Hikoya alternativ 1985-yilgi Amerikada röy beradi, bu yerda niqob kiygan superqahramonlar hukumat tazyiqi tufayli faoliyatini tugatgan. Ulardan biri qotillikka uçraganidan keyin qotilni izlaş boşlanadi. Eski hamkasblar qayta birlaşib, qotillik ortidagi sirni oçişga kirişadi.
Filmni Zack Snyder suratga olgan, ssenariysini David Hayter va Alex Tse yozgan. Boş rollarni Billy Crudup, Patrick Wilson, Malin Akerman, Matthew Goode, Carla Gugino, Jackie Earle Haley va Jeffrey Dean Morgan ijro etgan. Bu superqahramonlar janridagi triller bölib, Legendary Pictures studiyasida tayyorlangan, davomiyligi 162 daqiqa. Kartina DC Comics komiksiga asoslangan va 2009-yil 5-martda prokatga çiqqan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Billy Crudup, Patrick Wilson, Jackie Earle Haley
·Ensiklopediyadan
«Watçmen» (ingl. Watçmen) — 2009-yilda suratga olingan, DC Comics naşriyotining bir xil nomli komiksiga, uning hammuallifi va rassomi Dave Gibbons ijodiga asoslangan amerikaça töliqmetrajli superqahramonlar filmi. Filmni Zack Snyder suratga olgan, ssenariyni David Hayter va Alex Tse yozgan, boş rollarni esa Malin Akerman, Billy Crudup, Matthew Goode, Carla Gugino, Jackie Earle Haley, Jeffrey Dean Morgan va Patrick Wilson ijro etgan. Antiutopik dekonstruksiya bölgan film voqealari superqahramonlik janrining alternativ 1985-yilida, Sovuq uruş avjida röy beradi. Asosan nafaqaga çiqqan superqahramonlar guruhi ulardan birining qotilligini tekşirişga kirişadi va ularning hammasi boğliq bölgan dahşatli fitnani oçadi.
Deyarli ikki ön yil — 1987-yil oktyabridan 2005-yil oktyabrigaça «Watçmen»ni ekranlaştiriş «işlab çiqariş dözaxi»da turdi. Prodyuserlar Lawrence Gordon va Joel Silver loyihani dastlab 20th Century Fox studiyasi uçun işlab çiqqan, keyinroq esa u Warner Bros. Pictures qaramoğiga ötgan, 2000-yillarda Gordon va Lloyd Levin Universal Pictures, Revolution Studios va Paramount Pictures bilan işlagan. Filmni turli vaqtlarda Terry Gilliam, David Hayter, Darren Aronofsky va Paul Greengrass rejissyorlik qilişi kerak edi; oxir-oqibat loyiha moliyalaştiriş bilan boğliq muammolar tufayli bekor qilindi. 2005-yil oktyabrida loyihaga Warner Bros. qaytdi, u Snyderni yollab, AQŞda prokat huquqlarini özida qoldirdi, dunyoning qolgan qismida esa kartinani Paramount Pictures çiqardi. Fox Warner Bros.ga mualliflik huquqini buzganlik uçun sud daʼvosi qözğatdi, ammo studiyalar «Watçmen» ekranga çiqişidan oldin kelişib olişga muvaffaq böldi va Fox kassa tuşumidan uluş oldi. Suratga oliş 2007-yil sentyabridan 2008-yil fevraligaça davom etdi. Snyder komiksdan storiborsifatida foydalandi, yaşil ekranlar örniga esa «tabiiy şaroit»dagi suratga olişni afzal kördi.
«Watçmen» filmining jahon premyerasi 2009-yil 23-fevralda Londondagi Odeon Luxe Leicester Square kinoteatrida bölib ötdi. Rossiyada u şu yilning 5-martida, AQŞda esa 6-martida namoyiş etildi. Loyiha prokatda özini oqlamadi: byudjeti $130—150 mln bölgan holda atigi $187 mln yiğdi, ammo şunga qaramay, videomahsulotlar sotuvi hisobiga foyda keltira oldi. Tanqidçilar aralaş fikrda böldilar: ular filmning uslubini maqtadilar, ammo Snyderni asl manbaga haddan taşqari moslaşişga intilgani uçun tanqid qildilar. Yillar ötgaç, kartina kultga aylandi.
