Take the Money and Run

1935-yil 1-dekabrda Nyu-Jersi ştatidagi ustaxona ustasi Uilyam Starkvilning xotini Missis Starkvil yagona farzandini dunyoga keltirdi. Bu öğil bola edi, unga Virjil (Vergiliy) deb ism qöyişdi. Bola mehribon va quvnoq edi. Hali 25 yoşga tölmasdan, uni 6 ta ştat politsiyasi qidirdi.

Ustoz hikoya qiladi: bir kuni u avtoruçkani öğirlabdi. Men uni butun sinf oldida şarmanda qilgim kelmadi va dedim: «Hammalar közlarini yumsin, buni qilgan öquvçi ruçkani qaytarib bersin». Biz közimizni yumib ötirganimizda, u ruçkani qaytarib qöydi va şu fursatdan foydalanib, sinfdagi barça qizlarni paypaslab ulgurdi. «Paypaslab» deyişim mumkinmi?

Virjil hali bolaligidayoq ish boşlagan, ammo omadi kelmagan. U oğir saqiçli qutini kötarib qoçgan, qutiga qöli tiqilib qolgan edi.

Virjil nemis muhojiri bölgan bobosi bilan chin dildan döst bölib qoldi. Bir kuni fojia yuz berdi: beysbol öyinida bobosining boşiga töp tegdi. Zarbadan keyin çol aqlidan ozdi va hammaga özini Kayzer Vilgelm ekanini uqtirişga tuşdi.

Mana şu qaşşoqlik va jinoyatçilik içida Virjilga violonçel sovğa qilişdi. U çalişni juda yomon bilardi. Bitta ham töğri tovuş çiqara olmasdi. Asbobga qaysi tomondan yaqinlaşişni ham bilmasdi. Darslar uçun pul topiş maqsadida hatto öğirlik qilardi, lekin öqişni umuman istamasdi.

18 yoşli Virjil yolğiz va sargardon. U köça tödasiga aʼzo bölmoqçi böladi. Unga violonçelini sindirişadi.

Doimo pulga muhtoj bölgan Virjil bilyard qiroli bölişga qaror qiladi, ammo bu yerda ham heç narsa çiqmaydi. Uni ruhiy jihatdan yaroqsiz deb harbiy xizmatga olişmadi.

Şunda u özi ish qilişga qaror qiladi. U pistolet-zajigalka bilan tahdid qilib, inkassatorlarni talaydi.

Biz uning ota-onasi bilan suhbatlaşdik. Ular öğillaridan uyalib, ularni niqob bilan körsatişdi. «U yaxşi bola edi», — deydi onasi. «U gangster va ateist edi», — deydi otasi.

Virjil qamoqxonadan qoçişga qaror qiladi va sovun va vaksadan pistolet yasaydi. Yomğir yoğadi va pistolet köpik çiqaradi. Qoçişga uringani uçun unga yana 2 yil qöşiladi.

Tibbiyotga yangi vaksinani sinaş uçun köngillilar kerak. Evaziga muddatidan oldin ozod qiliniş mumkin. Virjil rozi böladi. Vaksinaning bitta yon taʼsiri bor: bir neça soatga u ravvin bölib qoladi.

Ota-onasining köziga körinişdan uyalib, u boşqa şaharga ketadi. U ayollarning sumkalarini öğirlaydi, lekin bir kuni gözal qizni uçratib, unga oşiq bölib qoladi. Uning ismi Luiza, u kir yuvuvçi. Virjil unga filarmoniya orkestrida violonçelda çalişini aytadi.

Virjil yana qamoqqa tuşadi, Luizaga esa gastrolga ketayotganini aytadi. Lekin Luiza uning qayerdaligini bilib, uçraşuvga keladi. U 10 yil kutişga rozi böladi, ammo Virjil boşqa mahbuslar bilan birga qoçişga qaror qiladi. Sönggi daqiqada qoçiş bekor qilinadi, lekin unga buni aytişmaydi.

Virjil Luizaga uylanadi, ammo oilani boqadigan heç narsa yöq. U ish qidiradi va idoralardan birida işga joylaşadi. Işdagi xodima uni şantaj qiladi, evaziga esa pul emas, balki xotiniga xiyonat qilişni talab qiladi. Şunday qilib, yana jinoyat yöliga kirişga töğri keladi…