Yangi mutantlar

«The New Mutants» (ingl. The New Mutants) — 2020-yilda çiqqan, Marvel Comics naşriyotining şu nomli jamoa haqidagi komikslari asosida yaratilgan amerikalik superqahramonlik qörqinçli filmi. Bu «Odamlar Iks» filmlari seriyasining spin-offi bölib, seriyaning butun franşiza Marvelga ötkazilişidan oldingi ön uçinçi va sönggi filmi. Filmning rejissyori Josh Boon bölib, u ssenariyni Nate Lee bilan birga yozgan. Boş rollarda Blu Xant, Anya Teylor-Joy, Meysi Uilyams, Charli Xiton va Alise Braga iştirok etgan. Syujetga köra, maxfiy muassasada saqlanayotgan bir guruh yoş mutantlar özlarini qutqariş uçun kuraşadi.

Boon va Li filmda işlaşni Boon «Yulduzlar aybdor» filmini tugatgandan söng boşlaşgan. Juft «Odamlar Iks» seriyasining prodyuseri Saymon Kinbergga mumkin bölgan kinotrilogiya loyihasini taqdim etgan va 2015-yil may oyida loyiha böyiça rasmiy şartnoma imzolangan. Teylor-Joy va Uilyams 2016-yil martida tasdiqlanişi haqida miş-mişlar tarqalgan, ammo rasmiy tasdiq bir yildan köproq vaqt ötgaç, aktyorlarning qolgan qismi eʼlon qilingaç berilgan. Suratga oliş 2017-yil iyul–sentyabr oylarida Massaçusets ştatining Boston şahrida, asosan Medfild davlat kasalxonasida bölib ötgan. Film 2018-yil aprelida çiqarilişi rejalaştirilgan edi. Keyinçalik film qöşimça suratga olişlar rejalaştirilgani uçun keçiktirildi, Disney esa 20th Century Fox işlab çiqariş kompaniyasini sotib oliş jarayonini boşladi. Bitim yakunlangaç, Boon filmga qaytdi va işlab çiqariş 2020-yil martida qöşimça suratga olişlarsiz yakunlandi.

Film 2020-yil 28-avgustda AQŞda, 3-sentyabrda esa Rossiyada 20th Century Studios tomonidan prokatga çiqarildi. U tanqidçilardan umuman olganda aralaş şarhlar oldi va prokatda muvaffaqiyatsiz bölib, butun dunyo böyiça 49 million dollar yiğdi, byudjeti esa 67–80 million dollar edi.

Blu Xant — Daniell «Dani» Munstar / Mirage: illyuziyalar yarata oladigan hind mutanti, bu illyuziyalar boşqa odamlarning qörquv va istaklariga asoslanadi. Film Rayn va Dani örtasidagi sevgi hikoyasini hikoya qiladi; Uilyamsning fikriça, bu telepatik aloqaga ega bölgan komiks qahramonlarining tabiiy davomi edi. Boon buni filmning «personajlar boşqaradigan materiallari»ning «asosi va markazi» deb taʼriflagan.

Anya Teylor-Joy — Ulyana Rasputina / Magik: rus mutanti, sehrli qobiliyatlarga ega. U Ruh qiliçini ola oladi va teleportatsiyadan foydalana oladi. Ulyana «Odamlar Iks» aʼzosi Kolossning sirli singlisi bölib, u seriyaning oldingi filmlarida paydo bölgan. Uning hamrohi — binafşa rangli ajdar Lokhid.

Kolbi Gannett Ulyananing bolaligidagi rolini ijro etadi.

Meysi Uilyams — Rayn Sinkler / Volçitsa: şotland mutanti, u böriga aylana oladi va öz qobiliyatini diniy eʼtiqodlari bilan jilovlaş uçun astoydil kuraşadi. Uilyams personajning diniy kelib çiqişini Josh Boon bilan muhokama qilgandan söng filmda iştirok etişga köndirilgan. Boon özi qatʼiy diniy tarbiya olgani uçun bu komiks qahramoni bilan özini boğlagan edi.

Genri Zaga — Bobbi da Kosta / Sunspot: braziliyalik mutant, quyoş energiyasini boşqara oladi.

