Ön ikki yaşli Lira parallel olamda yaşaydi, bu olam XX asr boşidagi haqiqiy dunyoga öxşaydi. Qiz Oksforddagi Jordan kollejida kunlarini ötkazadi. Tasodifan bir sirli suhbatni eşitib qolgaç, u eng yaxşi dösti Rogerni qutqariş uçun Şimolga yöl oladi. Unga jodugarlar va ulkan zirhli ayiq yordamga keladi.
Filmni rejissyor Chris Weitz suratga olgan, u ssenariy muallifi ham. Film Philip Pullmanning «Northern Lights» romani asosida, uning «His Dark Materials» trilogiyasining birinçi qismi ekranlaştirilgan. Boş rollarni Dakota Blue Richards, Nicole Kidman, Eva Green va Daniel Craig ijro etadi. Fantastik fentezi stimpank elementlari bilan New Line Cinema studiyasi tomonidan çiqarilgan, musiqasini Alexandre Desplat yozgan. Jahon premyerasi 2007-yil 5-dekabrda bölib ötgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Nicole Kidman, Sam Elliott, Eva Green
Nicole Kidmanaktyor
Sam Elliottaktyor
Eva Greenaktyor
Dakota Blue Richardsaktyor
Daniel Craigaktyor
Christopher Leeaktyor
Tom CourtenayaktyorSMSimon McBurneyaktyorCWChris Weitzssenariy muallifi
Alexandre Desplatkompozitor·Ensiklopediyadan
«The Golden Compass» (ingl. The Golden Compass) — 2007-yilda suratga olingan amerikaça stimpank uslubidagi fantastik film. Rejissyori Chris Weitz. Film Philip Pullmanning «Northern Lights» («Şimoliy şimol nuri») ertagining ekranlaştirilgan varianti. «The Golden Compass» — Pullmanning «His Dark Materials» trilogiyasining birinçi qismi nomining amerikaça varianti; dunyoning qolgan qismida kitob «Northern Lights» nomi bilan naşr etilgan. Filmning jahon premyerasi 2007-yil 27-noyabrda Londonda bölib ötgan; Rossiya kinoprokatiga film öşa yilning 6-dekabrida çiqqan.
«Eng yaxşi vizual effektlar» nominatsiyasida «Oskar» mukofoti sohibi.
Teglayn: «Bizning dunyomizdan taşqarida boşqalari ham bor. Kompas yölni körsatadi»
3Syujet
«The Golden Compass» ğayrioddiy qiz Lira Belakvaning (Dakota Blue Richards) sarguzaştlari boşlanişi haqida…
«The Golden Compass» ğayrioddiy qiz Lira Belakvaning (Dakota Blue Richards) sarguzaştlari boşlanişi haqida hikoya qiladi. Bu dunyoda jodugarlar Şimol osmonida hukmronlik qiladi, oq ayiqlar eng jasur jangçilar hisoblanadi, har bir insonning öziga xos «deymon»i bor — butun umri davomida insonga hamroh böladigan hayvon, fan, teologiya va sehr esa çambarças boğlangan.
Odatdagi hayotda Lira kunlarini Oksford şahri köçalarida öğil bola Rojer bilan ötkazadi. Biroq uning hayoti deymoni Pantelaymon bilan birga amakisi, qudratli lord Asrielʼga qarşi qilingan suiqasd urinişini oldini olgaç va koinotning barça olamlarini yöq qilişga qodir «Chang» deb nomlangan sirli zarralar haqida yaşirin suhbatni tasodifan eşitgaç, tubdan özgaradi. Köp ötmay unga taşqi körinişi kompasga öxşaş ajoyib artefakt — «aletiometr» topşiriladi (uning yordamida nomaʼlum narsalar haqidagi haqiqatni biliş mumkin, biroq uning körsatkiçlarini tuşuniş va ulardan foydalaniş hammaga ham nasib etmaydi). Unga uni doim özi bilan olib yuriş buyurilgan.
Şu orada mamlakatda kiçik bolalar ğoyib böla boşlaydi. Oksfordlik bolalar orasida bolalarning ğoyib bölişi ortida qudratli taşkilot — Kohinlar, yaʼni Qurbonlik Kengaşi turgani haqida miş-miş tarqaladi. Şu paytda Oksfordda sirli va nufuzli xonim Koulter (Nicole Kidman) paydo bölib, Liraning homiyligini öz zimmasiga oladi. Tasodifan Lira xonim Koulterning öşa Qurbonlik Kengaşi aʼzosi ekanini va bolalarning ğoyib bölişida iştiroki borligini bilib oladi.
