The Bone Collector

Loyiha prodyuser Martin Bregman «The Bone Collector» romani asosida film suratga oliş huquqini sotib olganidan keyin boşlangan; rejissyor sifatida Philip Noyce taklif qilingan. Ssenariyni Jeremy Iacone yozgan; Diverning asl materialiga sodiq qolgan holda, Iacone syujetni «uç qotillikkaça» qisqartirib, boş qahramonlar örtasidagi munosabatlar dinamikasiga eʼtibor qaratgan. Ssenariy keyinçalik yaxşilaş uçun taklif qilingan Christopher Crowe tomonidan qayta işlangan.

Universal Pictures studiyasi sarflangan mablağning qaytişidan xavotirlanib, tarqatiş huquqlarining yarmini Columbia Pictures ga sotgan. Noyce studiya bilan kelişuv tuzgan: agar suratga oliş byudjetdan oşib ketsa, farqni öz çöntagidan tölaydi, agar byudjetga siğdirsa, yarmini oladi.

Ssenariy yozilayotgan paytda Linkoln Rhyme roli Al Pacino uçun möljallangan edi, çunki Bregman Pacinoning oldingi filmlari — «Serpico», «Dog Day Afternoon», «Scarface» va «Carlitös Way» prodyuseri bölgan. Biroq Pacino «The Insider» filmi suratga olinişi tufayli loyihada iştirok eta olmadi. Studiya Harrison Ford va Sean Connery nomzodlarini ham körib çiqdi, lekin boş rol uçun Noyce Denzel Vaşingtonni taklif qildi.

Barça aʼzolari falaj bölgan odam rolini tayyorlaş doirasida Vaşington Christopher Reeve va öq yarasidan falaj bölib qolgan politsiyaçi kabi şunday holatdagi boşqa odamlar bilan uçraşgan.

Amelia Donaghy roli uçun Demi Moore va Nicole Kidman körib çiqilgan, söngra Anjelina Jolie tasdiqlangan. Boşqa asosiy rollarni Michael Rooker, Queen Latifah va Ed ÖNeal ijro etgan.

Manxetten, Nyu-Yorkdagi tabiiy suratga olişlardan taşqari, asosiy suratga oliş işlari Montrealda ötkazilgan.

Dastlab filmning relizi 1999-yil 1-oktabrga rejalaştirilgan edi, lekin 1999-yil 5-noyabrgaça keçiktirildi.

Kinoşunos S. V. Kudryavtsev taʼkidlaşiça, «eng ajablanarli ikkita nomuvofiqlik» quyidagilar bilan boğliq: birinçidan, Rhyme kabi kriminalistika ustasi, yuz yil avval sodir bölgan hamma narsani yoddan biladigan kişi, qotil işlatayotgan «The Bone Collector» nomli eski jinoiy töplamdan xabardor bölmasligi mumkin emas edi. Ikkinçidan, tomoşabinlarning şubhasini soxta yönalişga buriş istagida mualliflar filmning oxirida bu asosiy gumonlanuvçini xuddi endi kerak bölmay qolgan soxta dalil kabi köçada taşlab qöyib, haddan oşirib yuborişgan. Şu bilan birga, Kudryavtsev taʼkidlaydiki, «Lekin, umuman olganda, film qiziqarsiz emas, garçi u aqlli psixopatologik triller janridagi namunalardan — masalan, «Sukunat qöziçoqlari» va «Yetti» filmlaridan köp narsani özlaştirgan bölsa-da. Va, aytiş kerakki, u detektiv intrigaga unutilgan «Şerlok Holms dedukciyasi» tuşunçasini maʼlum darajada qaytaradi, yaʼni jinoyat haqida batafsil maʼlumot va kriminalistikaga yangi kelgan, doktor Vatsonga öxşagan şerik bölsa, odam öz xonasidan çiqmasdan ham «işni oçişi» mumkin. Şu sababli, «Suyak yiğuvçi» yaratuvçilarining tomoşabinlar didiga moslaşib, jinoiy hikoyani turli jinsdagi va teri rangidagi ikki detektivning munosabatlaridagi, hamda yoş farqi katta bölgan iliq lirik çiziq bilan töldiriş istagini ortiqça böyoqdorlik deb hisoblaş kerak».