Charli Xiton — Sem Gatri / Cannonball: amerikalik mutant, yadro kabi reaktiv kuç yordamida uçişi va şu bilan birga zarar körmasligi mumkin.

Alise Braga — doktor Sesiliya Reyes: guruhning qatʼiy murabbiyi va şifokori, u özi atrofida himoya maydonlarini yarata oladi.

Tomas Ki — Tomas Gatri, Semning otasi.

Xeppi Anderson — ruhoniy Kreyg, Rayn qişloğidagi ruhoniy.

Smailiklar, Ulyanani xörlagan kişilar, Dastin Seytamer tomonidan ijro etilgan, ularning ovozini Marilin Menson bergan.

Adam Biç — Uilyam Lonstar: Şeyenn qabilasidan bölgan Danining otasi.

2009-yilda «Odamlar Iks» filmlari seriyasining prodyuseri Loren Şuler Donner /Film naşriga «Yangi mutantlar» komikslari seriyasini ekranlaştirişga qiziqişini eʼlon qildi, ammo loyiha hali 20th Century Fox tomonidan taqdim etilmagan edi. «Yulduzlar aybdor» filmini tugatgandan söng, rejissyor Josh Boon bolaligidagi eng yaxşi dösti Nate Li bilan birgalikda komiks yaratdi. Unda u Kris Klermont va Bill Senkeviçning «Yangi mutantlar» komikslaridan kadrlardan foydalanib, şu komikslar asosida mumkin bölgan kinotrilogiya qanday bölişini tasvirlab berdi. Juft bolaligida bu personajlarning muxlislari bölgan, Boon esa komikslarni «haqiqatan ham qoronği, qiziqarli va biz öqigan odatiy «Odamlar Iks» komikslaridan farq qiladigan» deb atagan. Boon va Li komiksni «Odamlar Iks» filmlari seriyasining prodyuserlaridan biri Saymon Kinbergga olib borişdi, unga komiks «haqiqatan ham yoqdi». 2015-yil may oyida Fox Boonning Li bilan birgalikda yozgan ssenariysi asosida filmni suratga olişi uçun bitim tuzdi, prodyuserlar esa Kinberg va Donner böldi. Dastlab film franşiza «Odamlar Iks» koinotini kengaytiriş uçun möljallangan edi va uning voqealari «Odamlar Iks: Apokalipsis» filmi voqealaridan uç yil keyin sodir bölişi kerak edi. Ssenariyning birinçi qoralamasi ustida işlar paytida Boon uni va öz ğoyalarini Senkeviçga yubordi, u esa Boon komikslarni nusxalab emas, balki «tuşunib yetgan» deb hisobladi.

2016-yil martida loyiha holatini yangilar ekan, Kinberg Boon va Li ssenariy ustida işlayotganini va «Deadpool» kabi, film asosiy «Odamlar Iks» filmlaridan farq qilişini aytdi: «Balki «Deadpool» kabi katta farq qilmas, lekin uning öziga xos, original ovozi bor». Kinberg filmda ösmirlik «tebranişi» bölişini va oldingi filmlarda paydo bölgan, yaʼni Varpatç, Sunspot va Professor Iks kabi personajlarning paydo böliş imkoniyati borligini aytdi, ular komikslarda yangi mutantlar bilan aloqada bölişgan. Şu vaqtning özida Meysi Uilyams va Anya Teylor-Joy mos ravişda Rayn Sinkler / Volçitsa va Ulyana Rasputina / Magik rollari uçun körib çiqilayotgani haqida xabar berilgan edi. Jamoaning qolgan qismi Sem Gatri / Cannonball, Bobbi da Kosta / Sunspot va Daniell «Dani» Munstar / Mirage personajlaridan iborat bölişi kerak edi. Sunspot ilgari «Odamlar Iks: Ötmişdagi kelajak kunlari» filmida paydo bölgan, uni Adan Kanto ijro etgan, u yangi filmda qatnaşmasligini tasdiqlagan. Aytilişiça, oldingi «Odamlar Iks» filmlarida professor Iksni öynagan Jeyms Makavoy Aleksandra Şipp bilan birga muhim rol öynagan, u «Odamlar Iks: Apokalipsis»dagi Storm rolini qayta ijro etişi kutilgan edi.