Videomahsulotlarda «Watçmen» olamini kengaytiruvçi bir neçta loyiha ham çiqdi: komiksdagi epizoddan iborat «Qora şxuna afsonalari» multfilmi, unda boş rolni Gerard Butler ovozlantirgan, va birinçi superqahramonlar avlodi haqidagi mokumentar film «Qalpoq ostidagi yozuvlar». 2009-yil iyulida prokat versiyasidan 24 daqiqaga uzunroq rejissyor versiyasi çiqdi. Şu yilning 10-noyabrida esa «Maksimal versiya» çiqdi, unga asl komiksdagi kabi «Qora şxuna afsonalari» ham kiritilgan, şu sababli uning davomiyligi 3 soat 35 daqiqani taşkil etadi. Tanqidçilar rejissyor variantini prokat variantidan yaxşiroq qabul qildilar.
3Fon
Film voqealari alternativ olamda va Sovuq uruş davrining haqiqatida röy beradi, bu yerda Richard Nixon…

Film voqealari alternativ olamda va Sovuq uruş davrining haqiqatida röy beradi, bu yerda Richard Nixon beşinçi muddatga qayta saylanadi, AQŞ esa Vyetnam uruşida ğalaba qozonadi. Xippilar harakati paydo bölganidan köp ötmay bartaraf etiladi, respublikaçi dunyoqaraş yagona töğri deb hisoblanadi. SSSR rekord miqdordagi yadro kallaklarini töplagan va dunyoni yadroviy apokalipsisdan Qiyomat soati ciferblatidagi beş daqiqalik masofa ajratib turadi. Voqealar haqiqiy tarixga öxşaydi, ammo çegarasigaça olib borilgan va maksimal darajada keskinlaştirilgan.
Alternativ Amerikada superqahramonlar faqat komikslarda emas, balki haqiqatda ham mavjud. Ularning aksariyati öz vaqtida jamoalarga birlaşgan. Bunday jamoalarning birinçisi (filmda deyarli körsatilmagan, faqat kiriş titrlarida) Minutemen (ingl. Minutemen) edi, uning örnini egallagan ikkinçi jamoa esa Watçmen (ingl. Watçmen) yoki Crimebusters (ingl. Crimebusters) — Nite Owl (ingl. Nite Owl), Rorsçaç (ingl. Rorsçaç), Silk Spectre (ingl. Silk Spectre), Ozymandias (ingl. Ozymandias), Comedian (ingl. Comedian) va Dr. Manhattan (ingl. Dr. Manhattan) tarkibida edi.
Bu davrda AQŞ aholisi köçalarga «kostyumli qahramonlarni» nafaqaga çiqariş talabi bilan çiqadi, çalğiş bahonasida dökonlarni talon-taroj qiladi va maşinalarni yoqadi; gvardiya xippilar namoyişlariga öq uzadi; matbuot Amerikaga maqtovlar yoğdirişdan nafas olmaydi.
4Asosiy syujet
Film alternativ 1985-yilda, sobiq Watçmen aʼzolaridan biri — Edward Morgan Blake (Comedian) ning ölimi bilan…

Film alternativ 1985-yilda, sobiq Watçmen aʼzolaridan biri — Edward Morgan Blake (Comedian) ning ölimi bilan boşlanadi. Uning qotilligini tekşirişni heç kim öz zimmasiga olmaydi, çunki u uzoq vaqt davomida hukumat uçun işlagan va, ehtimol, xavfli duşmanlari bölgan, ammo çetda yuruvçi superqahramon Rorsçaç (Walter Kovacs), «kostyumli qahramonlar»ni taqiqlaş qonuni joriy etilganidan beri niqobini yeçmagan yagona odam, özining tergovini boşlaydi. Kimdir superqahramonlardan qutulişga qaror qilgan deb hisoblab, u sobiq jamoadoşlarini ogohlantirişga qaror qiladi, ammo heç kim uning xavotirini jiddiy qabul qilmaydi. John Osterman (Dr. Manhattan) va Adrian Veidt (Ozymandias) çeksiz energiya manbai yaratiş bilan band, bu manba insoniyatning energiyaga bölgan ehtiyojini butunlay hal qilib, resurslar uçun uruşlarga barham berişi mumkin edi. Daniel Dreiberg (Nite Owl) va Laurie Juspeczyk (Silk Spectre) yana superqahramon bölişni xohlamaydilar. Ularga tinç, osoyişta hayot orzularning çöqqisi bölib tuyuladi. Ular Rorsçaçning Watçmenlarga qarşi fitna haqidagi hikoyasiga işonmaydilar.
