«Uç iks» (ingl. xXx) — Rob Cohen rejissyorligida suratga olingan, Rich Wilkes ssenariysi asosidagi amerikan jangari filmi. Boş rollarda Vin Diesel, Asia Argento, Marton Csokas va Samuel L. Jackson ijro etgan.
Filmning premyerasi 2002-yil 9-avgustda AQŞ va Kanadada bölib ötdi.
2005-yilda filmning davomi — «Uç iks 2: Yangi daraja» çiqdi, lekin unda boş rolda Vin Diesel yöq edi. 3-qism «Uç iks: Jahon hukmronligi» esa Vin Diesel iştirokida 2017-yilda premyerasini ötkazdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Vin Diesel, Samuel L. Jackson, Asia Argento
3Syujet
Maxfiy agent Pragada maxsus topşiriqni bajarayotib, ommaviy qirğin quroli haqidagi maʼlumotlar saqlangan…
Maxfiy agent Pragada maxsus topşiriqni bajarayotib, ommaviy qirğin quroli haqidagi maʼlumotlar saqlangan çipni öğirlaydi. Taʼqibdan qoçayotgan agent «Anarxiya-16» guruhidan bölgan snayper Irji qölida halok böladi (Rossiya prokatida; asl nusxada — «Anarxiya-99», sobiq sovet harbiylaridan iborat hafsalasi pir bölgan guruh). AQŞ Milliy xavfsizlik agentligi ştab-kvartirasida agent Avgustus Gibbons «Sokin tun» deb nomlangan murakkab zaharli gaz molekulasining bir qismini örganadi — bu maʼlumotlarni agent ölimidan oldin ulgurib yuborgan edi. Gibbons bu gazdan uruşlarda va keng kölamli terror hujumlarida foydalaniş mumkinligini tuşunadi. U rahbariyatga yangi topşiriqqa yaxşi öqitilgan, lekin qonun bilan muammosi bor fuqaroni yuborişni taklif qiladi. Bunday fuqaroni boşqariş oson böladi.
Kaliforniyadagi şahar taşqarisidagi klubga ştat senatori keladi. U maşinasini (Corvette) olib qöyişni söraydi va kalitni eşik oçuvçiga — Ksander Keyjga beradi. Maşinaga ötirgan Keyj uni öğirlaydi, söng uni videokameralar bilan jihozlab, köprikdan uçiradi, lekin oxirgi daqiqada paraşyut bilan sakrab qoladi. Avtomobil parçalanib ketadi, bu sahna kameralarga tuşib, keyinçalik internetga joylanadi. Ksander öz uyiga qaytadi, u yerda ziyofat uyuştirilgan edi, lekin binoga maxsus qism bostirib kiradi, hammani hibsga oladi, Keyjni esa uyqu dorisi bilan bexuş qilişadi. Keyj restoranda uyğonadi, u yerda ikki qurolli bandidni tanib oladi va ularni yengadi. U yerda Gibbons bilan uçraşadi, Gibbons Ksanderga bu imtihon bölganini va u uni topşirganini aytadi, şundan söng Keyjni yana bexuş qilişadi. U harbiy samolyot bordida boşqa «imtihon topşiruvçilar» bilan birga yana uyğonadi — ularni Kolumbiyadagi kokain plantatsiyasiga jönatişadi. Kelganda Keyj va uning yöldoşlarini narkobaronning odamlari uşlaydi. Ksander yana bexuş qilinadi va tuşunarsiz omborxonada qöllari bilan osilgan holda uyğonadi. Narkobaron yetib keladi va Keyjdan söroq olişga urinadi, bu dastlab unda kinoya, keyin esa ğazab uyğotadi. Ğazab tufayli Keyj osongina ozod böladi, narkobaron esa qoçib ketadi. Şu payt Kolumbiya politsiyasi yetib keladi va narkobazadagi barça bandidlarni öldira boşlaydi. Ksander öz mahoratiga tayanib tirik qoladi, lekin uni yana maxsus qism askarlari uşlaydi. Ertalab Keyj Gibbons bilan uçraşadi, u esa bularning hammasi navbatdagi imtihon bölganini va Keyj uni muvaffaqiyatli topşirganini aytadi.
