The Doors

Jim Morrisonning biografiyasi oddiy Gollivud ssenariysiga juda mos edi. Prodyuser Sasha Harari Jerry Hopkins va Danny Sugermanning «No One Here Gets Out Alive» kitobini ekranlaştiriş huquqini hali 1981-yilda sotib olgan bölsa-da, filmni çiqariş uçun bir neça yil kerak böldi. Morrison rolini ijro etişni John Travolta, Richard Gere va Charlie Şeen kabi aktyorlar istagan edi. Loyihaga qiziqiş bildirgan rejissyorlar orasida Brian De Palma, Martin Scorsese, Ron Howard va Francis Ford Coppola bor edi.

Harari The Doors guruhining sobiq prodyuseri Paul Rothçild bilan boğlanib, unga bölajak filmning prodyuseri bölişni taklif qildi. U Rothçildning va guruhning qolgan uç aʼzosining iştiroki film muvaffaqiyati uçun hal qiluvçi ahamiyatga ega ekanini tuşunardi. Biroq The Doors aʼzolari Hararining mavzuni uddalay olişiga işonç hosil qilmagan edi.

Rothçild esladi:

«Bir kuni menga Ray Manzarek qönğiroq qilib dedi: „Senga biznes taklif bilan bir yigit kelişi kerak. Unga bir imkon ham berma. Eşikni körsat“. Men şunday qildim. Lekin Sasha menikiga kelaverdi va bir neça oydan keyin men Rayga qönğiroq qilib dedim: „Qara, bu yigit öz ğoyasiga samimiy berilgan. U unga chin dildan işonadi. Keling, unga loyihasini amalga oşiriş imkonini beraylik va nima çiqişini köraylik“. Biz şunday qildik».

Manzarek va Jerry Hopkins ssenariy ustida işlaşga kirişdi, lekin Jimning mol-mulkiga va uning asarlaridan foydalaniş huquqlari bilan boğliq jiddiy qiyinçiliklar paydo böldi. Huquq egalari — Morrisonlar va Courson oilalari — heç qaysi studiya bilan hamkorlik qilişdan boş tortdi. Ssenariyning ikki varianti rad etildi, uçinçisi ustida ish esa uzoq oylarga çözildi. Ammo Harari va uning yordamçisi Brian Glazer filmga öşa paytda allaqaçon tanilgan rejissyor Oliver Stounni jalb qilişga muvaffaq böldi. Stounning «Vzvod» va «Tuğilgan törtinçi iyulda» filmlari uçun ikkita «Oskar» mukofoti bor edi. Stoun loyihada iştirok etiş böyiça 1986-yildan beri muzokara olib borgan va 1989-yilda avval ssenariy hammuallifi sifatida loyihaga qöşilgan. Şu vaqtga kelib Jimning merosxörlari nihoyat uning musiqasi va sheʼrlaridan filmda foydalanişga rozi bölişdi — sir saqlanayotgan summa evaziga va ssenariyda Morrison oilasining boşqa aʼzolarini eslatmaslik majburiyati bilan. Courson oilasi esa ikki talab qöydi: Pamela Coursonni Jimning ölimi holatlari bilan boğliq holda salbiy körsatmaslik hamda ssenariy asosi sifatida Jerry Hopkins va Danny Sugermanning «No One Here Gets Out Alive» kitobini olmaslik. Pamelaning qarindoşlari bu kitobni «jirkanç, arzimas spekulyatsiya» deb taʼriflagan edi.

Stoun har bir mayda-çuydaga katta eʼtibor berdi. Masalan, bir neça soniyalik ekran vaqti uçun Sunset bulvaridagi uylarga 1967-yildagi körinişi qaytarildi. Bir neça sahnada kadrga tuşgan konvertlarda töğri manzillar yozildi. Material izlab, Stounning agentlari Los-Anjeles va Parijni kezib çiqdi, voqealarning köplab iştirokçilari esa massovkada va epizodlarda suratga tuşişga rozi böldi.

Stounning sözlariga köra, Kilmer rol uçun ikkinçi nomzod bölgan, birinçisi esa britaniyalik rok-qöşiqçi Ian Astbury bölgan (ing. Ian Astbury). The Doorsʼning uzoq yillik muxlisi bölgan MacLaçlan Morrison rolini öynaşni istaşini aytgan, ammo Kilmer tanlanganidan keyin Manzarek rolini qabul qilgan.

Krieger, Densmore va Kennealy filmga texnik maslahatçi bölişgan. Guruh aʼzolari filmning yakuniy variantidan norozi bölişdi: ular Stounni Morrisonni nazoratsiz sotsiopat sifatida körsatgani uçun tanqid qilişdi va bunga qarşi çiqişdi. 2015-yilda Classic Rock jurnaliga bergan intervyuda Krieger filmni «yaxşi rok-n-roll film» deb ataydi, ammo «juda ahmoqona ssenariy» bilan. Uning sözlariga köra, Stoun azoblangan inson haqida film suratga olmoqçi bölgan va köp azob-uqubat va alkogolizmni tasvirlagan, lekin bu aslida öşa odam emas edi.

Filmda The Doors guruhining yigirmadan ortiq qöşiği bor; Kilmerning ovozi guruhning asl yozuvlari ustiga töğridan-töğri qöşilgan. U Morrisonni şunçalik aniq ijro etganki, hatto guruhning sobiq aʼzolari baʼzan uning ijrosini asl yozuvdan ajrata olmagan.

Haqiqatda Jim Pamela Coursonni «London Fog»da, The Doors u yerda çiqiş qilayotganda uçratgan, filmda körsatilgandek köçada emas.

Filmda Morrisondan «Ed Sullivan Show»da ijro etiş uçun «Light My Fire» qöşiğidagi örinsiz matnni özgartiriş söralganda, u isyonkorlik tufayli bu iltimosni aniq eʼtiborsiz qoldiradi. Biroq Morrisonning özi bu tasodifan sodir bölganini qatʼiy taʼkidlagan va aslida matnni özgartirişni halol niyat qilganini aytgan. Ammo töğridan-töğri teleefirga çiqiş uni şunçalik hayajonga solganki, qöşiqni ijro etayotganda bu iltimosni unutib, belgilangan satrni asl holida kuylagan va şou yaratuvçilarining noroziligiga sabab bölgan.

«Light My Fire» qöşiği bilan televizion reklama aslida efirga çiqmagan, çunki Morrison «Buick» kompaniyasiga bu qöşiqdan foydalanişga rozilik bermagan.

1991-yilgi Moskva xalqaro kinofestivalida tanlov iştirokçisi.

1992-yilgi MTV Movie Awards mukofotining «Eng yaxşi aktyor» nominatsiyasida nomzod (Val Kilmer).