Heç kim u bilan hamkorlik qilişni xohlamasa ham, Rorsçaç Watçmenlarning uzoq yillik duşmani — supergodfather Moloç (Edgar Jacobi) oldiga boradi. Ammo u allaqaçon köp yillar oldin jinoiy ötmişi bilan xayrlaşgan va yangi ism olib, oddiy hayot keçirmoqda. U Rorsçaçni yengiş uçun juda keksa va, bundan taşqari, saraton bilan oğrigan. Moloçni söroq qiliş paytida Rorsçaç ölimidan oldin Comedian Moloçga taşrif buyurganini bilib oladi. Sobiq yovuzning sözlariga köra, u juda ezilgan edi va hatto yiğlagan, bu esa Comedianning odatdagi xatti-harakatiga mutlaqo öxşamaydi. Rorsçaç Moloçga işonadi. Ketişdan oldin u Moloçning uyida «Pyramid Transnational» kompaniyasining saraton dorilarini topadi.
Şu orada, poluboğga aylangan John Ostermandan tobora uzoqlaşayotgan Laurie Juspeczyk Daniel Dreiberg bilan uçraşa boşlaydi — ular örtasida romantik munosabat paydo böladi. John esa, öz navbatida, odamlar bilan hissiy aloqasini tobora yöqotib, buni eʼtiborsiz qoldiradi va abadiy dvigatel ustida işlaşni davom ettiradi. Abadiy dvigatelni Antarktidaga teleport qilib, u matbuot konferensiyasiga boradi. U yerda unga bir neça yaqin odamlarining saraton tufayli ölimida aybdor ekanligi haqida kutilmaganda ayblovlar yoğiladi. Tösatdan studiyada John Ostermanning sobiq xotini paydo böladi, uni u Laurie Juspeczyk uçun taşlab ketgan edi. Qarib qolgan va ham saraton bilan oğrigan ayol uni öz kasalligida va xiyonatda ayblaydi. Hayratga tuşgan John Yerni tark etadi va Marsga teleport qiladi.
Adrian Veidtga suiqasd uyuştirilişi muvaffaqiyatsiz tugaydi; qotil Adrian undan buyurtmaçining ismini sörab olişdan oldin zahar yutib öladi. Qotilning xonadonida Rorsçaç «Pyramid Transnational» xodimining guvohnomasini topadi. Rorsçaç yana Moloçdan söroq qilişga harakat qiladi, ammo u öldirilgan bölib çiqadi va uning uyini politsiya örab oladi. Rorsçaç özini tuzoqqa tuşirilganini tuşunadi va qoçişga harakat qiladi, ammo uni hibsga olişadi va qotillik hamda «kostyumli qahramonlar»ni taqiqlaş qoidasini buzişda ayblab qamoqqa taşlaşadi. Qamoqxonadagi mahbuslarning yarmi Rorsçaç tufayli u yerda ötirgan va unga qasos olişni orzu qiladi. Rorsçaç psixiatr tomonidan tibbiy körikdan ötadi, u uning aqli noSoglom ekanini isbotlaşga harakat qiladi, ammo Rorsçaç tekşiruvni buzadi va şifokorni öz hayoti hikoyasi bilan qörqitadi.
Mahbuslardan biri Rorsçaçni öldirişga urinadi, ammo natijada oğir yaralanadi va keyinçalik qamoqxona kasalxonasida vafot etadi. Uning ölimi ommaviy ğalayon uçun bahona böladi. Yordamga uçib kelgan Nite Owl va Silk Spectre Rorsçaçga qamoqxonadan çiqişda yordam beradi, ular birgalikda tergovni davom ettiradilar. Tasodifan Dr. Manhattan paydo böladi va Laurieni dunyoni qutqariş haqida gaplaşiş uçun u bilan Marsga borişga köndiradi. Rorsçaç va Owl tergovni ikkovlon olib borişga majbur böladi. Marsga yetib kelgan John Laurieni u bilan qolişga köndirişga harakat qiladi va Yerga dahşatli balolar başorat qiladi, ammo Laurie uni qaytib borib, Yerni qutqarişga köndirişga harakat qiladi. Johnga suhbat davomida Laurie özining haqiqiy otasi Comedian ekanini bilib oladi, uni u butun umri davomida onasini zörlaşga uringanligi uçun yomon körgan, aslida esa u Lauriening onasini özaro sevgan. Laurie yiğlaydi va John insoniyat taqdiriga bölgan munosabatini özgartiradi.
