Who Framed Roger Rabbit

Gollivud, 1947-yil; u yerda suratga olinadigan multfilmlarning personajlari tirik bölib, odamlar ularni multyaşkalar deb ataşadi. Multyaşkalarning özi Gollivudning Multaun deb nomlanuvçi qismida yaşaydi. Multiplikatsion studiya egasi Raul Marun detektiv Eddi Valiantni — sobiq sirk klouni, hozir esa ğazablangan alkogolikni — yollaydi va uni sönggi paytlarda kroliki Rojer ishi qoniqtirmayotganini aytadi. Marun şuningdek, Rojerning xotini Jessika Rebbitning sadoqatsizligi haqidagi miş-mişlar haqida ham xabar beradi. U Rojerga xiyonat dalillarini taqdim etmoqçi böladi va, ajablanarlisi, bu Rojerning işiga eʼtiborini qaratişiga yordam beradi, deb umid qiladi. Uning fikriça, agar Rojerning közi xotiniga oçilsa, u uni siğinişdan töxtaydi va aççiq haqiqat uning masʼuliyatsizligini sovutadi. Eddi işni juda ixtiyoriy ravişda qabul qiladi, çunki multyaşkalarni yoqtirmaydi. U ish haqida sevgilisi Dolores bilan gaplaşadi, u barʼda işlaydi; bir mehmon esa uning multstudiyaga yollanganini eşitib, unga kulib qöyadi. Bu gap Eddida jahl çiqaradi va u şunçaki haqoratlab, ketib qoladi. Dolores tuşuntiradi: köp ötmay, uning akasini bir multyaşka öldirgan edi.

Jessika qöşiqçi bölib çiqiş qilayotgan kabarega kelgan Eddi tasodifan «hazillar şohi» Marvin Akme bilan uçraşadi — u «Acme» kompaniyasi va Multaunning egasi. Akme kulib, Eddining köylagiga avtoruçkadan siyoh sepadi, lekin keyin bu siyoh yöqolib ketişini körsatadi. Eddi hayratga tuşadi: Jessika, u oldin öylaganidek, quyon emas, balki multyaşka femme fatale ekan. Uning çiqişini tomoşa qilib, kabaredan çiqqaç, Eddi Akmeni uning grimxonasiga kirayotganini köradi va detektiv ularni odamlar nazarida zararsiz bölgan qöl uriş öyinini öynayotganida yaşirinça suratga oladi. Marunning ofisida Rojer suratlarni körib, umidsizlikka tuşadi; Marun unga ğam-alamdan içişni taklif qiladi, lekin Rojer birinçi qadahdanoq ofisda nazoratsiz talonçilik qilib, keyin qoçib ketadi. Ertasi kuni Eddining agentligiga leytenant politsiyaçi Santino keladi va Akme öldirilganini aytadi: tunda u kompaniyasining omborida turganda, uning boşiga seyf tuşirilgan. Guvohlar yöq, lekin qotillikda Rojerni ayblaşmoqda: unda qotillik uçun sabab bor va alibi yöq, qotillik usuli hamda jinoyat joyidan topilgan dalillar qotilning aynan multyaşka ekanini körsatadi. Eddi barça multyaşkalar uçun dahşat bölgan sudya Rok va uning yordamçilari — «multyaşka patruli»dagi sassiqközanlar tödasi bilan tanişadi. Sudya Rojer tutilgan taqdirda nima kutayotganini namoyiş etadi: multyaşkani anʼanaviy usullar bilan öldirib bölmagani uçun u «sirop» ixtiro qilgan — bu aseton, benzol va skipidar aralaşmasi bölib, multyaşkani eritib yuborişga qodir.

Eddi özining ofis-kvartirasiga qaytadi va eşik oldida Rojerning hamkasbi, kiçkina Germanga duç keladi; u Rojerning Akmeni öldiriş uçun heç qanday sababi yöqligini aytadi. Gap şundaki, Akme Multaun borasida heç qanday vasiyatnoma qoldirmagan, lekin Herman uning mavjudligiga işonadi — Akme ölimidan keyin Multaun ustidagi huquqni uning aholisiga berişga vaʼda bergan edi. Eddi multyaşkaga yordam berişni xohlamaydi, ayniqsa u Rojerni aybdor deb hisoblaganidan keyin, lekin tasodifan gazetaning birinçi sahifasiga qarab, u özi olgan suratlardan birida Akmening çöntagidan çiqib turgan vasiyatnomani köradi. Keyin u Rojerni kvartirada yaşiringan holda topadi; Rojer ham Akmeni öldirmaganini aytadi: uning sözlariga köra, u Jessikaning grimxonasida tunni ötkazgan, uni u yerda uçratişni umid qilgan, lekin kutib ham körmagan va u yerda topilgan qoğozga unga sevgi xatini yozgan. Xatni u özi bilan olib ketgan, uyi yonida esa sassiqközanlarga duç kelib, yordam söraş uçun Valiantning ofisiga bormoqçi bölgan, lekin qayerga borişni bilmay, odamlardan söragan va köp guvohlarni qoldirgan. Rojer Eddini unga yordam berişga köndiradi va «Valiant va Valiant» detektiv agentligiga Multaunda köp yillardan beri işonişlarini taʼkidlaydi. Eddi akasi halok bölganidan keyin multyaşkalar bilan ish körişni istamaydi, garçi ikkalasi ham ilgari Multaunni va uning aholisini yaxşi körgan bölsa-da. Köp ötmay ofisga sassiqközanlar bostirib kiradi, lekin Eddi şunga qaramay kroliki yaşiradi va ularni aldaydi. Keyin Valiant uni yaşirinça Dolores barига olib boradi va u kroliki yaşirin xonaga joylaştiradi.