Avgustus qahramonga «Anarxiya-16» sobiq harbiylar tödasiga kirib olişi kerakligini aytadi. Keyj dastlab rad etadi, lekin oldingi noqonuniy hiylalari uçun qamoqqa tuşişini anglab, rozi böladi. Keyjni Pragaga olib borişadi, u yerda qahramon çex politsiyaçisi Milan Sova bilan uçraşadi. Keçqurun Sova Keyjni Yorgi — «Anarxiya-16» yetakçisining beşta tungi klubidan biriga olib boradi. Ksander ataylab Sovani Yorgining odamlariga politsiyaçi sifatida topşiradi va şu tufayli töda orasida tezda «öziga» aylanadi, töliq qöşilişiga esa ekstremal sportçi sifatidagi şuhrati yordam beradi. Töliq singib ketiş uçun Ksander Yorgiga Amerikalik xaridorlar uçun Yevropadan öğirlangan sport avtomobillarini bir million ikki yuz ming dollarga sotib oliş bitimini taklif qiladi. Bitimni tuzgandan söng Ksander Yorgining ziyofatida qoladi va tödadagi aʼzolar haqida köplab şaxsiy maʼlumotlarni biladi. Ertalab Keyjni Gibbonsning qönğiroği uyğotadi — u maşinalar bitimidagi şartlarning özgarganidan norozi, lekin Ksander buni boşqaça iloj yöqligi, aks holda uning qoplamasi oçilib qolişi bilan oqlaydi va keça töplagan maʼlumotlarini uzatadi. Gibbons mamnun bölib, Keyjga yanada çuqurroq kirib borişni buyuradi. Ertasi kuni Pragaga Gibbons yuborgan agent Toby Şavers keladi, u Keyj uçun maxsus jihozlar — «har qanday holat uçun» pistolet va öq-dorilar, josuslik durbini hamda lейкопластир körinişidagi portativ portlovçi moddani olib keladi. Tez orada Yorgi barça maşinalarni (töqqizta «Ferrari») va Ksander uçun şaxsan sport «Pontiac»ini olib keladi. Bitim muvaffaqiyatli yakunlanadi, lekin Sovaning tasodifiy özini foş qilişi tufayli deyarli öq otiş bilan tugaydi. Keyj Yorgini işonçga kiritadi, u «aralaşmagan» ekanini aytadi va keyingi quvğinda politsiyaçining ölimini soxta qonli öq bilan taqlid qiladi. Şundan söng u bandidlarning hurmatini qozonadi va haqiqatan ham «Anarxiya 16» aʼzosiga aylanadi.
Yorgi Keyjni bitim va tödaga qöşilişi hamda klubga aʼzo bölişi munosabati bilan nişonlaşga taklif qiladi. Klubda Keyj Yorgining dösti Yelena bilan yaqinroq tanişişga harakat qiladi va ular orasida romantik his-tuyğular paydo böladi. Ziyofatdan keyingi ertalab Yorgi Keyjni şahar taşqarisidagi qalʼasiga olib boradi va unga «bir keça uçun» qiz sovğa qiladi. Keyinroq, qalʼadagilar hali uxlab yotganda, Keyj binoni közdan keçirişga qaror qiladi va Yelena Yorgining yaşirin joyidan ayrim maʼlumotlarni öğirlaşga urinayotganini payqaydi. Ksander Yelenaga uni foş qilmasligini, Sova aslida tirik qolganini aytadi va uni restoranga taklif qiladi. Uçraşuvda u maxsus agent ekanini tan oladi. Yelena dastlab işonmaydi, lekin unga Irji qönğiroq qilib, Keyj haqiqatan ham AQŞ agenti ekanini — uni tirik qolgan Sova sotganini aytadi. Irji Yelenadan Ksanderni köçaga çiqarib, keyin snayper öqi bilan öldirişni söraydi. Lekin Yelena Ksanderni xavf haqida ogohlantiradi va unga Amerikaga xavfsiz yetib boriş hamda yaşiriniş kafolati evaziga «Anarxiya-16» haqidagi barça maʼlumotlarni berişga rozi böladi. Keyj Yelenaning şartlariga rozi bölib, qoçişni muvaffaqiyatli taqlid qiladi. Köçada Keyjni AQŞ agentlari uşlaydi va Gibbonsga olib borişadi, Gibbons unga uyga qaytiş çiptasini beradi — Keyj agent sifatida foş bölgan edi. Ksander Gibbonsni işni yakunlaşga ruxsat berişga köndirişga urinadi va Yelena unga yordam berişga rozi bölganini aytadi. Gibbons rad etadi, şunda Ksander Şavers bergan jihozlardan foydalanib, mustaqil ravişda yana Yorgining qalʼasiga kirib boradi va yer osti laboratoriyasiga deyarli yetib keladi. U yerda «Anarxiya-16» sotib olgan olimlar avtonom «Ahab» qayiğini yasaşmoqda, qayiq «Sokin tun» nomli asab-falaj gazi solingan raketalar bilan jihozlangan. Yorgi öz şeriklari va Yelena köz öngida olimlarni laboratoriyada qulflab qöyadi va gazli raketalardan birini portlatib, içidagi barçani öldiradi. Şundan söng u ventilyatsiya orqali gazni oddiy suvga haydab, uni osongina zararsizlantiradi. Ksander bu voqealarni maxsus durbin orqali devor ortidan kuzatadi, lekin uni qöriqçilar payqab qoladi. Keyj qoçişga muvaffaq böladi, lekin signal beriladi va quvğin davomida Yorgining ukasi Zoldan halok böladi — Keyj uning mototsiklini lейкопластир körinişidagi granata yordamida portlatadi.