Şu orada Rorsçaç va Owl Pyramid Transnational kompaniyasi «Veidt International» nazorati ostida ekanini va Manhattanga qarşi fitna hamda qotilliklar ortida Adrian Veidt turganini bilib oladilar. Maʼlum böladiki, aynan u Comedianni öldirgan, uning rejalarini foş qilgan, Ostermanga yaqin odamlarning saraton tufayli ölimini taşkil qilgan, öziga qarşi suiqasdni rejalaştirgan, qotildan qutulib, unga oğziga zahar solgan, Rorsçaçni tuzoqqa tuşirgan va Johnning kelajakni başorat qilişiga tösqinlik qiliş uçun texnologik yutuqlardan foydalangan. Owl va Rorsçaç Veidtning rejalarini töxtatiş uçun Antarktidaga yöl oladilar.
Antarktidada ular Adrian Veidtning yakuniy maqsadi Dr. Manhattanning apparatidan AQŞ, SSSR va bir neça boşqa mamlakatlarning yirik şaharlarini yöq qiliş uçun foydalaniş ekanini bilib oladilar. Bu, umumiy duşman — Dr. Manhattan oldida bu davlatlarni birlaştirişga imkon bergan bölardi. Şunday qilib, allaqaçon muqarrar bölgan yadroviy uruşning oldi olinardi. Rorsçaç va Owl Ozymandiasni yengişga urinadilar, ammo u ikkalasidan ham kuçliroq çiqadi va, bundan taşqari, ularning kelişidan oldin rejani bajarib bölgan: Nyu-York, Moskva va dunyoning yana bir neça yirik şaharlari yer yuzidan yöqotilgan.
John va Laurie allaqaçon vayron bölgan Nyu-Yorkka teleport qilinadi va John darhol bu işda Adrian Veidt aybdor ekanini tuşunadi. Antarktidada u Johnni yöq qilişga muvaffaqiyatsiz urinadi, ammo osongina yengiladi. Şunda u hammani işontirişga harakat qiladi, millionlab odamlarning ölimi milliardlarni qutqariş uçun zarur bölgan. U öz bazasidagi köplab televizorlarni yoqadi va qahramonlar köradilar, ikki supergiyohvandning rahbarlari uzoq davom etgan duşmanligini tugatib, yangi tahdidga qarşi turiş uçun sulh tuzganlar. John Adrianning dalillariga quloq soladi va Daniel bilan Laurieni jim turişga köndiradi, toki yana köplab odamlarning ölimiga sabab bölmasligi uçun. Ammo Rorsçaç özining «heç qanday murosa yöq, hatto Armagedon oldida ham» tamoyiliga qatʼiy rioya qilib, jim turişdan boş tortadi va Dr. Manhattan qölida halok böladi.
Dr. Manhattan Yerni tark etadi va u yerda bölayotgan voqealardan butunlay voz keçadi. Laurie va Daniel birga yaşaydi. Veidt jazosiz qoladi. AQŞ va SSSR inoq yaşaydi, bu hammaga ham yoqmaydi. Film oxirida «Yangi kuzatuvçi» gazetasi xodimlaridan biri poçtada Rorsçaçning kundaligini topadi, uni u Antarktidaga sayohatidan oldin poçtaga taşlagan edi, unda uning tergovining barça tafsilotlari, jumladan, asl aybdor haqidagi xulosalari tasvirlangan edi.
5Aktyorlar tarkibi
Kastinг 2007-yil iyulida boşlandi. Rejissyor Zack Snyder öşa davrning tarixiy şaxslariga öxşaydigan…

Kastinг 2007-yil iyulida boşlandi. Rejissyor Zack Snyder öşa davrning tarixiy şaxslariga öxşaydigan aktyorlarni tanlaşni xohlagan — uning sözlariga köra, bu filmga «satira xususiyatlari» beradi va «80-yillar kayfiyatini yaratadi». Köp sonli flesh-beklar tufayli Snyder yoş aktyorlarni izlagan, çunki ularni grim yordamida «qarituvçi» bir kişini ikkita aktyor örniga olişdan osonroq. Snyderning öğli bolaligida Rorsçaç rolini ijro etgan, özi esa Vyetnamdagi amerikalik askar rolida körinib qolgan. Snyder şuningdek aktyor Thomas Janeni taklif qilgan, ammo u bandligi sababli rad etgan.