2016-yil may oyida Kinberg ssenariyga professor Iks kirişini tasdiqladi va suratga oliş 2017-yil boşida boşlanişiga umid bildirdi. Öşa yilning avgust oyiga kelib jamoa tarkibi kengaydi va unga Warlock personaji qöşildi. Şu vaqtda Skott Noyştadter va Maykl X. Veber, ular Boon bilan «Yulduzlar aybdor» ssenariysi ustida işlagan edi, filmning yangi ssenariy qoralamasi ustida işlaşdi, Boon va Li esa boşqa loyiha bilan band edi. Noyabrda Uilyams va Teylor-Joy haqidagi kasting xabarlari töğri deb hisoblandi, Boon bilan «Yulduzlar aybdor» filmida işlaganidan keyin Sem Gatri / Cannonball rolini Nat Vulf uçun körib çiqilgan edi. Demonik Ayiq personaji filmning asosiy antagonisti bölişi kerak edi, loyiha esa «Stiven King va Jon Xyuz uslubidagi qörqinçli film»ga aylandi. Boon tez orada Demonik Ayiq bolaligida uning uçun juda şaxsiy yovuz qahramon bölganini taʼkidladi, çunki u «juda taqvodor ota-onalar tarbiyasida ösgan. Ular evangelist janubiy baptistlar edi, ular ravşanlikka işonişgan; ular şayton haqiqat ekanligiga işonişgan; ular jinlarga işonişgan».

Suratga olişga tayyorgarlik 2017-yil aprelida Massaçusets ştatining Bostonida boşlandi. Suratga oliş joylari orasida Medfild davlat kasalxonasi ham bölgan, u ilgari «Laʼnatlanganlar oroli» filmi uçun suratga oliş joyi sifatida işlatilgan edi. Fox filmni 2018-yil 13-aprelda çiqarişni rejalaştirdi. Bir neça hafta ötib, studiya Teylor-Joy va Uilyams bilan kastingni rasman eʼlon qildi va aktyorlarning qolgan qismi uçun «etnik jihatdan mos aktyorlarni topiş uçun jiddiy harakat qilayotganini» aytdi, Sunspot va Munstar rollari uçun mos ravişda janubiy amerikalik va hind aktyorlarini izlaşdi. Öşa paytga kelib, Makavoy filmda iştirok etmasligi kerak edi; Vulf endi Cannonball rolini ijro etiş uçun qoçib yurmasdi; Karen Rozenfelt Kinberg bilan birgalikda prodyuser böldi, u asosan «Odamlar Iks: Qoronği Feniks» filmini yaratişga eʼtibor qaratdi.

May oyi oxirida Genri Zaga Sunspot rolini olişi kerak edi, Marvel Netflix teleseriallarida Kler Templ rolini ijro etgan Rozario Douson esa jamoa murabbiyi Sesiliya Reyes rolini oliş uçun muzokara olib borayotgan edi. Aytilişiça, Makavoy endi iştirok etmasdi, çunki professor Iks keyingi ssenariy qoralamalarida olib taşlangan edi va Şipp ijro etgan Storm ham filmdan çiqarilgan edi. Ulyananing akasi Kolossning, oldingi «Odamlar Iks» filmlarida paydo bölgan yana bir personajning ham paydo bölmasligi aniq böldi, garçi u ssenariyning dastlabki versiyalariga kiritilgan bölsa ham, Boon uni kelgusi filmlarga qoldirişga qaror qildi. Boon film «tölaqonli qörqinçli film bölib, «Odamlar Iks» koinotida sodir böladi. Kostyumlar yöq. Superyovuzlar yöq. Biz juda, juda boşqaça narsa qilişga harakat qilyapmiz» deb tasdiqladi. Ilgari u «klassik» filmlar, masalan «Iblisni haydaş», «Rozmari gödagi» va «Porlaş» kabi filmlardan taşqari qörqinçli filmlarni yoqtirmasligini aytgan edi, ammo u Kingning asarlari kabi qörqinçli romanlarga bölgan sevgisiga asoslanib, qörqinçli filmlarning «haşamatli versiyalarini yaratadigan manba va çempion»ni qidirardi. Oy oxirida Charli Xiton Cannonball rolini ijro etiş böyiça muzokaralar olib bordi.

