«Universal Soldier» (ingl. Universal Soldier) — 1992-yilda suratga olingan amerikan ilmiy-fantastik jangovar filmi. Boş rollarda Jean-Claude Van Damme va Dolph Lundgren ijro etgan. Syujet Vetnamda halok bölgan AQŞ armiyasi askarlari haqida hikoya qiladi. Ular yaşirin hukumat tajribalari doirasida tiriltirilib, amalda zaif bölmagan va qörqmas, maxsus operatsiyalar uçun möljallangan universal maşinalarga aylantiriladi. Ulardan ikkisi — Luke Deveraux va Andrew Scott — ning xotiralari qisman qaytadi va ular nazoratdan çiqib ketişadi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Jean-Claude Van Damme, Dolph Lundgren, Ally Walker
3Syujet
Vetnam, 1969-yil, uruş avjida. AQŞ armiyasining oddiy askari Luke Deveraux serjant Andrew Scottning aqldan…
Vetnam, 1969-yil, uruş avjida. AQŞ armiyasining oddiy askari Luke Deveraux serjant Andrew Scottning aqldan ozganini payqaydi. U tinç aholini va öz askarlarini öldirmoqda, hammani xiyonatda ayblamoqda, qulqlarini yiğib, böyniga marjon qilib taqib yurmoqda. Luke serjantni özi bilan ketişga köndirişga urinadi, lekin serjant asir olingan vetnamlikni öldiradi va Lukega qizni öldirişni buyuradi. Luke uni qutqarişga behuda urinadi, serjant bilan kuraşga kirişadi va ikkalasi bir-birini otib taşlaşadi. Yetib kelgan qöşimça kuç halok bölgan askarlarning jasadlarini topadi, ularni muz bilan örab olib olib ketişadi va bedarak yöqolganlar sifatida qayd etişadi.
1-kun. Nevada çöli, bugungi kun. Terrorçilar Hoover Damʼni egallab olib, öz şeriklarini ozod qilişni talab qilişmoqda va töğonni portlatiş hamda barça garovga olinganlarni otiş bilan tahdid qilişmoqda. Töğonga universal askarlar («unisollar») guruhi yetib keladi. Guruh tarkibida GR-44 (Luke Deveraux) va GR-13 (Andrew Scott) jangçilari bor. Guruh terrorçilarni ajoyib va muvaffaqiyatli yöq qiladi hamda garovga olinganlarni ozod qiladi. Biroq GR-44 garovga olinganlar orasida ikki vetnamlikni körganda, darhol uruş voqealarini eslaydi va çaqiriqlarga javob berişni töxtatadi. Reporterlar polkovnik Perrydan operatsiya haqida savollar bilan bombardimon qilişadi, lekin u maxfiylikka işora qilib, javob berişdan boş tortadi. Universal askarlar mobil bazasida sovutgiç kamerasida sovutiladi va xotirani öçiriş uçun inʼeksiya oladilar. Şu vaqtda jurnalist Veronica Roberts operatori bilan birga bazaga kirib, bir neça suratga oladi va qoçişga urinadi, lekin ularni GR-44 va GR-13 töxtatadi. GR-13 operatorni öldiradi, GR-44 esa yana Vetnamni eslab, GR-13 ni qurolsizlantiradi va Veronicani bazadan olib ketadi. Şu bilan birga polkovnikning buyruqlarini bajarişga urinadi, to Veronica uning quloqçinini yulib olib, uni bazadan har qanday aloqadan mahrum qilgunça. Bazada tartibsizlik boşlanadi va tirilgan öliklar haqidagi maʼlumot matbuotga çiqiş arafasida turadi. Bir neça soatdan söng qoçoqlarning maşinasida benzin tugaydi. Şunda Luke tuşib, maşinani 30 mil/soatdan ortiq tezlikda itaradi, bu Veronicani hayratga soladi.