6Watçmen / Crimebusters
Malin Akerman — Laurie Juspeczyk / Silk Spectre II: Polşa kelib çiqişli amerikalik ayol, qahramon kostyumini…

Malin Akerman — Laurie Juspeczyk / Silk Spectre II: Polşa kelib çiqişli amerikalik ayol, qahramon kostyumini onasi Sally Jupiterdan meros qilib olgan, u Jupiter familiyasini olgan va Minutemenning aʼzosi sifatida şou-biznesdagi karyerasini oldinga suriş uçun jinoyatçilikka qarşi kuraşgan. Ona Lauriyeni öz yöliga tuşişini xohlagan va uni bolaligidanoq har tomonlama maşq qildirgan. Akerman öz qahramonini halokatli ayol sifatida taʼriflagan, uning zimmasida filmning psixologiyasi va hissiy tarkibi turadi. Jinoyatçilikka qarşi kuraşuvçi rolini ijro etiş uçun aktrisa faol maşq qilgan. Comic Book Resources maʼlumotlariga köra, uning obrazi (xuddi Nite Owlnikidek) qayta talqin qilingan: oltin asrning namunali qahramoni örniga qahramon şafqatsiz jangçiga aylangan.
Haley Gaile — bolalikdagi Laurie
Billy Crudup — John Osterman / Dr. Manhattan: Watçmenlarning yagona haqiqiy qobiliyatlarga ega aʼzosi, Dr. Manhattan deyarli qudratlidir. U olim bölgan, ammo 1959-yilda baxtsiz hodisa qurboni bölib, şu tufayli kuç-qudrat olgan. Crudup Ostermanni baxtsiz hodisagaça bölgan flesh-beklarda ijro etgan, baxtsiz hodisadan keyingi sahnalarda esa harakatni yozib oliş texnologiyasi qöllanilgan. Suratga oliş paytida Crudup Manhattan kabi ilohiy nur taratiş uçun kök LED-lampalar örnatilgan oq kostyum kiygan. Qahramonning tanasi aktyor va fitnes-modeli Greg Plittning qiyofasi va öxşaşligi asosida yaratilgan. Keyinroq rassomlar Plittning tanasini Crudupning boşi bilan birlaştirişgan. Snyder aktyorning ovozini özgartirmaslikka qaror qilgan, buni u «qahramon hamma bilan iloji boriça tinçlantirişga harakat qiladi, robotning ovozi bu yerda, menimça, örinsiz böladi» deb izohlagan. Şuningdek, bu rolni Keanu Reevesga ham taklif qilişgan, u qiziqqan bölsa-da, baribir rad etgan.
Jared Harris — yoş John Osterman
Matthew Goode — Adrian Veidt / Ozymandias: Qahramon öz şaxsiyati sirini dunyoga oşkor qilgan va biznesmen bölgan. Dastlab Snyder bu rolga Jude Lawni olmoqçi bölgan, ammo Gudni «katta, baland böyli va ingiçka» deb topgan, bu esa qahramonga «gözal va abadiy yoş nemis supermeni» taşqi körinişini berişga yordam bergan. Veidt obrazida Good şaxsiy suhbatlarda nemis aksenti bilan, jamoatçilik oldida çiqqanda esa amerikaça aksent bilan gapirişga qaror qilgan. Gudning sözlariga köra, Veidt oilasining mulkidan voz keçgan, çunki u oilasining natsistik ötmişidan uyalgan (bu fonda Amerika orzusi va qahramonning ikkiyuzlamaçiligi mavzulari ajralib turadi) va dunyo böylab sayohatga çiqqan, oxir-oqibat hamma narsaga özi erişgan. Snyderning sözlariga köra, Good «barça talablarga javob bergan… Mos aktyorni topiş qiyin edi, çunki bizga gözal, ajoyib va nafis odam kerak edi, bu esa juda kam uçraydigan kombinatsiya». Ozymandias rolida Tom Cruise ham qiziqqan, u hatto Snyder bilan uçraşgan. Ammo 2024-yilda Snyder Cruise uçun Rorsçaç roli köproq qiziqarli bölganini, u rolga esa öşa paytda allaqaçon boşqa aktyor tanlangani haqida aytgan.
