The Cabin in the Woods

«The Cabin in the Woods» — 2012-yilgi ilmiy-fantastik komediya-dahşat filmi. Rejissyorlik debyuti Drew Goddardga tegişli, prodyuseri Joss Whedon, ssenariysi esa Whedon va Goddardning hamkorligida yozilgan. Boş rollarda Kristen Connolly, Chris Hemsworth, Anna Hutçison, Fran Kranz, Jesse Williams, Richard Jenkins va Bradley Whitford ijro etgan. Syujet kollej talabalari guruhi haqida bölib, ular uzoq örmondagi kulbaga yöl oladi va turli xil böri-odamlar hamda hayvonlar qurboniga aylanadi, şu vaqtda er ostidagi obyektdagi texniklar voqealarni boşqarib turadi.

Goddard va Whedon, ilgari «Buffy the Vampire Slayer» va «Angel» teleserialida birga işlagan, ssenariyni uç kun içida yozgan. Ular buni slasher janrini «jonlantiriş» urinişi va qiynoq pornografiyasiga qarşi tanqidiy satira sifatida taʼriflagan. Filmning maxsus effektlari, hayvon kostyumlari, maxsus grim va protez grimi AFX studiyasi tomonidan tayyorlangan. Suratga oliş 2009-yil mart-may oylarida Kanadaning Britaniya Kolumbiyasi provinsiyasi, Vancouver şahrida ötkazilgan, taxminiy byudjeti 30 million dollar bölgan.

Film dastlab 2009-yil 23-oktabrda va 2010-yil 5-fevralda Metro-Goldwyn-Mayer hamda United Artists kompaniyalari tomonidan çiqarilişi rejalaştirilgan edi, lekin moliyaviy qiyinçiliklar tufayli çiqiş sanasi noaniq muddatga keyinga surildi. 2011-yilda Lionsgate tarqatiş huquqini sotib oldi. Filmning premyerasi 2011-yil dekabrda Texas ştatining Ostin şahridagi «Butt-Numb-A-Thon» festivalida bölib ötdi, Rossiyada 2012-yil 12-aprelda, AQŞda esa 13-aprelda namoyiş etildi. Film butun dunyo böylab 66 million dollardan köproq daromad keltirdi. U tanqidçilardan umuman ijobiy şarhlar oldi, ssenariysi, ohangi va aktyorlar ijrosi maqtovga sazovor böldi.

2018-yilda Rossiya prokatida 2012-yilgi film bilan heç qanday aloqasi bölmagan «Hижина в лесу: Новая глава» (Demon Hole) filmi çiqdi.

Suratga oliş 2009-yil 9-martda Vancouverda boşlanib, may oyida tugadi. Joss Whedon ssenariyni «Monstro» filmi ssenaristi Drew Goddard bilan hamkorlikda yozdi; Goddard filmni ham suratga oldi va şu bilan rejissyorlik debyutini qildi. Goddard ilgari Whedon bilan «Buffy the Vampire Slayer» va «Angel» seriallarida ssenarist sifatida işlagan.

Whedon filmni dahşat janrini jonlantiriş urinişi sifatida taʼriflagan. U filmni janrga «sevgi bilan yozilgan nafrat xati» deb atadi va şunday davom ettirdi:

Monstrlarning ulkan soniga kelsak, AFX Studiödan David Leroy Anderson «taxminan ming» kişi bölib, taxminan 60 xil monstrdan biriga aylantirilganini hisoblab çiqdi. Vazifa uçun ança katta bino ijaraga olinişi kerak böldi, çunki taxminan 60 kişilik jamoa yiğildi. Yaratuvçilar ularga rasmiy işlab çiqariş boşlanadigan sana bölgan 2009-yil 1-yanvardan oldin, 2008-yil 15-dekabrda işni boşlaşni aytişdi. Ular işni faqat 2009-yil 9-martdagi işlab çiqariş sanasiga kelib tugatdi, çunki Anderson şunday degan edi: «Eng yuqori çöqqida bizda deyarli 70 kişi bor edi, lekin aslida bizda 140 kişi böldi, çunki har kimda kamida ikkita ish bor edi… Bu telba edi, lekin odamlar ajoyib vaqt ötkazdi… Heç birimiz buni heç qaçon unutmaymiz va biz boşqa heç qaçon bir xonada bölmaymiz».

Yer osti majmuasi, liftlar va dispetçerlik xonasi dekoratsiya edi, lekin bir neçta keng kadrlar uçun Britaniya Kolumbiyasi Texnologiya institutining aerokosmik binosidan foydalanildi. Badiiy rassom Martin Whist Stenli Kubrikni eslatib ötdi va izoh berdi: «Bu juda yuqori texnologiyali sanoat, va bu butunlay yangi bino bölib, heç qaçon öq otilmagan… Men [liftlar] heç qanday nazoratsiz bölişini xohlardim… deyarli haşamatli yuk lifti kabi… Lobbi, men uning biroz utilitar, zamonaviy va institutsional, ötkir va deyarli xususiyatsiz körinişini xohlardim».

Filmni Left 4 Dead 2 öyini bilan boğlaş rejalaştirilgan edi, öyinda filmga asoslangan yuklab olinadigan kontent bölişi kerak edi. Biroq moliyaviy qiyinçiliklar tufayli MGM öyin mazmunini bekor qildi, lekin Valve studiyaga Left 4 Dead 2 monstrlaridan film oxiridagi monstrlar kataklarini töldiriş uçun foydalanişga ruxsat berdi.