2-kun. Ash Fork, Arizona. Veronica va Luke motelda xona olişadi. Veronica yangiliklar tahririda özining qotillikda ayblanib qidiruvga eʼlon qilinganini bilib oladi. Aslida qotillikni GR-13 sodir etgan edi. Maʼlum böladiki, unisollarning biologiyasi nomukammal: jismoniy faolligi tana haroratining keskin kötarilişiga olib keladi, şundan söng ularni majburiy ravişda sovutiş kerak. Luke allaqaçon haddan taşqari qizib ketgan, şuning uçun uni muzli vannaga solişadi va Veronica köz oldida uning yaralari bitadi. Qömondonlik qoçoqlarni qidirib облава uyuştiradi, ammo qoçoqlar qöşni xonadagi sevişganlarning körpalari ostiga yaşirinib, ularning maşinasida jönab ketişadi. Yoqilği quyiş şoxobçasida Luke Veronicadan uning tanasidagi kuzatuv datçigini topişni söraydi va öz boldir muşagini kesadi. Şundan söng Veronica datçikni çiqarib oladi. Datçik signali böyiça yetib kelgan unisollar şoxobçaga hujum qiladi, lekin tuzoqqa tuşişadi: şoxobça portlaydi va unisollar haddan taşqari qizib ommaviy halok bölişadi. Yaşirinib olgan Luke va Veronica xuddi şu maşinada jönab ketişadi, lekin maşinaga yaşirinib olgan GR-13 Lukeni uşlaydi, biroq Luke undan qutulişga muvaffaq böladi. Keyinroq operatsiya tiqilib qolganini anglagan polkovnik Perry askarlarga asosiy bazaga qaytiş buyruğini beradi. Biroq GR-13 özining AQŞ armiyasi serjanti Andrew Scott ekanligini anglaydi. Scott barça harbiylarni mamlakatga xiyonat qilganlar deb hisoblab, polkovnikni va dastur xodimlarining bir neçtasini öldiradi hamda özini qömondon deb eʼlon qiladi. Şunday qilib, Scott endi qadimgi duşmani bilan şaxsiy qasos olişni davom ettirmoqda.
3-kun. Tyler, Yuta ştati. Tirik qolgan şifokorlar Scottning xotirasini öçirişga urinadi, lekin u bitta şifokorni yöq qilib, harakatini davom ettiradi va politsiya xodimlari hamda tinç aholini ommaviy ravişda öldiradi. Yagona omon qolgan şifokor nazoratdan çiqqan unisollar nimalarga qodir ekanini yaxşi tuşunib, mobil bazani granata bilan portlatib, özini qurbon qiladi. Scott GR-74 va GR-55 jasadlarini supermarketdagi sovutgiç kamerasiga olib boradi. U 55-çini tiriltira olmagan, lekin 74-çisi qolgan. Scott supermarket xaridorlariga xiyonatkorlar haqida nutq sözlaydi va yetib kelgan politsiyaçilarni otib taşlaydi.
4-kun. Luke doktor Christopher Gregorni, universal askarlar dasturining yaratuvçisini eslaydi. Ular uni faxriylar şaharçasiga borişadi va doktor ikkalasiga dasturning özi haqida gapirib beradi. Dastur faqat uzoq vaqt oldin vafot etganlarni tiriltirişni nazarda tutgan edi. Maʼlum böladiki, Pentagon «faxriylarni tiriltiriş»da manfaatdor bölmagan, ölik tanani tirik töqimaga aylantiriş jarayoni esa tez qiziш yon taʼsiri bilan murakkablaşgan. Grigor yana tuşuntiradiki, «tiriltirilgan» odamlarning psixoportreti ularning ölim oldidagi fikrlari asosida şakllanadi: Luke uyga qaytişni orzu qilgan, aynan şu uning aqlini saqlab qolgan, Scottga esa hanuz Vetnam uruşida ekanday tuyulmoqda. Keyinroq Luke Veronicani avtobusga çiqarib yuboradi, lekin u ketmaydi. Ikkalasini politsiya hibsga oladi va olib ketadi.
Yölda politsiya maşinasiga Scott mobil bazada (treylerda) hujum qiladi. Luke pistoletdan öq otib GR-74 haydovçisini öldiradi, Scottning treyleri esa jarlikka qulab, portlaydi.
5-kun. Meraux, Luiziana. Veronica Lukeni ota-onasining oldiga olib keladi. Keksalar özlarining ölgan öğlini körib hayratga tuşişadi, Luke esa onasi va otasini quçoqlab yiğlaydi. Veronica ketmoqçi böladi, lekin uni omon qolgan Scott garovga oladi. Luke serjant bilan muzokaraga çiqadi, uning bilan olişmoqçi böladi, lekin Scott öziga kuçni keskin oşiruvçi stimulyator yuboradi. Scott Lukeni uloqtiradi va qoçayotgan Veronica tomon granata otadi. Luke Vetnamni eslab, qiynoqçi psixopatga ğazab bilan taşlanadi. Özi ham şu stimulyatorni yuborib, duşmanni ustun keladi va uni joyida öldiradi. Şundan söng u Veronicaning tirikligini köradi va ikkalasi bir-birini quçoqlaşadi.
4Muqobil yakun
Special Edition turidagi DVD naşrida muqobil final taqdim etilgan. Voqea Scott Luke ota-onasini garovga…

Special Edition turidagi DVD naşrida muqobil final taqdim etilgan. Voqea Scott Luke ota-onasini garovga olganda boşlanadi. Deveraux oşxonadan miltiq oladi, söng eşik oçilib, u öz onasini köradi, uni keyin Scott öldiradi. Deveraux va Scott örtasidagi jangda Luke Scottning muşak kuçaytirgiçlaridan özini kuçaytiriş uçun foydalanmaydi; Scott tirik holda maydalanganidan söng, Deveraux otasi bergan öqdan yiqiladi. Doktor Christopher Gregor va uning odamlari joyga yetib kelişadi.
