Içida 23 ta şaxs yaşaydigan Kevin uç nafar ösmir qizni avtoturargohdan öğirlab, yertölaga qamaydi. Qizlardan Casey vaziyatni sovuqqonlik bilan kuzatişga harakat qiladi, ammo Kevinning içida yana bir şaxs öz ornini egallaşga tayyorlanmoqda. Shu paytdan boşlab har bir daqiqa xavfli bölib boradi.
Film rejissyor va ssenariy muallifi M. Night Shyamalan tomonidan suratga olingan. Boş rollarda James McAvoy, Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson va Betty Buckley ijro etgan. Musiqasini West Dylan Thordson yozgan. Studiya — Blumhouse Productions. Janri — psixologik triller, unda qörqinçli va kriminal elementlar bor. AQŞdagi premyera 2017-yil 20-yanvarda bölib ötgan. Film Şyamalanning «Unbreakable» filmi bilan bir olamda yuz beradi, 2019-yilda esa ular bilan boğliq «Glass» qismi çiqdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
James McAvoy, Anya Taylor-Joy, Betty Buckley
·Ensiklopediyadan
«Split» (ingl. Split, sözma-söz tarjimasi — Parçalangan) — Amerika psixologik triller-qörqinçli filmi, rejissyor M. Night Şyamalan. Boş rollarda James McAvoy, Anya Taylor-Joy, Haley Lu Richardson, Jessica Sula va Betty Buckley. Film premyerasi 2016-yil 26-sentabrda Texas ştatining Ostin şahridagi Fantastic Fest kinofestivalida bölib ötdi. AQŞdagi premyera 2017-yil 20-yanvarda, Rossiyada esa 2017-yil 16-martda bölib ötdi. 2017-yil 4-aprelda «Split» HD raqamli formatda, şuningdek Blu-ray va DVD disklarda çiqarildi, 2017-yil 18-aprelda esa Universal Pictures Home Entertainment kompaniyasi tomonidan striming xizmatlarida taqdim etildi.
Film Şyamalanning boşqa filmi «Unbreakable» olamida yuz beradi va syujet jihatdan ular özaro boğlangan. 2019-yil yanvarda uçinçi, boğlovçi qism «Glass» premyerasi bölib ötdi.
3Syujet
Uç qiz — Casey (Anya Taylor-Joy), Claire (Haley Lu Richardson) va Marcia (Jessica Sula) avtoturargohdan…
Uç qiz — Casey (Anya Taylor-Joy), Claire (Haley Lu Richardson) va Marcia (Jessica Sula) avtoturargohdan töğridan-töğri Kevin (James McAvoy) ismli şaxs tomonidan öğirlanadi, u qizlarni uyqu dorisi bilan uxlatib qöyadi. Ular özlari uçun maxsus jihozlangan yertölada özlariga kelişadi. Şunda ularning oldida Kevin paydo böladi va qizlar uning köp şaxsli buziliş (dissotsiativ identifikatsiya buzilişi) bilan oğrigani haqida tuşunişadi — uning içida 23 ta şaxs bor. Kevinning özi şaxsi uzoq vaqtdan beri bostirilgan, hozir esa uning içida uçta şaxs ustunlik qiladi: obsessiv-kompulsiv buzilişga ega ayol Patricia, şu buzilişga ega Dennis (qizlarni öğirlagan ham şu) va 9 yoşli bola Hedwig. Dennisdan qizlar 24-chi şaxs mavjudligini bilib oladi; uning sözlariga köra, bu şaxs insoniy evolyutsiyaning çöqqisi. U bu şaxsni «Hayvon» deb ataydi. Patricia qöşimça qiladi, qizlar «Muqaddas ovqat» sifatida (u buni «gunohkor qizlar göştini yeyiş» deb ataydi) öğirlangan — bu Hayvonni uyğotiş uçun. Hedwigdan esa qizlar dahşat içida bilib oladiki, Hayvon Kevinning içida avval ham uyğongan, ular birinçi öğirlanganlar emas va Hedwigning sözlariga köra, Hayvon boşqalar bilan «dahşatli işlar qilgan». Claire va Marcia juda qörqqan bölsa, Casey ança-munça vazminlikni saqlab qoladi va Kevinning şaxslari bilan gaplaşişga, ularning qoçişiga yordam berişlarini söraşga harakat qiladi (çunki özi uzoq davom etgan zöravonlik qurboni). Biroq uning urinişlari oxir-oqibat Dennisni hammasini turli xonalarga qamab qöyişga majbur qiladi.