Eddining agentligiga Jessika keladi va Akme bilan bölgan intrigasi, uni Eddi suratga olgan, soxta bölganini aytadi: Marun uni Akmeni yoldirişga majbur qilgan, aks holda Rojerni kinodan haydaşni tahdid qilgan. Eddida Marun Multaunni egallaş uçun Akmeni öldirgan bölişi mumkin degan taxmin paydo böladi, lekin Dolores, öz tekşiruvlarini ötkazib, Multaunni «Cloverleaf» kompaniyasi egallamoqçi ekanini aniqlaydi, bu kompaniya şaharning turli joylaridagi yer uçastkalarini sotib olmoqda. Bundan taşqari, agar yarim tungaça Akmening vasiyatnomasi topilmasa, Multaun ham «Cloverleaf»ning mulkiga aylanadi. Rojer esa bu orada yaşiriniş joyidan çiqib, bardagi tomoşabinlarni kuldiradi, lekin Eddi uni tezda yaşiriniş joyiga qaytaradi. Rojer tuşuntiradi, u özini tutolmaydi, çunki odamlarni kuldiriş multyaşkalar hayotining mazmuni va kulgi muhim daqiqada hayotni saqlab qolişi mumkin. Şu paytda barга sassiqközanlar bilan sudya Rok kirib keladi va öşa mehmonlarga kroliki topşirganlari uçun yaxşi mukofot vaʼda qiladi. Heç kim jim bölsa-da, sudya Rojerning şu yerda ekanini tuşunadi va uni çiqaradi, söng uni Akmeni öldirgani uçun «sirop»da qatl qilişni rejalaştiradi, lekin Eddi sönggi istak sifatida Rojerga içimlik taklif qilişni söraydi. Kutilganidek, içimlik Rojerni yana xaosga soladi; şovqindan foydalanib, Eddi sassiqközanlarni zararsizlantiradi va keyin kroliki bilan qoçib ketadi. Sassiqközanlarning avtomobilidan ular multyaşka-taksi Bennini ozod qiladi, u ularga yordam berişni vaʼda qiladi, agar ular yölda qöl kötarsa, va ularni xavfsiz joyga — kinoteatrga olib boradi. U yerda Eddi nihoyat Rojerga multyaşkalarga nisbatan duşmanligining sababini aytadi: bir munça vaqt oldin u akasi bilan Multaundagi bank öğirligini tekşirgan, lekin ular taʼqib qilayotgan nomaʼlum multyaşka ularning ustiga deraza orqali pianino taşlagan. Eddi qölidan jarohat olgan, akasi esa halok bölgan. Ekranda yangiliklar xronikasi boşlanganda, maʼlum böladiki, «Cloverleaf» Marunning multstudiyasini sotib olgan. Eddi bunda izni köradi.

Marunning studiyasiga kelgan Eddi Rojerni maşinada köçada qoldiradi, özi esa Marunning oldiga kirib, unga Akmening vasiyatnomasi özida ekanini yolğon aytadi. Şu orada köçada Jessika paydo böladi, Rojerni huşidan ketkazadi va uni öz maşinasining bagajiga yaşiradi. Marun Eddini qurol bilan tahdid qiladi va vasiyatnomani talab qiladi, lekin Eddi uni qurolsizlantirib, «Cloverleaf»ning barça rejalarini biliş uçun qattiq söroq qiladi. Qörqib ketgan Marun aytadiki, bu kompaniya uning studiyasidan taşqari Multaunni ham olişni xohlagan, lekin Akme vasiyatnomani berişni xohlamagan va şu sababli Marun uni Jessika bilan suratlar bilan şantaj qilmoqçi bölgan. Endi esa, agar yarim tungaça vasiyatnoma topilmasa, «Cloverleaf» yangi sotib olingan Multaunni asfaltlab taşlaydi. Şu payt kimdir derazadan Eddini otmoqçi böladi, lekin u çetga qoçib ulguradi va öq Marunga tegadi. Marun halok böladi, Eddi esa derazadan qoçib ketayotgan Jessikani köradi. U öz maşinasida jönab ketadi va Eddi uni quviş uçun öz maşinasiga ötiradi.