Jackie Earle Haley — Walter Kovacs / Rorsçaç: Niqob kiygan qirq beş yoşli qasoskor, u superqahramonlarga rasmiy taqiq qöyilganidan keyin ham faoliyatini davom ettiradi. Qahramon Rorsçaç testi şarafiga nomlangan, uning niqobidagi harakatlanuvçi qora va oq ranglar siyoh doğlarini eslatadi. Boşqa aktyorlardan farqli ölaroq, Haley yoşligida komiksni öqigan va qahramonni ijro etiş ğoyasiga, muxlislar uni şu rolda körişni xohlaşini bilganidan keyin, qiziqib qolgan. Rorsçaç siyoh doğlari yaltiragan niqob kiyadi: harakatni yozib oliş texnologiyasi yordamida animatorlar aktyorning doimiy özgarib turadigan yuz ifodasini niqobda aks ettirişgan. Haleyning kamlari böyiça qora kamari bor, ammo qahramon bir vaqtlar boks bilan şuğullangani uçun Rorsçaçning hujumlari yanada beparvo va agressiv. Hibsga olinişidan oldin Rorsçaç bir neça marta niqobsiz «Oxir yaqin» yozuvli plakat bilan paydo böladi, ammo uning foş etilgan paytgaça bu aynan öşa ekanini taxmin qiliş mumkin emas. Haleyning sözlariga köra, Rorsçaç roli uçun kasting haqida eşitgaç, u darhol uni olişni xohlagan. Aktyorning agenti unga Rorsçaç xalloween kostyumida sinov roligini yozib olişni taklif qilgan. Yozib oliş Haleyning uyida, mehmonxonada va oşxonada bölgan. Şundan söng ular sinov roligini suratga oliş guruhiga yuborişgan. Uni körib çiqqaç, Snyder Haleyni Rorsçaç roli uçun tanlab, şunday degan: «Bepisand körinadi, ammo şedevrdek öynalgan. Rorsçaçni bundan yaxşiroq tasavvur qiliş mumkin emas».
Elijah Snyder — bolalikdagi Rorsçaç
Patrick Wilson — Daniel Dreiberg / Nite Owl II: Qirq yoşli sobiq texnik-superqahramon. Snyder Dreibergni «Bolalar kabi» filmidan keyin tanlagan, unda Haley ham rol öynagan. Dreiberg rolini ijro etiş uçun, syujetga köra ortiqça vazniga ega bölgan Wilson özi 11 kg vazn olgan. U Dreibergni uruşdan qaytib, jamiyatga qöşila olmaydigan askarga öxşatgan. Bir vaqtlar John Cusack ham uşbu personajni ijro etiş istagini bildirgan. Filmda personaj komikdagiga qaraganda şafqatsizroq.
7Minutemen
Carla Gugino — Sally Jupiter / Silk Spectre: Nafaqadagi superqahramon, Lauriening onasi. U model karyerasini…

Carla Gugino — Sally Jupiter / Silk Spectre: Nafaqadagi superqahramon, Lauriening onasi. U model karyerasini boşlaş uçun superqahramon bölgan, bu karyera juda muvaffaqiyatli çiqqan. Hozir Kaliforniyadagi qariyalar uyida yaşaydi.
Jeffrey Dean Morgan — Edward Blake / Comedian: Superqahramon va sobiq Minutemen aʼzosi, AQŞ hukumati uçun yaşirinça işlaydi. Rolga tayyorgarlik köriş paytida komiksni öqib, Morgan öz qahramonining birinçi sahifalardayoq ölişini körgan va tugatmasdan turib rolni rad etmoqçi bölgan. Ammo aktyorning agenti uni komiksni oxirigaça öqib çiqişga köndirgan va qahramoni qançalik muhimligini tuşunişga undagan. Morgan öz rolini qiyin deb hisoblagan: «Qandaydir sabablarga köra, komiksni öqiyotganda siz qahramonni yomon körmaysiz, garçi u gapiriş mumkin bölmagan işlarni qilsa ham (masalan, Sally Jupiterni urişi va zörlaşi). […] Mening vazifam bu narsani şunday amalga oşirişki, siz tomoşabin sifatida qahramonni u sizga yoqqani uçun oqlamang, lekin uning harakatlari uçun yomon körmang ham». Snyder esa şunday degan: «Hollivudda haqiqiy erkakni topiş qiyin. Haqiqatan ham. Ammo Jeffrey kelganida, şunday jiddiy, sovuqqon va oqargan holda, men öyladim: „Mayli, Jeffrey — mukammal nomzod!“»
Stephen Mçattie — Hollis Mason / Nite Owl: 1962-yilda nafaqaga çiqqan sobiq Minutemen aʼzosi. Uning örnini Dan Dreiberg egallagan, Hollis esa avtoustaxona oçgan va Minutemenlar haqida «Qalpoq ostidagi yozuvlar» kitobini yozgan.