Iyun oyi boşida Zaga, Douson va Xitonning tanlangani tasdiqlandi, Blu Xant esa keng va murakkab xalqaro tanlovdan söng Munstar rolini oldi, unda «etnik haqqoniylik» ustuvor deb hisoblandi. Işonilişiça, bu personaj film asosida yotgan «Demonik Ayiq» syujet çiziğida markaziy örin egallaydi. Öşa oyning oxirida Douson loyihani tark etdi va Reyes rolini Alise Braga oldi. Filmning yakuniy suratga oliş ssenariysiga Skott Frenk, Josh Zetumer, Chad va Keri Xeyslar, Set Greym-Smit, Noyştadter va Veberning hissasi kiritilgan edi, şuningdek, Fox film ğoyalarini işlab çiqiş uçun yollagan oltitadan iborat «yozuvçilar jamoasi» ssenariyni «yirtib, qaytadan yiğiş» vazifasini bajargan. Loyihani işlab çiqiş davomida ssenariy Boon va Li dastlab suratga olişni xohlagan, Fox esa unga qarşi çiqqan «töliq qörqinçli» filmdan «ortiqça qon va qörquvsiz» va yanada «ösmirona» kompromiss versiyasiga aylandi. Boon Fran Rey Gillori bilan raskadrovkalar yaratdi va suratga olişdan oldin barça kadrlarni rejalaştirdi.

Genri Zagani Roberto da Kosta rolini ijro etişga tanlaş baʼzi bahslarga sabab böldi. Zaga haqiqiy hayotda braziliyalik bölib, komikslarda afro-braziliyalik kelib çiqişga ega personajni ijro etadi. Boon şunday dedi: «Mening maqsadim haqiqiy braziliyalikni çetlaştiriş emas edi, men 300 ta qora, jigarrang, oqiş terili odamni kördim. Men quyoş soyasining barça tuslarini kördim. Blu Xant bilan ham xuddi şunday böldi… Mening maqsadim eng yaxşi aktyorni topiş edi, ular juda kam ish qilganligi sababli, kamida men personaj uçun boşimda körgan narsaga eng yaqini edi… balki Genri bölmaganida, men köproq qora tanli odamni topgan bölardim, u menga kerakli narsani aks ettirardi. Ammo men uçun bu heç qaçon ularning teri rangi bilan boğliq bölmagan». U Braziliyada mavjud bölgan haqiqiy irqçilik uni bezovta qilmasligini va u personajning millat uçun ijobiy tasviri bölişini xohlaşini qöşimça qildi.

Suratga oliş 2017-yil 10-iyulda Bostonda «Growing Pains» işçi nomi ostida boşlandi. Filmning operatori Piter Deming böldi. Filmning katta qismi Boon, har bir suratga oliş guruhi aʼzosi bilan «ğalati narsalar» sodir bölganini aytgan Medfild davlat kasalxonasida suratga olindi. Boon özi ösgan qörqinçli film bölişi uçun amaliy effektlardan imkon qadar foydalanişni xohlardi. Masalan, u aktyorlarni xonaning devorlari orqali ötayotgan figuralar effektini yaratiş uçun spandeks varaqlarini bosişga majbur qildi — bu texnika Ues Kraven tomonidan yaratilgan. Filmning 10 foizida yaşil ekran işlatilgan. Suratga oliş maydonçasida Boon «Apokalipsis»ga tanqidçilarning aralaş munosabatidan söng ssenariy qayta yozilganini tuşuntirdi, şuning uçun voqealar 1980-yillarda emas, balki hozirgi kunda sodir böladi, bu esa Professor Iks va Stormni syujetdan olib taşladi. Boon bu özgariş filmga unçalik taʼsir qilmagan deb hisobladi, çunki uning çeklangan joylaşuvi va texnologiyalarning yöqligi «sozlama jihatidan bu butunlay 80-yillar bölişi mumkin. Bu bizning syujetimizni unçalik özgartirmadi» degani edi.

