= Yaqin doira =
«Yaqin doira» (boşqa nomlari — «Tor doira», «Öz odamlar orasida») — Andrey Konçalovskiy rejissyorligidagi sovet badiiy filmi (1991).
Filmning Moskvadagi premyerasi 1992-yil 7-noyabrda MDM kinoteatrida bölib ötdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Tom Hulce, Lolita Davidovich, Bob Hoskins
3Syujet
Film bir odam — Ivan Sanşinning hikoyasini aytadi. U Stalinning kinomexaniki bölgan. U 1939-yildan rahbar…
Film bir odam — Ivan Sanşinning hikoyasini aytadi. U Stalinning kinomexaniki bölgan. U 1939-yildan rahbar vafotigaça Stalin uçun işlagan. Asosiy qahramonlar — Ivanning özi, uning xotini Anastasiya va qöşnisi, yahudiy qiz Katya. Katyaning ota-onasi qatağon qilingan, qiz esa Anastasiyaga boğlanib qolgan.
Ivan Sanşin taqdirida haqiqiy fojea yuz beradi: xotini majburan Beriyaning sevgilisiga aylanadi, keyinçalik uning taqdiri noaniq bölib qoladi. Taxminan bir yildan söng u homilador holda Ivanning oldiga qaytadi va öz joniga qasd qiladi. Ivan esa şunga qaramay rejimga va şaxsan Stalinga sadoqatli bölib qoladi. Uning qöşnisi Bartnev aççiq bilan taʼkidlaydi: şaxsga siğinişga asoslangan totalitar rejim aynan şunday sodda va mehribon odamlar tufayli saqlanib turibdi.
4Asosiy qahramon prototipi
Filmning boş qahramoni, kinomexanik Ivan Sanşinning prototipi haqiqiy odam — Aleksandr Sergeyeviç Ganşin…
Filmning boş qahramoni, kinomexanik Ivan Sanşinning prototipi haqiqiy odam — Aleksandr Sergeyeviç Ganşin bölgan. U 1939-yildan 1980-yillargaça Kreml kinozalida davlat rahbarlari uçun film namoyişlariga masʼul kinomexanik edi. Filmning işçi nomi — «Stalinning kinomexaniki» bölgan.
5Rollarda
Tom Hulce — Ivan Sanşin (ovozini Yevgeniy Mironov…

Tom Hulce — Ivan Sanşin (ovozini Yevgeniy Mironov beradi)
Lolita Davidoviç — Anastasiya, Ivan Sanşinning xotini (ovozini Yelena Drobişeva beradi)
Aleksandr Zbruyev — Stalin
Bob Hoskins — Beriya (ovozini Andrey Konçalovskiy beradi)
Viktor Uralʼskiy — Kalinin
Mixail Kononov — Voroşilov (ovozini Rudolf Pankov beradi)
Viktor Balabanov — Molotov
Ilxam Xanbudagov — Kaganoviç (titrlarda — Ilya Çanbudanov)
Valentin Çervyakov — Malenkov
Viktor Tardyan — Mikoyan
Oleg Tabakov — Vlasik
Aleksandr Feklistov — Bolşakov
Fyodor Şalyapin-kiçik — professor Bartnev (ovozini Yuriy Yakovlev beradi)
Bess Meyer — Katya (17 yoşda) (ovozini Nina Tobileviç beradi)
Mariya Baranova — Katya (6 yoşda)
Mariya Vinogradova — Fedosya
Yevdokiya Germanova — bolalar uyidagi tarbiyaçi
Irina Kupçenko — direktrisa
Vladimir Kuleşov — polkovnik Şçelkasov
Vsevolod Larionov — general Rumyantsev
Vladimir Steklov — Xrustalyov
Aleksandr Filipenko — mayor Xitrov (ovozini Boris Bystrov beradi)
Aleksandr Paşutin — poyezd komendanti
Sergey Artsibaşev — Beriya zobiti
Aleksandr Sirin — Voronkin
Lyubov Matyuşina — Sonya Gubelman
Aleksandr Garin — Vasiliy Morda
Vladimir Episkoposyan — Beriya qöriqçisi
Yelena Borzunova — leytenant Popova
6Suratga oliş guruhi
Ssenariy mualliflari: Andrey Konçalovskiy, Anatoliy…
Ssenariy mualliflari: Andrey Konçalovskiy, Anatoliy Usov
Rejissyor: Andrey Konçalovskiy
Operator: Ennio Guarnieri
Badiiy rassomlar: Vladimir Murzin, Joni Jovanyoni
Bastakorlar: Eduard Artemyev, Dmitriy Atovmyan
Musiqa yozuvi: Vladimir Vinogradov
7Filmga baholar
Publitsist va adabiyotşunos Zoya Krahmalnikova boş qahramonning Stalinga munosabatini «butparast, öz butiga…

Publitsist va adabiyotşunos Zoya Krahmalnikova boş qahramonning Stalinga munosabatini «butparast, öz butiga siğinayotgan butparastning diniy şodligi» bilan soliştirgan.
Pyotr Vayl Stalinning Aleksandr Zbruyev ijrosidagi talqini biroz qotib qolgan ekanini qayd etib, şunday qöşadi: «Aytiş kerakki, bu rolni Gelovanidan boşlab heç kim uddalay olmagan». Keyin P. Vayl A. Konçalovskiy «Stalinizmning dahşatli, buzğunçi taʼsiri» haqida film suratga olgan, deb yozadi. «Zöravonliklar haqida emas, aynan qalblarning buzilişi haqida».
Biroq muallif rejissyor qahramonlarning umumiy psixologik işonçliligini tasvirlaşda muvaffaqiyatga erişa olmagan, deb hisoblaydi: «Kinomexanik Sanşin va uning xotini Nastya qahramonlarining evolyutsiyasi juda soddalaştirilgan. Şu örinda, yo rejissyor muammoni yumşatmoqçi bölmagan va şuning uçun uni murakkablaştirmagan, ayniqsa hissiy jihatdan tayyorlanmagan ğarblik, amerikalik tomoşabinga möljallagan, yoki Konçalovskiy özi ança özgarib ketgan va stalinizm ikkiyuzlamaçiligining bu nozik jihatlarini sezmaydi, degan fikrdan qoçib bölmaydi».
Natalya Rtişeva esa filmni kiyimi uzoq XIX asrdayoq tortib olingan «kiçik odam» uçun suratga olinganini qayd etgan. Uning sözlariga köra, film «sodda, lekin ajoyib melodrama», Konçalovskiy esa unda «dahşatli darajada aqlli emas, balki ajoyib darajada sodda» rejissyor sifatida namoyon bölgan. Filmning melodramatikligi haqida kinoşunos Kirill Razlogov ham gapirgan. Şuningdek, u «Yaqin doira»da «amerikaça körinişdagi konformizm» körganini aytgan.
Denis Gorelovning fikriça, agar filmni Konçalovskiy emas, boşqa biror kişi suratga olganida, u eʼtiborsiz qolgan bölardi.
8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Ближний круг» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