Jessikani kuzatiş Eddini Multaunga olib boradi va u yerda bir qator voqealardan söng uni yana uçratadi. Eddini kutilmaganda yaqinlaşgan qurolli jinoyatçidan Jessika qutqaradi; bu jinoyatçi sudya Rok bölib çiqadi. Jessika Eddiga tuşuntiradiki, Marunni aynan Rok otgan va u Rokni multstudiya yonida ham payqagan. Şuning uçun u Rojerni öz maşinasining bagajiga yaşirgan — uni xavfdan saqlaş uçun, lekin Marunni qutqarişga ulgurmagan. Köp ötmay maʼlum böladiki, Jessikaning maşinasi işdan çiqqan, Rojer esa bagajdan çiqib, Eddining maşinasida ketgan; şu zahoti sassiqközanlar paydo böladi. Eddi yölda tasodifan qöl kötaradi, şu sababli Benni yetib keladi va ularni olib ketadi. Jessika aytadiki, Akme unga gримxonada oçiq aytgan ekan, aslida Multaunni sudya egallamoqçi bölgan; bundan taşqari, Akme Jessikaga vasiyatnoma solingan konvert bergan, lekin içidan u faqat toza varaq topgan. Multaundan çiqişda Benni sudya va sassiqközanlar uyuştirgan avariyaʼga uçraydi, Eddi va Jessikani esa Akmening omboriga olib ketişadi. Köp ötmay avariya joyiga Rojer yetib keladi va Benni uni omborgaça olib boradi, özi esa uning iltimosiga köra, politsiyadan yordam olib keliş uçun ketadi. Omborʼga kirgan Rojer sudyani tapanча bilan tahdid qilib, xotinini qutqarişga urinadi, lekin uni tezda sassiqközanlar zararsizlantiradi. Keyin sudya özining «Cloverleaf» egasi ekanini oşkor qiladi. U loyiha hujjatlarini körgan, unga köra şahar hokimiyati Multaun yaqinida avtomagistral yotqizmoqçi va u yerda yölovçi haydovçilar uçun turli xizmatlar bilan atrofdagi hududni qurib, boyib ketmoqçi. Endi, agar vasiyatnoma öz vaqtida topilmasa, şahar hokimiyati Multaunni «Cloverleaf»ga sotadi va sudya Rok öz rejasini amalga oşiriş uçun şaharni uning barça aholisi bilan birga yöq qiladi, uni «sirop» bilan töldirib.

Sudya va uning sassiqközan yordamçilari gidravlik töpdan «sirop» sepişadi, asir olingan Rojer va Jessikani öldirişga urinib. Şu bilan birga sassiqközanlar Eddini ham yöq qilişga urinadi, lekin u xavf paytida sirk ötmişini va Rojerning fikrlarini eslab, sassiqközanlarni akrobatik hiylalar bilan ölimgaça kuldiradi. Sudya Rok Eddini asfalt ğildiragi bilan ezmoqçi bölganda, u sudyani öz ğildiragi ostiga jalb qiladi, ammo Rok tirik qoladi va faqat yassilanadi, söng geliy ballonidan foydalanib tiklanadi va ingiçka ovozda gapira boşlaydi — maʼlum böladiki, u ham multyaşka ekan. Bundan taşqari, u Eddining akasini öldirgan öşa sirli jinoyatçi bölib çiqadi. Sudya yana Eddiga hujum qiladi; kuraş boşlanadi, uning natijasida Eddi «sirop» solingan idişning klapanini uradi va butun «siropni» raqibiga tökib yuboradi. Sudya dahşatli azoblar içida halok böladi, özi öylab topgan erituvçi kölida erib ketadi. Undan faqat şikastlangan niqob qoladi (u aslida kim bölgani esa sir bölib qoladi). Eddi Rojer va Jessikani ozod qiladi, keyin Benni politsiyaçilar bilan birga yetib keladi, ular orasida leytenant Santino ham bor. Töp esa işdan çiqadi, omborning devorini teşib ötadi va Multaunga kirib boradi, u yerda ötib ketayotgan poyezd uni supurib taşlaydi. Töplanib qolgan multyaşkalar, vasiyatnoma topilmagaç, endi ularning taqdiri qanday bölişini öylaydi. Lekin şu payt Eddining köylagida yana kabareda Akme sepgan siyoh doği paydo böladi. Rojerning söziga köra, Akmening siyohi faqat vaqtinça yöqoladi, bu Eddiga işora beradi va u Rojerdan Jessikaga yozgan sevgi xatini ovoz çiqarib öqişni söraydi. Rojer öqişni boşlaydi, lekin keyin qoğozda matn paydo bölayotganini köradi, bu esa vasiyatnoma ekan: Multaunga bölgan barça huquqlar endi haqiqatan ham multyaşkalarga abadiy ötadi. Eddi akasining qotilidan qasos olgaç, endi özi yumşab qolganini işora qiladi va barça multyaşkalar «Smile, Darn Ya, Smile» qöşiğini baxtli ravişda ijro etişadi.