Keyj öz kvartirasiga qaytadi, u yerda uni Yorgi tomonidan qayta vervolganlaştirilgan Sova kutib turadi. Politsiyaçi Keyjni öldirmoqçi böladi, lekin Yelena yetib keladi va Sovani özi öldiradi. Şundan söng u Keyjga özini oçadi — u ham rahbariyat almaşganidan keyin «unutilgan» FSB agenti ekan. Ksander Yelenadan özini foş qilmaslik va işni yakunlaş uçun Yorgiga qaytişni söraydi, Gibbons esa qahramonning işidan mamnun bölib, qizga Amerikaga köçib ötişda yordam berişni vaʼda qiladi. Keyingi safar Keyj yana çex agentlari yordamida Yorgining qalʼasi hududiga kirib boradi, qöriqçilarni, şu jumladan Yorgining yana bir yordamçisi — Viktorni ham yöq qiladi va qor köçkisini qözğatadi. Lekin Yorgi Keyj va Yelenani garovga oladi va öz rejalarini oşkor qiladi — Yevropa va AQŞ şaharlarini «Sokin tun» bilan zaharlab, dunyoda umumiy anarxiyani keltirib çiqariş. U garovdagilarni öldirmoqçi böladi, lekin şu payt qalʼaga çex politsiyasi hujum qiladi va Yelena bilan Ksander ozod böladi. Ular qurol olib, barça bandidlarni, jumladan Yorgining özini ham öldirişadi.
Biroq Yorgi «Ahab»ni işga tuşirişga ulgurgan edi. Suv osti qayiği Vltava daryosi yuzasiga çiqadi va katta tezlik bilan daryo böylab harakatlanib, yarim soatdan söng birinçi zarba pozitsiyasiga çiqadi. Unga öq otiş juda xavfli, çunki gazli raketalar qayiq bilan birga portlaşi mumkin. Şunga qaramay, hokimiyat jangovar qiruvçi samolyotlarni kötarib, ularning uçuvçilariga qayiqni yöq qiliş buyruğini beradi: aks holda Praga, şubhasiz, ölik şaharga aylanadi.
Şu paytda Ksander va Yelena «Pontiac»da daryo qirğoği böylab «Ahab»ni quvib boradi, bu maşinani Şavers turli qurollar bilan jihozlagan edi. Qayiqqa suvda yetib oliş imkoni yöqligini körgan Keyj örindiqqa örnatilgan paraşyutni kiyib oladi va qayiqqa garpun otadi. Paraşyut oçilgaç, Keyj ekstremal sportçi mahoratidan foydalanib, garpunga boğlangan arqon böylab «Ahab»ga tuşadi. Şu bilan birga tomoşabinlarga Praganing qirğoq böyi va köçalari körsatiladi — köplab sayyohlar, keksalar, gödaklar bilan aravaçalardagi onalar, öynayotgan bolalar… Agar Ksander muvaffaqiyatsizlikka uçrasa, bu odamlarning barçasi muqarrar halok böladi. Bundan taşqari, qayiqni boşqa yöllar bilan ham töxtatib bölmaydi: Gibbons, Karlov köprigidan vaziyatni kuzatib turib va öz agentiga işonib, qiruvçilarga öq otişni taqiqlaydi. Buni tuşungan Keyj zarbani töxtatiş uçun barça kuçini sarflaydi, lekin uning qölidan heç narsa kelmaydi: Yorgi taşqi aralaşuvning har qanday urinişini oldindan hisobga olgan edi. Karlov köprigi yonida turgan qayiq işga tuşiriş dasturini faollaştiradi, uning korpusidan raketalar joylaşgan öq çiqadi. Şaffof raketalar içida kimyoviy reagentlar qaynab, zaharli gaz hosil qiladi. Keyj sönggi imkoniyatidan foydalanib, raketalardan birini uşlab oladi va uni uçiriş uyasiga burni bilan qaratib qöyadi. Raketa dvigatellari işga tuşadi va ularning reaktiv kuçi qayiqni pastga itarib, uni suvga botiradi. Vltava suvi ostida portlagan raketa qolgan raketalarni ham yöq qiladi va çiqqan jangovar gaz suv taʼsirida zudlik bilan zararsizlanadi. Portlaşdan bir soniya oldin qayiqdan sakrab tuşgan Keyj tirik qoladi.
Finalda Keyj Yelena bilan Bora-Borada dam olişmoqda.
4Baxtsiz hodisa suratga oliş paytida
2002-yil 4-aprelda Pragada suratga oliş vaqtida Vin Diselning dublyori bölgan kaskadyor Garri L. ÖKonnor…
2002-yil 4-aprelda Pragada suratga oliş vaqtida Vin Diselning dublyori bölgan kaskadyor Garri L. ÖKonnor halok böldi. U Vltava daryosida parasailing (kater yordamida paraplanda sudraş) tryukini bajarayotib, Palatskiy köprigining tayançiga urildi. Newsweek maʼlumotiga köra, fojia ikkinçi dublni suratga olişda sodir bölgan; birinçi dubl tayyor filmga kiritilgan. Yakuniy titrlarda film ÖKonnor xotirasiga bağişlangan.
5Saundtrek
Filmning rasmiy saundtrek albomi 2002-yil 6-avgustda Universal Records yorliği tomonidan…
Filmning rasmiy saundtrek albomi 2002-yil 6-avgustda Universal Records yorliği tomonidan çiqarilgan.
6Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDB7Franşiza tartibida
3 film
8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Три икса» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.


