasvirlanmadi va M. Night Şyamalan suratga olgan «Oltinçi sezgi» filmi haqida ham eslatilmadi.

Rotten Tomatoes saytida filmning maʼqullaş reytingi 241 tanqidçining şarhlari asosida 76% bölib, örtaça baho 6,80/10. Saytning umumiy xulosasiga köra: «„Signs“da Şyamalan yana bir bor keskinlik yaratiş va tanani junjiktiradigan his-tuyğu uyğotiş mahoratini isbotladi». Metacritic saytida film 36 ta şarh asosida 100 balldan 59 ball oldi, bu «aralaş yoki örtaça şarhlar»ni körsatadi. CinemaScore tomonidan söroq qilingan tomoşabinlar filmni A+ dan F gaça bölgan şkalada «B» deb baholadi.

Roger Ebert filmga tört yulduzdan törtta yulduz qöydi va şunday yozdi: «M. Night Şyamalanning „Signs“ filmi havodan taşviş uyğota oladigan tuğma rejissyorning asaridir. Film tugagaç, biz qançalik kam narsa hal qilinganini emas, balki qançalik köp narsa boşdan keçirilganini öylaymiz… Film oxirida men beixtiyor tabassum qildim, çunki Şyamalan aslida yeçimdan voz keçganini angladim. U biladi va biz ham his qilamizki, yeçimlar allaqaçon zerikarli bölib qolgan». Toronto Star gazetasining Jeff Pevere filmga beş yulduzdan uçta yulduz berdi va şunday dedi: «Oxir-oqibat, „Signs“ — barça öziga xosligi, qiziqarliligi va katta daʼvolariga qaramay, 11-sentyabrdan keyin suratga olingan eng şubhali filmdir». Common Sense Media saytidan Nell Minow filmga beş yulduzdan törtta yulduz berdi; u aktyorlar tarkibi va Şyamalanning rejissyorligini maqtadi, uning yagona kamçiligi şu bölganini aytdi: u tomoşabinlarning tasavvuriga heç narsa qoldirmagan.

San Francisco Chronicle gazetasidan Mick LaSalle filmga tört yulduzdan bitta yulduz berdi, uning fikriça, filmda «fikr kam, hayajon yöq». Variety gazetasidan Todd McCarthy filmni originalligi yöqligi uçun tanqid qilib yozdi: «Haddan taşqari töldirilgan „Unbreakable“dan keyin va hozir kambağal „Signs“dan keyin, Şyamalanning „Oltinçi sezgi“ formulasini kör-körona takrorlaşga bölgan intilişi foydasiz va muvaffaqiyatsizlikka mahkum maşğulot bölişi mumkin, deb taxmin qiliş töğri». The New York Times gazetasidan A. O. Scott «janob Şyamalan öz daʼvolari tufayli halok bölgan» deb yozdi va otalik qayğusi mavzusi «haddan taşqari oğir, boğlanişsiz sentimentallik bilan bayon etilgan, bu haqiqiy hissiyotlarni bostiradi» dedi. Imonga töxtalib, u şunday xulosaga keldi: «Janob Şyamalan bizga özi qöygan muammolarni hal qiliş qobiliyatidan boşqa heç narsaga işoniş imkonini bermaydi, uning hikoya mantiqi esa makkajöxori dalasidagi öşa yalanğoç joylar kabi yopiq — va xuddi şunday böş».

2004-yilda Bravo telekanali tomonidan kinodagi eng dahşatli 100 lahza reytingida, Braziliyadagi tuğilgan kun nişonlaş sahnasi 77-örinni egalladi.

2007-yildagi intervyuda Bong Joon-ho uşbu filmni özining «Dinozavr bosqini» (2006) rasmiy hayvonlar filmi uçun ilhom manbai deb atadi. U şunday qöşimça qildi: «Film musofirlar bosqini haqida bölsa-da, u mavjudotlarga emas, Mel Gibsonning oilasiga eʼtibor qaratgani menga yoqdi».

2002 — «Bogey Award» mukofoti

2003 — «ASCAP Award» mukofoti, «Top Box Office Films» nominatsiyasida (James Newton Howard)

2003 — «Saturn» mukofotiga nominatsiya (ingl. Saturn Award), «eng yaxşi ilmiy-fantastik film» nominatsiyasida

2003 — Bram Stoker mukofotiga nominatsiya (ingl. Bram Stoker Award), «ssenariy» nominatsiyasida (M. Night Şyamalan)

2003 — «Golden Satellite Award» mukofotiga nominatsiya, «eng yaxşi ovoz» nominatsiyasida (Richard King)

2003 — «OFCS Award» mukofotiga nominatsiya, «eng yaxşi original musiqa» nominatsiyasida (James Newton Howard)

2003 — «OFCS Award» mukofotiga nominatsiya, «eng yaxşi original ssenariy» nominatsiyasida (M. Night Şyamalan)

2003 — «OFCS Award» mukofotiga nominatsiya, «eng yaxşi musiqa» nominatsiyasida (Richard King)

2003 — «Young Artist Award» mukofotiga nominatsiya, «eng yaxşi oilaviy ilmiy-fantastik film» nominatsiyasida

2003 — «Young Artist Award» mukofotiga nominatsiya, «ilmiy-fantastik filmda yoş aktyor tomonidan eng yaxşi rol ijrosi» nominatsiyasida (Rory Culkin)

2003 — «Young Artist Award» mukofotiga nominatsiya, «ilmiy-fantastik filmda 10 yoşgaça bölgan yoş aktrisa tomonidan eng yaxşi rol ijrosi» nominatsiyasida (Abigail Breslin)

Kinoplyonka: Kodak 35mm

Ovoz: Dolby Digital 5.1, DTS 5.1, SDDS 7.1

MPAA reytingi: PG-13