«The Night of the Generals» (rus. «Ночь генералов») — rejissyor Anatole Litvak tomonidan Hans Helmut Kirstning şu nomli romani asosida suratga olingan harbiy detektiv drama. Film 1966-yilda suratga olingan.
1Rollarda
Peter O'Toole, Omar Sharif, Tom Courtenay
2Syujet
1942-yilda natsistlar tomonidan bosib olingan Varşavada faşistlar uçun maxfiy agent bölgan fohişa şafqatsiz…
1942-yilda natsistlar tomonidan bosib olingan Varşavada faşistlar uçun maxfiy agent bölgan fohişa şafqatsiz tarzda öldiriladi. Jinoyatni tergov qiliş abver mayori Grauga topşiriladi (Omar Şarif). Uning tergovi uç nemis generaliga olib çiqadi: general fon Zaydlits-Gabler (Charles Gray), uning ştab boşliği general Kalenberg (Donald Pleasence) va general Tants (Peter ÖToole). Ammo Grauning tergovi töxtatiladi: rahbariyat taşabbusi bilan uni Parijga köçirişadi.
Uruşdan köp yillar ötib, 1965-yilda Interpol eʼtiborini Gamburgdagi fohişa qotilligi tortadi. Uruş davrida Graudan qarzdor bölgan inspektor Moran (Philippe Noiret), u Graуning Qarşilik harakati bilan aloqasini yaşirgan edi, bu ikki jinoyat örtasida, deyarli şubhasiz, 20 yil oldingi qotillik bilan aloqa bor degan xulosaga keladi. Moran ikkala işni bir vaqtda tergov qila boşlaydi. Film voqealari 1940-yillarga qaytadi.
Varşavadagi ish uç ofitser 1944-yil iyulida Parijda uçraşgunça yopiq holda qoladi. Öşa paytda Parij intrigalar markaziga aylangan edi, Vermaxt yuqori qömondonligi ofitserlari Gitlerni öldiriş maqsadida fitnada birlaşadilar. Kalenberg fitnaga çuqur aralaşgan, fon Zaydlits-Gabler esa suiqasd tayyorgarligidan xabardor, lekin jarayondan çetda turib natijani kutadi. Tants fitnadan bexabar bölib, furerga töliq sadoqatli qolmoqda. 1944-yil 19-iyul keçasi Tants haydovçisi Kurt Xartmanni (Tom Courtenay) tunga fohişa sotib oliş uçun çaqiradi. Tants fohişani şunday şafqatsizlik bilan öldiradiki, Xartman ham jinoyatga tortiladi, lekin u haydovçiga kelişuv taklif qiladi va haydovçi buni qabul qiladi. Endi podpolkovnik Grau Varşava va Parij qotilliklarini bir-biriga boğlaydi. Tergov Grauni Tantsga olib boradi. Ammo bu juda keç böladi, çunki ertasi kuni Gitlerga suiqasd uyuştiriladi. Şu sababli Grau Tantsni yuzma-yuz ayblaganda, general Grauni öldiradi va uni faşistlarga qarşi fitna iştirokçisi sifatida körsatib, izlarni yaşiradi.
Yillar ötgaç, Moran uçlarini boğlaşga harakat qiladi: Kalenberg yoki Zaydlits-Gablerga qarşi dalil topa olmaydi, lekin haqiqiy qotil kim ekanini bilgan bitta odamni topadi. Moran Tants xizmat qilgan tank diviziyasining sobiq aʼzolari uçun ötkazilgan keçki ziyofatda generalni ayblaydi. Moran guvoh sifatida Xartmanni olib kelganda, rangi oqargan Tants yonidagi xonaga kirib özini otib öldiradi.
3Yaratiliş tarixi
«The Night of the Generals» — Anatole Litvakning sönggi rejissyorlik işlaridan biri. U uzoq kinematografik…

«The Night of the Generals» — Anatole Litvakning sönggi rejissyorlik işlaridan biri. U uzoq kinematografik faoliyati davomida SSSRda, Yevropada va Gollivudda işlagan. Filmni yaratuvçilar uni rekviyem sifatida, Ikkinçi jahon uruşi odamlarning qalbiga qanday dahşatli meros qoldirganligi haqida oğir, lekin halol hikoya sifatida tasavvur qilgan.
Frantsiya va Angliya telekanallarida «The Night of the Generals» doimo «Kino klassikasi» anonsi bilan namoyiş etiladi.
Ingliz qöşiqçisi Marianne Faithfull Ulrike rolini ijro etiş uçun prosluşka topşirgan.
Hali prokatga çiqmasdan, «The Night of the Generals» kinokartinasi jinsiy işoralari uçun jiddiy senzuraga uçradi. Prodyuserlar (montaj vaqtida) bu lavhalarni soyalar va siluetlar bilan «yaşirişga» majbur böldi.
Filmning prodyuseri Sam Spiegel intervyusida oçiq tan olgan ediki, u bu loyihani «sanʼatga muhabbat» emas, balki natsizmga nisbatan şaxsiy nafrat tufayli olgan, çunki özi ham natsistlar tomonidan qatağon qilingan edi.
Filmning slogani: «Yevropa poytaxtlarida noyob ov… 20 yil oldin va bugun».
4Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Ночь генералов (фильм, 1967)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

