The Game

Nicholas Van Orton, boy investitsiya bankiri, töliq moliyaviy farovonligiga qaramay, ança yolğiz odam. U Kaliforniyadagi haşamatli oilaviy mulkda yaşaydi, uning muloqot doirasi uy bekasi Ilsa bilan çeklangan. Sobiq xotini va qizi bilan u kamdan-kam muloqot qiladi, kenja akasi Conradni yillar davomida körmaydi (ayniqsa, oxirgi uni giyohvandlikdan bir neça marta davolangani va kompaniya işlarida qatnaşmagani uçun). Niçolasni otasining öz-özini öldirişi xotiralari taʼqib qiladi: u 48 yoşida, katta öğlining tuğilgan kuni nişonlanayotganda oilaviy uyning tomidan sakrab tuşgan. Niçolasning 48 yoshi tölgan kuni Conrad paydo böladi, unga restoranda uçraşuv tayinlaydi va ğalati sovğa — mijozlariga «Öyin-kulgi xizmati» (ingl. Consumer Recreation Services, CRS) firmasi xizmatlaridan foydalaniş sertifikatini beradi. Firma mijozlariga qandaydir Öyinni öynaşni taklif qiladi. Conrad vaʼda beradi: Öyin akasining hayotini özgartirib yuboradi, xuddi uning öz hayotini özgartirgani kabi. Nicholas CRS ofisiga boradi, ariza beradi va uzoq hamda oğir tibbiy va psixologik tekşiruvlardan ötgaç, bu Öyinda iştirok etişga rozilik beradi. Nicholas özi şubha va skeptitsizm bilan töla, lekin klubda tasodifan ikki begona hamkasb bankirning suhbat parçalarini eşitib qoladi, unda CRS tilga olinadi. Ular öynaganliklarini aytişadi va Van Ortonga, unga hali öynaş nasib etmagani uçun, hasad qilişadi. Köp ötmay Niçolasga qönğiroq qilişadi va uning Öyinda iştirok etiş arizasi rad etilganini aytişadi, bu esa Van Ortonda haqiqiy ğazab uyğotadi.

Köp ötmay Nicholas öz biznesi, obrösi, moliyasi va xavfsizligi xavf ostida ekanligining belgilarini sezadi. U restoranda unga şarob tökib yuborgan beor ofitsiant Christine bilan uçraşadi, u qandaydir tarzda Öyin bilan boğliq. Nicholas CRS faoliyatini tekşiriş uçun politsiyaga murojaat qiladi, ammo u ofisni taşlab ketilgan holda topadi; bino egasi binodan uzoq vaqtdan beri heç kim foydalanmaganini aytadi.

Nihoyat, Nicholas oldida Conrad paydo böladi. Aka keçirim söraydi va özi ham CRS hujumiga uçraganini aytadi. Yordam qayerdan izlaşni bilmay, Nicholas Çristinening uyini topadi. Christine unga sezdirmasdan, ularni doimiy kuzatib turişayotganini aytadi. Ğazablangan Nicholas kuzatuv kamerasini sindiradi va qurollangan CRS jangarilari öq uzib, Çristinening uyiga hujum qilişadi. Nicholas va Christine qoçişga majbur bölişadi. Christine Niçolasga, CRS uning parollarini topiş uçun psixologik testlardan foydalanib, moliyaviy hisoblarini böşatganini aytadi. Vahimaga tuşgan Nicholas Christine huzurida bankining raqamiga qönğiroq qiladi, maxfiy kodini aytadi, hisobidagi balansni tekşiriş uçun, va eşitadi: barça pullar yeçib olingan, hisoblarda heç narsa qolmagan. Van Orton Çristinega işonişni boşlaydi, ammo tez orada uning kvartirasida sahnalaştirilgan spektakl bölganini, u CRS xodimi ekanini va uni giyohvand moddalar bilan uyuştirganini tuşunadi. Huşini yöqotayotgan Nicholas Çristinening eʼtirofini eşitadi: aslida u katta aferaning bir qismi, va u tekşiruv kodini ovoz çiqarib aytib, halokatli xatoga yöl qöygan…