Fox raisi va boş direktori Stasi Snayder filmning muhitini «Nonuşta klubi» filmidagi qamoqqa oliş sahnasi va «Quş uyasi ustidan uçib ötiş» filmidagi muassasa bilan kesişgan deb tasvirladi. U filmni «köp gormonal ösmirlar bilan töla uy-arvoh» deb atadi. «Biz superqahramonlik filmini körmadik, uning janri «Porlaş»ga «biz ösmirmiz, keling, dunyoni qutqaramiz»dan köra köproq öxşaydi». Boon, şuningdek, «Kiştoşdagi qörqinçli köça 3: Tuş jangçilari» filmining taʼsiri ostida edi. U Warlockni filmning byudjeti uçun juda qimmat personaj hisoblanganini, ammo davomida paydo bölişi mumkinligini tuşuntirdi va Demonik Ayiq filmning asosiy antagonisti bölmasligini, ammo paydo bölişini aniqladi, çunki film komikslardan «juda ilhomlangan» edi, ularda bu personaj asosiy yovuz qahramon hisoblanadi. Suratga oliş şuningdek Millis, Linn va Ueymut şaharlarida ham ötkazildi va 2017-yil 16-sentyabrda yakunlandi. Filmni suratga oliş Boon uçun «stressli» deb taʼriflangan, u jarayon davomida filmni dastlabki «töliq qörqinçli» ğoyalaridan yumşatiş zarurati tufayli özini «biroz kastratsiya qilingandek» his qilgan.

Boon va uning doimiy montajçilari Metyu Rendell va Robb Sallivan Foxga filmning özlari mamnun bölgan qismini topşirişdi, ular «Deadpool»ning dastlabki namoyişlari singari sinovdan ötkazildi. Filmni yakunlaş uçun uç kunlik qöşimça suratga oliş rejalaştirildi, Boon, Li va Fox bunga rozi bölişdi. Biroq «Köp» filmi muvaffaqiyatli prokatdan söng, studiya «Yangi mutantlar»ning birinçi treylerini olib taşladi, u «qörquv elementlariga eʼtibor qaratiş» uçun, asosan, uni töğridan-töğri qörqinçli film sifatida sotiş uçun olib taşlandi. Oldindan körişga ijobiy munosabat bölgaç, Fox filmni işlab çiqariş davrida işlab çiqilgan versiyani tugatiş örniga, filmni Boonning asl ğoyasiga yaqinroq qilişga qaror qildi.

2018-yil yanvarda filmning prokat sanasi 2019-yil 22-fevralga köçirildi. Bu filmni «Deadpool 2» bilan raqobatdan qoçiş imkonini berdi, öşa vaqtda ikkala film ham ayrim bozorlarda bir vaqtning özida kinoteatrlarda bölişi kerak edi. Bu, şuningdek, studiya uçun filmni Boonning dastlabki ğoyasiga köproq mos keltiriş uçun zarur bölgan qöşimça suratga olişlar uçun vaqt berdi. Keçikiş haqidagi savolga javoban Uilyams suratga oliş davomida suratga oliş tugaşi va oldindan belgilangan prokat sanasi örtasidagi qisqa muddat haqida, ayniqsa filmni yakunlaş uçun hali ham kerak bölgan vizual effektlar soni bilan boğliq taşvişlar bölganini aytdi, şuning uçun uning fikriça, keçikiş «eng yaxşisi» edi. Qöşimça suratga olişlar 2018-yil örtasiga rejalaştirildi. Kutilmoqdaki, unda filmning butun davomida paydo böladigan, şunçaki epizodik rollarda emas, balki bir neçta yangi personajlar iştirok etadi.

2018-yil martda Fox prokat sanasini yana bir marta köçirdi va uni «Qoronği Feniks»ning 2019-yil fevralidagi yangi prokat sanasidan uzoqlaştirib, 2019-yil 2-avgustga surdi. Öşa paytda studiya talab qilinadigan qöşimça suratga olişlar oldin öylanganidan kengroq ekanligiga işongan, kamida filmning yarmini qayta suratga oliş niyati bor edi. Maqsad filmni seriyaning boşqa filmlaridan iloji boriça farq qiladigan qiliş edi, «Deadpool» va «Logan»ning xilma-xilligiga qarab. Ular film «Fantastik törtlik» (2015) kabi taqdirga duç kelmaydi deb hisoblaşgan, u öxşaş işlab çiqariş muammolaridan ötgan va «muvaffaqiyatsizlik»ka aylangan edi, muammolar esa Boonga qöyilmagan, bu unga ssenariy yoziş va qöşimça suratga olişlarni rejissyorlik qiliş imkonini bergan, şunda u özining dastlabki ğoyasi böyiça tugatgan.