Filmda bir vaqtning özida yana bir neça syujet çiziği rivojlanadi. Birinçisi Kevinning şaxsiy psixiatri doktor Fletçer (Betty Buckley) bilan boğliq. Maʼlum böladiki, Kevinda yana bir ustun şaxs bor edi — model va dizayner Barry, lekin Dennis va Patricia uni bostirişga muvaffaq bölişgan. Dennis Barry niqobida bir muddat Fletçerning seanslariga qatnagan, uning yordamida dunyoga ularning mavjudligini aytmoqçi bölgan. Fletçer soxtalikni payqasa-da, Kevinni Hayvon yöqligiga işontirişga harakat qiladi, garçi özi ham tan oladiki, Kevinga öxşaş odamlarda avj oliş paytida fiziologiya özgarişi mumkin. Hamkasbi bilan Kevin holatini muhokama qilar ekan, u xulosaga keladiki, agar Hayvon paydo bölsa, Kevinning töliq ismini ovoz çiqarib aytiş kerak. Şunda uning 23 ta şaxsi taşqariga çiqadi, lekin bu nima bilan tugaşini u aniq tasavvur qilmaydi. Ikkinçi syujet çiziği Caseyning bolalik xotiralaridan iborat; ulardan maʼlum böladiki, u bolaligidan otasi vafotidan keyin uning vasiyi bölgan amakisi tomonidan jinsiy zöravonlikka uçragan.
Belgilangan keçqurun, Hayvon uyğonişi kerak bölganda, Barry qisqa vaqtga ongni egallab, Fletçerni uyiga çaqiradi; u yerda Dennis Hayvon haqiqat ekanini tan oladi. Şu yerda maʼlum böladiki, Kevin bolaligida onasi tomonidan zöravonlikka uçragan. Fletçer tasodifan qizlarni topadi, lekin Dennis uni uxlatib qöyadi. Keyin u mahalliy temir yöl stansiyasiga boradi, çunki Hayvon «öşa yerda yaşaydi» — oldinroq maʼlum böladiki, Kevinning otasi oiladan ketib, poyezdda jönab ketgan. Belgilangan payt yetganda u özgaradi va jismonan juda kuçli hamda çidamli bölib qoladi. Fletçer öziga keladi va qoğozga Kevinning töliq ismini yozib, uni çaqirişni söraydi, lekin şu zahoti Hayvon paydo böladi va uni quçoğiga olib qattiq siqadi, natijada u umurtqa poğonasi va qovurğalarini sindiradi, öpkasini teşadi va Fletçer halok böladi. Casey qamoqdan çiqişga muvaffaq böladi. Marcia va Claireni esa Hayvon yeb qöyadi. Casey Fletçerning yozuvini topadi va Kevinning töliq ismini aytadi. Bir paytning özida Hayvon Kevinga aylanadi va maʼlum böladiki, u bir neça yildan beri boşqa şaxslar tomonidan bostirilgan edi. Fletçerning jasadini körib, u hammasini tuşunadi, Caseyʼga miltiq va öqlar qayerda turganini aytadi va uni öldirişni söraydi. Casey miltiqni oladi, lekin şu payt Kevinda boşqa şaxslar uyğona boşlaydi, jumladan, özi Hayvon ham.
Hayvon bir fikrga qattiq berilgan: faqat oğriq odamlarni «poklaydi» va faqat şunday odamlar yaşaşga loyiq, qolganlarini esa u Marcia va Claire kabi yöq qiladi. Taʼqib paytida (bu jarayonda Casey miltiqdan ikki marta Hayvonni nişonga oladi, lekin bu unga zarar yetkazmaydi) Hayvon Caseyni burçakka suradi, lekin şu payt uning tanasidagi çandiqlarni (öz-öziga şikast yetkaziş izlari — ekologik çiqiş yöli topilmaganda, ğazab, nafrat, xafagarçilik va öç oliş istagi özga emas, aynan öziga yönaltirilganda) payqaydi va quvonç bilan «pok» ekanini taʼkidlaydi. U ketadi, Casey esa tong otganda Kevinning hamkasblaridan birini topadi — maʼlum böladiki, Casey butun vaqt davomida Kevin işlagan va yaşagan Filadelfiya hayvonot boğining yertölasida bölgan. Keyinroq, u politsiya maşinasida ötirganda, politsiyaçilardan biri unga vasiysi (amakisi) Caseyʼni olib ketiş uçun kelganini aytadi. Qiz heç narsa demaydi. Şu orada, taşlandiq binoda yaşirinib, yaralaridan tiklanayotgan Kevin közgu oldida turadi va Patricia, Dennis hamda Hedwig nomidan uç ovozda suhbat quradi: Kevin tanasini birgalikda boşqarib, ular Hayvonning kuçiga qoyil qoladi va dunyoni özgartiriş rejalarini gaplaşadi.
Qisqa epilogda mahalliy oşxonada mehmonlar televizorda Kevinning jinoyatlari haqidagi reportajni tomoşa qilişadi («Orda» laqabi bilan atalgan), va ulardan biri Kevinni 15 yil oldin hibsga olingan nogironlar aravaçasidagi terrorist bilan soliştiradi. Yonida ötirgan, qarib qolgan David Dunn (Bruce Willis) uning laqabini aytadi — «Mister Glass».