Rotten Tomatoes saytidagi 85 ta şarh asosida film 28 % reytingga ega böldi va 10 balldan 4,2 ball töpladi.

Metacritic saytidagi 33 ta şarh asosida film 100 balldan 45 ball oldi.

Kinotanqidçi Andrew Sarris taʼkidlaydiki, film özini taşqi körinişi nafis, köpinça dahşatli triller sifatida körsatadi, u Manxetten taksilarini Alfred Hitçcockning «Psixo» (1960) filmidagi mehmonxona duşi kabi xavfli qilişga harakat qiladi […] Film batafsil bosma annotatsiyadan köra yaxşiroq körinadi va rivojlanadi. Özgaruvçan nuqtai nazarlarning çigal qatorlari har bir körinişga созерcatel şarhlarning yorqin xilma-xilligini beradi, bu esa ramzlarni ahmoqona sözboz bölmasdan kötaradi va yuksaltiradi. Şaxmat va tasvirli topişmoq metaforalari ham dialoglarda, ham mizanssenada qöllaniladi. Nyu-York yorqin abstraksiya kabi jonlanadi, uning çuqur qatlamlarida yaşiringan, baʼzan telbalarça vahşiyliklar ustida xotirjamlik bilan kötarilib turadi. Biroq, oxirida «Suyak yiğuvçi» taşvişli pessimistik va patologik voqealar töqimasini yakunlovçi, örinsiz optimistik Rojdest bayrami tufayli parçalanib ketadi.

Kinotanqidçi Liza Sçwarzbaum şunday deydi: «Asosan, gözal işlangan triller, u «Yetti» va «Sukunat qöziçoqlari» filmlarining barokko şafqatsizliklaridan ilhomlangan. Denzel Vaşington çarçagan janrga aktyorlik iştiyoqini bağişlagan: u karavotidan turmay turib, ruhan buzilgan seriyali qotilni izlaydigan falaj detektiv rolini öynaydi; Vaşington Anjelina Jolining köz-köz qilgan kayfiyat özgarişlarini, ranjigan, harakatçan hamkasbi sifatida uyğotadi».

«Newsweek» jurnalisti Eric S. Arnold yozadi: «Qoronği, yomğirli, qumli «Suyak yiğuvçi» «Yetti» filmining mazmunini juda eslatadi. Seriyali qotilni uşlaşda tajribali politsiyaçi va yangi kelgan xodimning hamkorligi ham taniş. Biroq bu holda qotil jinoyatlarini eski roman böyiça sodir etadi. Şunga qaramay, «Suyak yiğuvçi» bu standartni, juda çarçatadigan Gollivud formulasini öziga xos buriliş bilan taqdim etadi: tergovçi-veteran Linkoln Rhyme (Denzel Vaşington) oyoq-qöllari falaj bölib, yangi kelgan Amelia Donahue (Anjelina Jolie)ga faqat karavoti doirasida yöl-yöriq bera oladi. Vaşingtonning bu hissiy, yorqin öyini «Suyak yiğuvçi»ni köpçilikdan ajratib turadi. Ularning munosabatlariga qaramay, Vaşington va Jolie örtasidagi sevgi hikoyasi baʼzan sentimentallikka aylanadi, lekin, baxtga yaraşa, rejissyor Philip Noyce kelajak uçun narsalarni uşlab turiş maqsadida komik elementlarning soğlom dozalarini kiritadi. Darhaqiqat, hatto eng qoronği, eng dahşatli sahnalar ham hazil bilan ziyoratlangan, şu bilan detektivlar umidsiz vaziyatda ham eng yaxşisini qilayotgan haqiqiylikning bir zarrasini qöşadi. «Suyak yiğuvçi» şablonli bölişi mumkin, lekin özida köp yaxşi narsani singdirgan».

Chicago Sun-Times gazetasining tanqidçisi Roger Ebert filmdagi aktyorlik öyinini yuqori baholagan, lekin syujetning «töliq absurdligini» tanqid qilgan va şunday yozgan: «Filmni tomoşa qiliş öziga xos zavq bağişlaydi, çunki aktyorlik sifati material loyiq bölganidan ança yuqori».