Lira xonim Koulterdan qoçib, Kengaş faoliyatidan eng köp zarar körgan siganʼlar oilasiga boradi: ğoyib bölgan bolalarning aksariyati aynan sigan bolalari edi. Şu bilan birga Lira Bolvangar nomli qişloqda dahşatli narsa tayyorlanayotganini va u yerda öğirlangan bolalar, jumladan Liraning eng yaxşi dösti Rojer ham azob çekayotganini aniqlaydi. Lira siganʼlar bilan birga bolalarni topib qutqariş uçun Şimolga yöl oladi. Qizga Serafina Pekkala boşçiligidagi şimoliy jodugarlar klani va ulkan zirhli ayiq — Iorek Byrnison yordamga keladi. Ularning yölida esa dahşatli xonim Koulter va Bolvangarni qöriqlayotgan uning tobe qöşini turadi.
4Lira dunyosi
Lira dunyosi — stimpank elementlari bilan parallel olam bölib, XX asr boşidagi haqiqiy dunyoga juda öxşaydi.…
Lira dunyosi — stimpank elementlari bilan parallel olam bölib, XX asr boşidagi haqiqiy dunyoga juda öxşaydi. Masalan, geografiya öşa-öşa: xuddi şu okeanlar, Britaniya, Norvegiya, Şimoliy qutb bor. Lira dunyosida insonning ruhining bir qismi tanadan alohida, deymon şaklida yaşaydi — bu gapiradigan hayvon bölib, inson butun umri davomida nafaqat ruhan, balki jismonan ham unga hamroh böladi. Bolaning deymoni öziga ruhan yaqin hayvonlar şaklini olişi mumkin. Biroq bola katta bölgaç, deymon egasining xarakteriga mos keladigan bitta hayvon şaklini oladi. Inson va deymon örtasidagi aloqa juda kuçli bölib, ularning munosabatlariga har qanday aralaşuv qatʼiyan taqiqlanadi. Inson vafot etganda uning deymoni zum‘ada Çangga aylanadi. Lira dunyosida deymonsiz inson nogiron hisoblanadi, inson bölmagan deymon esa mavjud böla olmaydi.
5Suratga oliş va reaksiya
Suratga oliş jarayoni 2006-yil 4-sentabrda Londonda boşlangan. Dastlab ertakni ekranlaştirişni Chris Weitz…
Suratga oliş jarayoni 2006-yil 4-sentabrda Londonda boşlangan. Dastlab ertakni ekranlaştirişni Chris Weitz amalga oşirişi rejalaştirilgan edi, biroq u suratga olişning juda katta texnik qiyinçiliklari bilan boğliqligini bahona qilib rad etdi. Uning örniga prodyuserlar «Dökon qizi» filmi bilan tanilgan Anand Tuckerʼni taklif qilişdi. Biroq keyinçalik u ham loyihadan çiqib ketdi va suratga olişga yana Weitz rahbarlik qildi. «His Dark Materials» romanlari seriyasi muallifi Philip Pullman dastlab xonim Koulter rolida faqat aktrisa Nicole Kidmanni körgan edi. Biroq Kidman darhol rozi bölmadi, çunki u salbiy qahramon rolini öynaşni istamagan edi.
Asl nusxada film oxirida qoçgan Bolvangar bolalarini qidirayotgan yollanma tatarlar yaxşi rus tilida gapiradi, deymon-börilardan biriga esa Volçok deb ism qöyilgan. Kitobda Bolvangarni «Sibir tatarlari polki» qöriqlagani aniq aytilgan. Miltiq Mosin va böri terisidan tikilgan qalpoqli «tatarlar»ning taşqi körinişi kitobga mos kelmaydigan, Don kazaklariga aniq işora qilingan.
Film Lira döstlari bilan lord Asrielni qidirişga ketişi bilan tugaydi. Kitobda esa Liraning lordni qanday topgani va keyin nima bölgani haqida hikoya qiluvçi yana bir neça bob bor.
Filmning misli körilmagan byudjeti — $180 mln — kinokompaniya New Line Cinema uçun maʼlum xavf-xatarlarni keltirib çiqardi. Şunga qaramay, umumiy kassa daromadi $370 mln dan oşdi, şundan taxminan $70 mln AQŞda va $8 mln Rossiyada yiğildi. Biroq bu kompaniyani moliyaviy halokatdan qutqara olmadi, çunki xalqaro huquqlar boşqa kompaniyalarga sotilgan edi, natijada New Line Cinema Warner Bros.. tomonidan özlaştirildi.
Diniy taşkilotlar (masalan, Katolik Ligasi) muallifning antiklerikal pozitsiyasi va katolik çerkoviga işoralari uçun filmni qoraladi. Vatikanning rasmiy gazetasi lʼOsservatore Romano esa filmni ham, Pullmanning trilogiyasini ham tanqid qilgan maqola çop etib, uning dunyosini «sovuq va jonsiz, umidsiz» deb atadi.
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB7Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Золотой компас» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.