Clint Carlton — yoş Hollis Mason
Dan Payne — William Brady / Mister Dollar: Sobiq Minutemen aʼzosi. U bankni talon-taroj qilişni oldini olişga urinayotganda halok bölgan, çunki uning plaşi aylanuvçi eşikka ilinib qolgan.
Niall Matter — Byron Lewis / Moth: Silhouette öz faoliyatini boşlaganidan keyin superqahramonga aylangan. Lewis havoda uçişga imkon beruvçi qanotli kostyum tikgan. Uning ruhiy salomatligi jiddiy yomonlaşgandan keyin uni majburan ruhiy kasalxonaga joylaştirişgan.
Apollonia Vanova — Ursula Zandt / Silhouette: Avstriyalik, ota-onasi va singlisi natsistlar qölida halok bölgandan keyin superqahramonga aylangan ayol. Lesbiyan, qiz dösti bilan birga öldirilgan.
Glenn Ennis — Hooded Justice (HJ): Qöl jangi böyiça öqitilgan şafqatsiz vigilante. Izsiz yöqolgan.
Darryl Şiller — Nelson Gardner / Captain Metropolis: Dengiz piyoda qöşinining sobiq leytenanti, Minutemenning eng faol aʼzolaridan biri.
8Boşqa personajlar
Matt Frewer — Edgar Jacobi / Moloç: Sobiq supergodfather, 1970-yillarni qamoqda ötkazgan. Dr. Manhattan…

Matt Frewer — Edgar Jacobi / Moloç: Sobiq supergodfather, 1970-yillarni qamoqda ötkazgan. Dr. Manhattan sababli kasallanib, saraton bilan öladi.
Mike Carpenter — yoş Moloç
Laura Mennell — Janey Slater: Olima, Ostermanning birinçi qizi, u bilan Laurie uçun ajraşgan.
Danny Woodburn — Tom Ryan / Big Figure
Robert Wisden — Richard Nixon
Frank Novak — Henry Kissinger
Gary Houston — John McLaughlin
Şaun Allan va Garry Çuck — NORAD generallari
Michael Copsa — Paul Klein
Chris Gauthier — Seymour David
Jay Brazeau — kioskçi
Mark Açeson — Good Harry barining mehmoni
Lea Gibson — Silhouette qizi
Alessandro Juliani — laborant
Sally Affioti — Annie Leibovitz
Ted Cole — Dick Cavett
9Işlab çiqariş
1986-yilda prodyuserlar Lawrence Gordon va Joel Silver «Watçmen» komiksini ekranlaştiriş huquqlarini 20th…
1986-yilda prodyuserlar Lawrence Gordon va Joel Silver «Watçmen» komiksini ekranlaştiriş huquqlarini 20th Century Fox kompaniyasi uçun sotib olişgan. Asl muallif Alan Moore ssenariy yozişdan boş tortgandan söng, Fox Sam Hammʼni yollagan. Hamm «Watçmen»ning murakkab finalini qayta yozib, uni «qulayroq» qilgan va unga qotillik hamda vaqt paradoksini kiritgan. 1991-yilda Fox loyihani amalga oşirişdan voz keçgan va prodyuserlar Warner Bros. Pictures bilan hamkorlik qila boşlagan, u Terry Gilliamni rejissyor etib tayinlagan va Charles McKeownga ssenariyni qayta yozişni topşirgan. Gilliam va Silver filmga möljallangan zarur summaning törtdan biri, yaʼni $25 mln olişga muvaffaq bölişgan, çunki ularning oldingi loyihalari byudjetdan oşib ketgan edi. Gilliam komiksni «ekranlaştirib bölmaydigan» deb atab, «Watçmen» ustida işlaşdan voz keçgan, şundan söng Warner Bros. ham loyihani tark etgan.
2001-yil oktyabrida Gordon Lloyd Levin va Universal Pictures bilan birlaşgan, rejissyor va ssenariyçi lavozimini esa David Hayter olgan. Hayter va prodyuserlar ijodiy kelişmovçiliklar tufayli Universal bilan hamkorlikdan voz keçişgan, Gordon va Levin esa «Watçmen» ustida Revolution Studios bilan birgalikda işlaşga qiziqqan. Ammo bu kompaniya ham vaqt ötişi bilan loyihadan voz keçgan. 2004-yil iyulida «Watçmen» bilan Paramount Pictures şuğullanişi haqida maʼlumot paydo bölgan. Studiya Darren Aronofskiyni Hayterning ssenariysi asosida filmni suratga olişga taklif qilgan. Gordon va Levinga Aronofskiyning hamkasbi Eric Watson qöşilgan. Aronofski «Watçmen»ni tark etib, «Fontan» filmi ustida işlaşga kirişgaç, uning örniga Paul Greengrass kelgan, u voqealarni 2000-yillarga köçirişga qaror qilgan. Bir munça vaqt ötgaç, Paramount ham loyihani amalga oşirişdan voz keçgan.