Gregor özi Scott va Deverauxʼni maxsus tuzoqqa tuşirganini tuşuntiradi, ikki kişi esa Deveraux ota-onasi rolini şunçaki öynagan edi. Gregor Deverauxʼni otişni buyuradi, lekin şu zahoti politsiya va Veronica telekanalining jurnalistlari yetib keladi. Jurnalistlar Deverauxʼni sovutiş uçun öt öçirgiç bilan sepişadi, doktor Gregorni esa hibsga olişadi. Veronica jonli efirda hibsga oliş haqida izoh berişi kerak edi, lekin özini boşqara olmay, Lukega yordam beriş uçun unga taşlanadi.
Bir neça kundan keyin Luke haqiqiy ota-onasi bilan qayta uçraşadi. Film oxirida Veronica nomidan xabar beriladi: Luke hayotni saqlab turiş böyiça barça muolajalardan voz keçgan va haqiqiy maʼnoda ölimni qabul qilişni afzal körgan.
5Videoöyinlar
Film asosida «Universal Soldier» nomli şu nomdagi shoot-'em-up janridagi videoöyin işlab çiqilgan va u…

Film asosida «Universal Soldier» nomli şu nomdagi shoot-'em-up janridagi videoöyin işlab çiqilgan va u 1992-yilda Sega Mega Drive öyin pristavkasi uçun çiqarilgan. Öyin dökonlarda sotilgan, lekin Sega tomonidan litsenziyalanmagan. Rasmiy ravişda asos bölib film xizmat qilgan, lekin mohiyatan Universal Soldier Turrican 2 öyinining biroz qayta işlangan versiyasidir. Titrlarda asl Turrican 2 işlab çiqaruvçilaridan seriya yaratuvçisi Manfred Trenzdan boşqa heç kim tilga olinmagan. Universal Soldierʼdagi asosiy özgarişlar şundan iboratki, işlab çiqaruvçilar uç darajani almaştirişgan (lekin kesib taşlangan öyin bosqiçlaridan musiqani saqlab qolişgan), parollar tizimini va qiyinlik darajasini tanlaşni qöşişgan. Şuningdek, bosslardan bir neçtasi biroz qayta çizilgan, şunda ulardan biri Dolph Lundgren ijro etgan asosiy antagonist serjant Andrew Scottga öxşab qolgan. Qolgan jihatlarda öyin jarayoni deyarli özgarişsiz qolgan. SNES uçun ham versiya rejalaştirilgan edi, lekin oxir-oqibat u bekor qilingan.
6Kinofilmlar
1999-yilda AQŞ va Rossiya kinoteatr prokatida davomi — «Universal Soldier: The Return» çiqdi. Van Damme,…

1999-yilda AQŞ va Rossiya kinoteatr prokatida davomi — «Universal Soldier: The Return» çiqdi. Van Damme, şuningdek, asosiy prodyuserlardan biri sifatida ham iştirok etgan. Filmda Michael Jai White (u birinçi filmning kiriş sahnasida Deverauxʼning xizmatdoşlaridan biri bölgan AQŞ armiyasi askari sifatida epizodik rolda köringan) va Bill Goldberg ham suratga tuşgan. 2010-yilda AQŞ videoprokatiga va bir qator boşqa mamlakatlar kinoteatr prokatiga «Universal Soldier: Regeneration» filmi çiqdi. U «Universal Soldier: The Return» voqealarini eʼtiborsiz qoldiradi va birinçi filmning muqobil davomi hisoblanadi, Dolph Lundgrenni Andrew Scott rolida ekranga qaytaradi. 2012-yilda Van Damme va Lundgren iştirokida, oldingilarni eʼtiborsiz qoldirgan mustaqil «Universal Soldier: Day of Reckoning» filmi AQŞ videoprokatiga va Rossiya kinoteatr prokatiga çiqdi.
7Telefilmlar
1998-yilda ikkita telefilm çiqdi — «Universal Soldier II: Brothers in Arms» va «Universal Soldier III:…
1998-yilda ikkita telefilm çiqdi — «Universal Soldier II: Brothers in Arms» va «Universal Soldier III: Unfinished Business». Ularda boşqa aktyorlar boş rollarni ijro etgan: Matt Battaglia Luke Deveraux rolida, Jeff Wincott esa Lukeʼning katta akasi Eric Deveraux rolida.
8Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB9Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Универсальный солдат» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.