Nicholas uyğonadi va özini Meksikadagi qabristonda tirik kömilgan holda topadi, hujjatlari va pullari yöq. Qabrdan çiqib, u Amerika elçixonasidan yordam topolmay, oltin soatini sotadi va yuk maşinasi haydovçisi bilan avtostopda San-Fransiskodagi uyiga yetib keladi. Qaytib kelgaç, Van Orton uy darvozasida mulkini kim oşdi savdosiga qöyiş haqidagi eʼlonni köradi, uning mol-mulkining katta qismi musodara qilingan. Conrad yaşagan mehmonxonada unga aytişadi, akasi asabiy buziliş tufayli ruhiy kasalxonaga yotqizilgan. Uyga kirib olgaç, Nicholas yaşirin joyidan revolver oladi va tasodifiy bar tanlab, sobiq xotinini yordamga çaqiradi. Xotini bilan gaplaşib va unga nisbatan özining mensimay munosabatidan uzr sörab, u barda işlayotgan televizor ekraniga bir köz taşlaydi va tösatdan Jim Feingold — uning bilan psixologik testlar ötkazgan CRS xodimi, aslida oddiy aktyor ekanini va televizion reklamada suratga tuşayotganini aniqlaydi. Nicholas Feingoldni bolalari bilan hayvonot boğida sayr qilayotganda kuzatib boradi va uni haqiqiy CRS ofisiga olib borişga majbur qiladi, u yerda Öyinda iştirok etayotgan barça aktyorlarni topadi va Çristinani garovga oladi. Van Orton firma rahbariga olib borişlarini talab qiladi. CRS xavfsizlik xizmati hujumiga uçragan Nicholas Çristinani tomga olib çiqadi va ortidan eşikni qulflaydi; qöriqçilar uni avtogen bilan kesişni boşlaşadi. Christine tösatdan dahşat bilan tuşunadi: Niçolasning revolveri Öyin rekviziti emas (u «qöriqçidan» qurolni tortib olişi kerak edi deb taxmin qilingan edi), balki haqiqiy qurol. U Van Ortonni işontirişga umidsizlik bilan urinadi: uning atrofidagi «fitna» — bu saxtalaştiriş, Öyinning bir qismi, uning moliyasiga tegilmagan, barça falokatlar sahnalaştirilgan va ehtiyotkorlik bilan suğurtalangan, uning uyida öq böş patronlar bilan otilgan, oila va döstlar akasi boşçiligida eşik ortida Niçolasni şampan bilan tuğilgan kuni bilan tabriklaş uçun kutişmoqda, lekin u unga işonişdan boş tortadi.

Eşik oçiladi va jinni holatdagi Nicholas birinçi kirgan odamga öq uzadi — bu oçiq şampan şişasi bilan kirgan Conrad bölib, öq uni çiroyli tarzda sindiradi. «U öldi. Hazil qilişdi…» — deya dahşatga tuşgan Feingold gapiradi. U va böm-böş tomda Van Orton va Conradning jasadi bilan qolgan Christine dahşat bilan tan olişadi: butun tayyorgarlik, barça maşqlar behuda ketdi va ularning hammasini qamoq kutmoqda. Qayğuga botgan Nicholas tom çetiga borib, pastga sakraydi. Xuddi bir paytlar otasi kabi…

U bankt zali şişadan yasalgan tomini teşib ötadi va dahşatga tuşgan mehmonlar köz öngida oldindan tayyorlangan xavfsizlik yostiğiga omon-omon tuşadi. «Yaxşiyki, özingiz sakradingiz, aks holda men sizni itarib yuborişim kerak edi», — deydi unga tabassum qilgan Feingold.

Yakuniy sahnada Nicholas Van Ortonning tuğilgan kunini nişonlaş körsatiladi, u juda köp odam iştirokida va ajoyib taşkil etilgan — bu yerda yolğiz va muloqotsiz Niçolasning atrofida köplab yoqimli va qadrli odamlar borligi maʼlum böladi, agar yaxşiroq qarasangiz. Conrad tirik va soğ-salomat, akasini CRS aktyorlari bilan birga tabriklaydi, bu aktyorlar Öyin boşlanganidan beri unga uçrab turgan barça odamlar bölib çiqadi: bankirlar, tasodifiy hamrohlar, taksi haydovçilari, qöriqçilar, bandilar. Conrad CRS xizmatlari uçun katta hisob-kitobni imzolab, Niçolasga körsatadi, va u özi xarajatlarni teng bölib tölaşni taklif qiladi.

Darhaqiqat, CRS vaʼdasini bajardi — Nicholas özgardi va, öziga körinişiça, aniq yaxşi tomonga. «Avvalgi» Nicholas Van Orton tuğilgan kunidan qoçib, Avstraliyaga, yangi Öyinga ketayotgan Çristinani (aslida uning ismi Claire) kuzatiş uçun aeroportda bir çaşka qahva içiş ğoyasi unga, albatta, dahşatli tuyulgan bölardi.