2005-yil oktyabrida Gordon va Levin yana Warner Bros.ga hamkorlik taklifi bilan kelişgan. Bir vaqtlar Tim Burton «Watçmen»ni suratga oliş imkoniyatini körib çiqqan va Comedian rolini Johnny Deppʼga taklif qilmoqçi bölgan. Studiya Zack Snyderning «300 spartalik» filmidan taassurot olib, uni «Watçmen»ning rejissyori etib yollagan. Alex Tse Hayterning ssenariysini qayta yozib, undan özining sevimli lahzalarini olgan va voqealarni zamonaviylikdan Sovuq uruş davriga qaytargan. «300 spartalik» holatidagi kabi, Snyder asl komiksni storiborsifatida işlatgan. Paramount, özining muvaffaqiyatsiz loyihasiga allaqaçon $7 mln sarflagan, muzokaralardan söng «Watçmen»ning xalqaro prokat huquqlarini va butun film böyiça 25 % huquqni olgan.
Jang sahnalari kengaytirilgan va yoqilği tadqiqotlari böyiça pastki syujet qöşilgan, bu yaratuvçilarning fikriça, filmni yanada dolzarb qiladi. Snyder komiksdagi asl kostyumlarni saqlab qoliş tarafdori bölsa-da, u Nite Owl qiyofasini yanada qörqinçli qilgan, Ozymandias kostyumi esa «Betmen va Robin» filmidagi kostyumlarning parodiyasi bölgan. Suratga olingan Vankuverda Nyu-York dekoratsiyalari qurilgan. Kvartiralar va kabinetlardagi sahnalar pavilonlarda suratga olingan, Marsdagi va Antarktidadagi lahzalar uçun esa xromakey işlatilgan. Suratga oliş 2007-yil 17-sentyabrda boşlanib, 2008-yil 19-fevralda tugagan, loyihaning öşa paytdagi byudjeti $120 mln edi. Filmda 1100 ta vizual effektli kadr bor, ularning törtdan biri CGI yordamida yaratilgan. Ularga önta turli studiya masʼul bölgan. 20th Century Fox Warner Bros.ni mualliflik huquqini buzişda ayblab, sud qilgan va filmning çiqişiga tösqinlik qilişga urinib körgan, ammo oxir-oqibat nizo yaraşuv bilan hal bölgan va Fox avans tölovi hamda kassa tuşumidan uluş olgan.
«Watçmen» komiksining rassomi Dave Gibbons Snyder bilan hamkorlik qilgan, ammo Moore öz asarlarining har qanday ekranlaştirilişi titrlarida uning ismi tilga olinişidan voz keçgan. Moore Snyderning moslaştirişi unga qiziq emasligini bildirgan. «„Watçmen“da biz faqat komiksda işlaydigan narsani amalga oşirdik, boşqa ommaviy axborot vositalarida esa u namoyiş etilişi mumkin emas», — dedi u 2008-yilda Entertainment Weekly jurnaliga bergan intervyusida. Moore Hayterning ssenariysini asl ğoyaga eng yaqin deb hisoblasa-da, «Watçmen» asosidagi filmni tomoşa qilişni niyat qilmagan.
Snyder finalni özgartirgan: unda ommaviy qotillikning sababi giant kalmar emas, balki Dr. Manhattanga aybdor qilingan yadroviy portlaşlardir. Rejissyorning sözlariga köra, «[kalmarning taşqi körinişini] işonarli tasvirlaş uçun ön beş daqiqa ketgan bölardi; aks holda hammasi juda aqldan ozgandek körinadi». Snyder, agar mavjudotni syujetdan çiqarib taşlasa, mavjud personajlarni rivojlantiriş uçun köproq vaqt topadi, deb hisoblagan. CNET jurnalisti Oscar Gonzalez «bu özgariş tufayli film „Watçmen“ serialiga nisbatan kanonik emas» deb qayd etgan. Ssenariyning dastlabki variantlarida Veidt Drayberg qölida ölgan, ammo Snyder bu ğoyadan voz keçgan, uni juda bemaʼni deb hisoblagan.
10Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Хранители (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.