Film dastlab keng prokatga 2010-yil 5-fevralda çiqarilişi rejalaştirilgan edi (avval 2009-yil 23-oktabrga möljallangan edi), keyin esa çiqiş sanasi 2011-yil 14-yanvarga köçirildi, şunda filmni 3D formatiga ötkaziş mumkin bölsin. Biroq 2010-yil 17-iyunda MGM studiyadagi davom etayotgan moliyaviy qiyinçiliklar tufayli filmning noaniq muddatga keçiktirilişini eʼlon qildi.

2011-yil 16-martda Los Angeles Times quyidagiça xabar berdi: «Kompaniyaning yangi rahbarlari (MGM) Gari Barber va Rojer Birnbaum «Elusive»ni va dahşat filmi «Cabin in the Woods»ni sotişga intilmoqda, bu ikki film oldingi rahbariyat davrida suratga olingan, çunki ular 87 yoşli kompaniyani qayta qurişga harakat qilmoqda». Lionsgate kompaniyasiga tarqatişni sotiş 2011-yil 28-aprelda eʼlon qilindi, baʼzi soha yangiliklari naşrlari filmni 2011-yil Xellouin kunida çiqariş rejalari haqida xabar berdi. 2011-yil 20-iyulda Lionsgate filmni tarqatiş huquqini sotib olganini va çiqiş sanasini 2012-yil 13-aprelga belgilaganini eʼlon qildi. Goddard bu bitimni «orzu» deb taʼriflab, «Lionsgate «Cabin» uçun töğri uy ekanligida şubha yöq… «Cabin»ga ilhom bergan barça filmlarni körsangiz — köpçiligi avvalo Lionsgate tomonidan çiqarilgan!» dedi. «Creative Screenwriting» bilan suhbatda Goddard keçiktirilgan çiqiş sanasining afzalliklariga eʼtibor qaratdi: «Lionsgate paydo böldi va bu film uçun eng yaxşi uy böldi. Agar bankrotlik bölmaganida, biz kerakli odamlarga duç kelmagan bölardik. Ha, bu biz xohlaganimizdan ikki yil köproq davom etdi, lekin Lionsgate bizni ramkani özgartirişga majburlamadi va biz qilmoqçi bölgan narsaga işondi. Agar MGM bankrot bölganda juda köp şikoyat qilganimda, özimizga zarar yetkazgan bölişimiz mumkin edi. Biz şunçaki filmga işonganimizga va öz uyimiz hamda vaqtimizni topişimizga qatʼiy amal qildik, va şunday böldi. Bu qiyin, lekin Gollivudda juda sabrli böliş kerak».

Filmning kutilmagan erta namoyişi 2011-yil dekabrda Butt-Numb-A-Thon festivalida bölib ötdi va juda ijobiy şarhlarga sabab böldi. Keyinroq film 2012-yil 9-martda South by Southwest kinofestivalida namoyiş etildi.

2012-yil 18-sentabrda film DVD va Blu-ray formatlarida çiqarildi. DVD va Blu-ray da ham Goddard va Whedonning audio şarhlari, bir neçta badiiy filmlar, film yaratilişi haqidagi hujjatli film va WonderCon 2012 konventsiyasidagi savol-javob sessiyasi mavjud.

Film kinotanqidçilardan ijobiy şarhlar oldi. Şarhlar agregatori Rotten Tomatoes saytida 290 ta şarhdan 92 % ijobiy bölib, örtaça baho 10 balldan 7,9 ni taşkil etdi. Saytning umumiy xulosasi şunday: «„The Cabin in the Woods“ — bir vaqtning özida kulgili, ğalati va qörqinçli bölişga qodir ajoyib metafilm».

Roger Ebert filmga tört yulduzdan uçtasini qöydi va filmning original va kutilmaganligini maqtadi: «Bu film mukammal emas; u şu qadar notekis, deyarli butunlay teşiklardan iborat. Şunga qaramay, u ajoyib darajada qiziqtiradi — çunki u odatiy yöllardan juda uzoqqa ketadi. Ijodkorlar ssenariyga bir-biridan telba ğoyalarni erkin fikr bilan qöşib yozib, qanday kulganlarini faqat tasavvur qilişim mumkin. Ular qoidalarni buziş uçun örnatadi». Ebert, bundan taşqari, filmni janr muxlislari uçun «jumboq» deb atadi, ularni boşqa filmlarga işoralarni izlaşga, dekonstruksiya qilingan konventsiyalarni topişga va butun filmning tanqid aktimi-yöqmi deb öylaşga undaydi.

The New York Observer naşrining şarhlovçisi Rex Reed öz şarhida filmni keskin tanqid qilib, aktyorlik öyinini va ayniqsa ssenariyni qoniqarsiz deb topdi, uni «metamfetamin taʼsiri ostidagi yozuvçilik möʼjizasining guvohi» deb atadi. Uning fikriça, «Odamlar zombilarga qarşi» va «I Spit on Your Grave» kabi traş-filmlar ham «Kulba örmonda»ga nisbatan «Molyer va Prust» kabi körinadi. Reed filmning yagona ijobiy tomoni sifatida monstrlar dizaynini belgiladi.

The A.V. Clubʼdan Kate Phipps yozdi: «… köp jasadli satirik film yaratiş qiyin vazifa. Kulba «Evil Dead» va «Friday the 13th»dan tortib «Saw» seriyasining mexanizatsiyalaşgan jarohatlarigaça hamma narsaga tegadi, şu bilan birga janrni işlaşga majbur qiladigan narsani oçişga urinib, Lovecraftça dahşat ildizlariga çuqur kiradi… Bu texnikalar dahşatli zavq beradi va heç qaçon tomoşabinlardan uzoqlaşmaydi. Va bu qiziq, çunki u bir xil savolni ham tomoşabinlarga, ham qahramonlarga beradi: nega bilib turib qoronği va xavfli joyga borasiz?»