Filmning ohangini qöşimça suratga olişlar orqali sozlaşdan taşqari, ular filmdagi antagonist syujetini ham özgartirişni rejalaştirişgan. Dastlab «Odamlar Iks: Apokalipsis» filmi oxirida birinçi marta körsatilgan Essex Korporatsiyasi, titr ortidan sahna bilan körsatilişi kerak edi, unda Jon Xemm yovuz qahramon Natanil Essex / Janob Yomon rolida körsatilgan edi. Fox titr ortidagi yangi sahna kiritişni söradi, u Antonio Banderasni Sunspotning otasi Emmanuel da Kosta rolida tasvirlaydi. Keyinçalik Kinberg aktyor heç qaçon Janob Yomon rolidan topilmaganini rad etdi, u esa personaj bekor qilingan «Gambit» filmiga kiritilişi kerakligini aytgan edi. Keyinçalik Xemm ular Janob Yomon rolini ijro etiş böyiça muzokaralar olib borilgan bölsa-da, uning sahnasi heç qaçon suratga olinmaganini aytdi.

Filmning qöşimça suratga olişlari 2018-yil sentyabr oxirida boşlanişi kerak edi, öşa paytda Kinberg: «Tomoşabinlar haqiqatan ham superqahramonlik filmi yoki komikslar filmi tuşunçasini qamrab olişdi, u öz mohiyatiga köra qörqinçli film edi», deb aytgan edi. 2019-yil martda Fox Disney tomonidan sotib olingandan söng, qöşimça suratga olişlar amalga oşmagani va ular «hozirça rejalaştirilmagan» ekanligi maʼlum böldi. Ish Boonning iştiroki va filmni The Walt Disney Companyʼga tegişli striming xizmatlaridan birida çiqariş qarorlariga boğliq edi. Bir oy ötib, 2019-yil CinemaCon konferensiyasida Disney filmning kinoteatrlarda çiqarilişini tasdiqladi, ammo uning prokat sanasi Disneyning mavjud jadvaliga yaxşiroq mos kelişi uçun özgartirilişi mumkinligini körsatdi. Bir oydan keyin studiya filmning prokat sanasini 2020-yil 3-aprelga köçirdi va qöşimça suratga olişlar 2019-yilda bölişi kerak edi. Kinberg vaqt kerakligini tuşuntirdi, çunki ijodiy jamoa aktyorlarni qayta birlaştiriş qiyinçiliklari sababli qaysi qismlarni qayta suratga olişni hali ham hal qilayotgan edi, ularning band jadvali ham hisobga olingan edi.

2019-yil avgustda Disney filmning asl versiyasidan qoniqmagani haqida xabarlar tarqalgan, ular «çeklangan kassa salohiyati»ga ega deb hisoblaşgan. Disney Foxni sotib olganidan beri filmni Boonning asl ğoyasiga muvofiqlaştiriş uçun qöşimça işlar bajarilgan va uşbu özgarişlar bilan ötkazilgan sinov namoyişlari ijobiy bölgan. Film yanada qörqinçli bölişidan taşqari, bu özgarişlar «Odamlar Iks» filmlari bilan aniq boğlanişlarni olib taşlaşni ham öz içiga olgan. Şunga qaramay, film çiqarilgan şaklida oldingi filmlarga havola qiladi, Essex Korporatsiyasini öz içiga oladi, u «Apokalipsis» titr ortidagi sahna va «Logan» bilan filmni boğlaydi. Öşa yilning dekabriga kelib, filmda ish olib borilayotgani tasdiqlandi, marketing esa Marvel Studios uslubiga muvofiq sozlandi. Boon film yakuniy versiyasining uning dastlabki ğoyasiga mos kelişini aytdi. 2020-yil yanvarda Disney D23 rasmiy muxlislar klubi veb-sayti filmni «Marvel kinematografik koinotiga yangi qöşimça» deb taʼrifladi, bu bayonot muxlislar va reporterlar tomonidan tezda ilib olindi. Şundan köp ötmay, veb-saytdan filmga oid barça eslatmalar olib taşlandi, çunki Disney buni xato deb topdi va film KVM (Marvel kinematografik koinoti) tarkibiga kirmasligini bayon qildi.