«The Longest Day» — 1944-yil 6-iyunda ittifoqçilarning Normandiyaga qönişini aks ettiruvçi uruş drama. Voqealar amerikaliklar, britaniyaliklar, kanadaliklar, fransuzlar va nemislar nuqtai nazaridan körsatiladi. Ertalab ittifoqçilarning katta kemalar armadasi La-Manşdan ötadi, nemis qomondonligi esa desantni qarşi olişga tayyorlanadi. Rommel «Atlantika devori» istehkomlarini aylanib çiqib, ofitserlarga duşmanni plyajda toxtatiş kerakligini aytadi.
Film 1962-yilda Korneliус Rayanning şu nomli romani asosida suratga olingan, qora-oq. Ssenariyni Romain Gary yozgan, rejissyorlar orasida Ken Annakin va Bernhard Wicki bor. Boş rollarda John Wayne, Henry Fonda, Richard Burton va Robert Mitchum oynagan. Kartina ikki «Oskar» mukofotini olgan. Film Fransiyada 1962-yil 25-sentabrda, AQŞda 4-oktabrda prokatga çiqqan.
1Rollarda
John Wayne, Robert Mitchum, Henry Fonda
·Ensiklopediyadan
Hmm, no — I should not add headings not present. Here is the translation.
"Eng uzun kun" (ingl. The Longest Day) — 1962-yilda Korneliус Rayanning şu nomli kitobi asosida suratga olingan, Ikkinçi jahon uruşi davrida Normandiyaga ittifoqçilar qönişi haqidagi amerikança qora-oq badiiy film. Kartina ikkita "Oskar" mukofotini oldi.
2Yaratiliş tarixi
Film 1959-yilda yozilgan "Eng uzun kun" tarixiy romani asosida yaratilgan. Kitob muallifi Korneliус Rayan…

Film 1959-yilda yozilgan "Eng uzun kun" tarixiy romani asosida yaratilgan. Kitob muallifi Korneliус Rayan voqealar guvohlarining intervyusi şaklidagi keng hujjatli material töpladi. 20th Century Fox kinostudiyasining prodyuseri Deril Zanuk romanni ekranlaştiriş huquqini muallifdan 175 000 AQŞ dollariga sotib oldi. Zanukning vazifasi keng miqyosli va işonçli film yaratiş edi. Imkon bölgan joylarda suratga oliş haqiqiy tarixiy joylarda va kitobda tasvirlangan ob-havoga iloji boriça yaqin şaroitda ötkazildi. Roman Ikkinçi jahon uruşi faxriysi bölgan yozuvçi Romen Gari tomonidan ssenariyga moslaştirildi.
Vaqtni tejaş maqsadida va film turli segmentlari öz asl tillarida suratga olingani sababli, filmda bir neçta rejissyor işladi: Ken Ennakin britaniya va fransuz sahnalarini, Endryu Morton amerika sahnalarini, Gerd Osvald va Bernxard Vikki esa nemis sahnalarini suratga oldi.
3Syujet
Kinofilm 1944-yil 6-iyunda sodir bölgan voqealar haqida hikoya qiladi: Sent-Mer-Eglіz şaharçasi yaqinida…
Kinofilm 1944-yil 6-iyunda sodir bölgan voqealar haqida hikoya qiladi: Sent-Mer-Eglіz şaharçasi yaqinida Amerika desanti, 82-va va 101-chi diviziyalar qönadi.
Film uç qismdan iborat:
ittifoqçilarning qönişga tayyorgarligi, ob-havo yaxşilanişini kutiş;
katta armadaning La-Manşdan ötişi, duşman orqasiga paraşyutçilar va komandolarning dastlabki tuşirilişi;
Normandiya plyajlariga hujum.
Ittifoqçilar kuçlarining eng muhim bosqinini tasvirlaş, armadani aniqlagan nemislarning javob harakatlari bilan almaşinib turadi: «Siz aytganingizdek, ittifoqçilarda yöq bölgan öşa minglab kemalar, mana, ular allaqaçon şu yerda!» — deydi nemis ofitseri armiya ştabiga.
4Rollarda
Filmda körsatilgan törtta asosiy davlat (AQŞ, Buyuk Britaniya, Fransiya va Germaniya) vakillarining rollariga…

Filmda körsatilgan törtta asosiy davlat (AQŞ, Buyuk Britaniya, Fransiya va Germaniya) vakillarining rollariga öşa mamlakatlarning taniqli aktyorlari jalb etildi. 1960-yillardagi uruş filmlari uçun ança noyob bölgani şundaki, nemis va fransuz personajlari öz ona tillarida gapirdi va ovoz berildi, maʼnoni tarjima qiliş uçun subtitrlardan foydalanildi. Şu bilan birga barça personajlar ingliz tilida gapiradigan variant ham mavjud edi.
Personajlar mamlakatlar böyiça berilgan. Asosiy personajlarning aksariyati haqiqiy prototiplarga asoslangan.
5Mukofotlar va nominatsiyalar
1962 — AQŞ Milliy kinokritiklar kengaşining eng yaxşi film uçun…

1962 — AQŞ Milliy kinokritiklar kengaşining eng yaxşi film uçun mukofoti
1963 — ikkita "Oskar" mukofoti — eng yaxşi qora-oq operatorlik ishi uçun (Jan Burguan, Valter Voттis) va eng yaxşi maxsus effektlar uçun (Robert Makdonald, Jak Momon), hamda uçta nominatsiya: eng yaxşi film uçun (Deril F. Zanuk), eng yaxşi montaj uçun (Samuel I. Bitli), qora-oq filmda eng yaxşi rassomlar va dekoratorlar ishi uçun (Ted Xouort, Leon Borsak, Vinsent Korda, Gabriel Beşir)
1963 — "Oltin globus" mukofoti eng yaxşi qora-oq operatorlik ishi uçun (Jan Burguan, Valter Vottis, Anri Persen), hamda eng yaxşi dramatik film uçun nominatsiya
1963 — "Devid di Donatello" mukofoti eng yaxşi xorijiy qöyiliş uçun (Deril F. Zanuk)
1963 — AQŞ Rejissyorlar gildiyasi mukofotiga nominatsiya (Endryu Martin, Ken Annakin, Bernxard Vikki)
6Taʼsiri
"Eng uzun kun" filmida, xuddi boşqa amerikalik "Ardennes jangi" (1965) filmida bölgani kabi, faşizmni mağlub…
"Eng uzun kun" filmida, xuddi boşqa amerikalik "Ardennes jangi" (1965) filmida bölgani kabi, faşizmni mağlub etişdagi Sovet qöşinlarining roli bir marta ham eslatilmagan. Ularni tomoşa qilgandan söng, sovet kinorejissyori Yuriy Ozerov "Ozodlik" (1968–1971) kinoepopeyasini yaratişga kirişdi, u sovet qöşinlarining janglariga bağişlangan. Keyinçalik Ozerov Uluğ Vatan uruşi haqida yana 3 ta kinoepopeya va ular asosidagi 3 ta asar yaratdi.
7Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Самый длинный день (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
Bernhard Wickirejissyor