4Yaratiliş tarixi
2015-yil 26-avgustda M. Night Şyamalan özi yozgan ssenariy asosida triller suratga olişini eʼlon qilindi. Boş…

2015-yil 26-avgustda M. Night Şyamalan özi yozgan ssenariy asosida triller suratga olişini eʼlon qilindi. Boş rolni u ilgari öz filmlarida rol öynagan aktyor Joaquin Phoenixga bermoqçi edi. Ammo Phoenixning band jadvali ziç bölgani sababli, 2-oktabrda Kevin roli James McAvoyga berilgani eʼlon qilindi. 12-oktabrda filmga Anya Taylor-Joy, Betty Buckley, Jessica Sula va Haley Lu Richardson qöşildi. 27-oktabrda film «Split» nomini olgani maʼlum böldi. Uning prokati bilan Universal Studios şuğullandi. Şyamalanning dastlabki tasavvurida Kevin boşi qirilgan bölmagan. James McAvoy «X-Men: Apocalypse» filmi uçun boşini qirtişlagan edi va Şyamalan uni döstlari bilan barʼda içib ötirgan paytida körib qolgan. Şyamalan öşa paytda McAvoyni «mast skinhed» deb taʼriflab, bu turning Kevin uçun mukammal mos kelişiga qaror qildi.
M. Night Şyamalan «Split» özining eng uzun filmi ekanini aytdi.
5Suratga oliş jarayoni
Suratga oliş 2015-yil 11-noyabrda boşlanib, Pensilvaniya ştatining Filadelfiya şahrida…
Suratga oliş 2015-yil 11-noyabrda boşlanib, Pensilvaniya ştatining Filadelfiya şahrida ötkazildi.
6Marketing
Filmning birinçi treyleri 2016-yil 27-iyulda…
Filmning birinçi treyleri 2016-yil 27-iyulda çiqdi.
7Davomi
Filmning oxirida Bruce Willis «Unbreakable» (2000-yil) filmining boş qahramoni David Dunn sifatida kamyo…

Filmning oxirida Bruce Willis «Unbreakable» (2000-yil) filmining boş qahramoni David Dunn sifatida kamyo tarzida paydo böldi. Şyamalan keyinroq seriyaning uçinçi filmini suratga oliş rejasini eʼlon qildi, unda Dunn va Kevin yakka kuraşda töqnaşişadi.
2017-yil 26-aprelda M. Night Şyamalan Twitterʼdagi sahifasida keyingi asari bir vaqtning özida «Split» va «Unbreakable» filmlarining davomi bölişini xabar qildi. Davom «Glass» deb nomlandi. Unda asosiy rollarni «Unbreakable» filmidan Bruce Willis va Samuel L. Jackson, «Split» filmidan esa James McAvoy va Anya Taylor-Joy ijro etadi. Filmning AQŞdagi prokat sanasi — 2019-yil 18-yanvar. Janri — elementli triller va qörqinçli film.
8Tanqid
«Split» asosan ijobiy tanqidiy şarhlarga sazovor böldi. Rotten Tomatoes saytida film 312 ta şarh asosida 78 %…
«Split» asosan ijobiy tanqidiy şarhlarga sazovor böldi. Rotten Tomatoes saytida film 312 ta şarh asosida 78 % reytingga ega, örtaça bahosi 10 ballik şkalada 6,5. Metacritic saytida film 48 ta tanqidçi şarhi asosida 100 ballik şkalada 62 ball oldi, bu «umuman olganda ijobiy şarhlar» holatiga mos keladi.
9Kassa yiğimlari
«Split» AQŞda 2017-yil 20-yanvarda çiqdi va birinçi kunida 14,6 mln $, birinçi dam oliş kunlarida esa 40 mln…

«Split» AQŞda 2017-yil 20-yanvarda çiqdi va birinçi kunida 14,6 mln $, birinçi dam oliş kunlarida esa 40 mln $ yiğdi. Film bu yerda tahlilçilarning kutganidan yaxşiroq start oldi, ular birinçi 3 kunda unga taxminan 24 mln $ başorat qilgan edilar. AQŞda «Split» 138 291 365 $ yiğdi.
Triller, şuningdek, jahon prokatida 140 162 993 $ yiğdi. Umumiy yiğim — 278 454 358 $. «Split» Rossiyada tahlilçilarning kutganidan ança yaxşi start oldi va birinçi dam oliş kunlarida 246,5 mln rubl yoki 4,23 mln $ yiğib, qörqinçli filmlar orasida debyut yiğimlari böyiça rekord örnatdi. Bu yutuq ilgari 2011-yilda 230,1 mln rubl yiğgan «Final Destination 5» filmiga tegişli edi. Şuningdek, «Split» starti rejissyor M. Night Şyamalanning karyerasidagi eng yaxşi start böldi. Rossiyada prokat davomida film jami 570,3 mln rubl yiğdi.
10Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB11Franşiza tartibida
3 film
12Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Сплит (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
