"Caligula" (ingl. Caligula) — 1979-yilda suratga olingan erotik tarixiy drama bölib, Rim imperatori Kaligulaning hokimiyat tepasiga kelişi va qulaşi haqida hikoya qiladi. Boş rollarda Malcolm McDowell, Teresa Ann Savoy, Helen Mirren, Peter ÖToole, John Steiner va John Gielgud rol öynagan.
Ssenariy muallifi Gore Vidal va rejissyor Tinto Brass kiritilgan jiddiy özgartirişlarga rozi bölmadi, şu sababli Brass montaj boşlanişidan oldin işdan böşatildi. Moliyaviy prodyuser, Penthouse jurnalining asosçisi Bob Guccione postprodaksiya bosqiçida jinsiy sahnalarni suratga oliş uçun Giancarlo Lui‘ni yolladi, bu esa filmning ohangi va uslubini sezilarli darajada özgartirdi.
1979-yilda Italiya kinoteatrlarida birinçi marta namoyiş etilgan, bir yil ötib Amerikada körsatilgan "Caligula" zöravonlik va jinsiy mazmuni tufayli huquqiy muammolar va bahslarga duç keldi. Dunyoning turli mamlakatlarida qisqartirilgan versiyalar tarqatildi, töliq versiyasi esa bir qança davlatlarda hanuzgaça taqiqlangan. Umuman salbiy qabul qilinganiga qaramay, film siyosiy mazmuni va tarixiy aniqligi tufayli sezilarli qadr-qimmatga ega bölib, kult klassika sifatida şuhrat qozondi.
178 daqiqalik Ultimate Cut versiyasi Makdauell tomonidan maʼqullangan. U doim öz öyini asl versiyada çeklangan deb hisoblagan. Bu versiya butunlay oldingi kinoteatr relizida işlatilmagan yangi arxiv materiallaridan iborat bölib, 2023-yilda Kann kinofestivalida birinçi marta namoyiş etildi va tanqidçilardan yanada yaxşi şarhlar oldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Malcolm McDowell, John Gielgud, Peter O'Toole
3Syujet
Kelajakdagi imperator Kaligula, töliq ismi Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus (Malcolm McDowell), hiyla…
Kelajakdagi imperator Kaligula, töliq ismi Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus (Malcolm McDowell), hiyla va xuşomad yordamida Rim taxti uçun amakisi (bobosi) Tiberiy (Peter ÖToole) bilan kuraşga kirişadi. Tiberiydan doimiy ravişda qasos kutiş Kaligulaning allaqaçon mört ruhiyatini butunlay izdan çiqaradi. U ğazab xurujida Tiberiyni öz qöli bilan öldirişga urinadi, ammo syujetga köra, uni pretorian qöşinlari prefekti Makron öldiradi. Tiberiydan keyin Kaligula sezar böladi. Bepisand hayot tarzi, befoyda zulm, oldindan aytib bölmaydigan xatti-harakatlar va zodagonlar mulkining ommaviy musodarasi uning sobiq ittifoqçilarini unga qarşi fitna uyuştirişga undaydi, va ular filmning oxirida uni öldirişadi. Filmning ikkinçi çiziği Kaligulaning singlisi Yuliya Drusilla bilan bölgan jismoniy muhabbatidir. Drusilla Kaligula öldirilişidan biroz oldin vafot etadi. Böşab qolgan imperator taxtini Kaligulaning amakisi Klavdiy egallaydi, syujetga köra u aqli zaif va qörqoq, har qanday taʼsirga böysunişga tayyor oşqozonparast odam.
4Rollarda
Malcolm McDowell —…

Malcolm McDowell — Kaligula
Helen Mirren — Caesonia
Peter ÖToole — Tiberiy
Paolo Bonacelli — Cassius Çaerea
John Gielgud — Nerva
Teresa Ann Savoy — Drusilla
Guido Mannari — Makron
Giancarlo Badessi — Klavdiy
Bruno Brive — Gemellus
Adriana Asti — Ennia Thrasylla
Leopoldo Trieste — Harikl
John Steiner — Longinus
Mirella DʼAngelo — Livia
Rik Parets — Mnester
Paula Mitchell — Suburaʼdagi qöşiqçi
Osiride Pevarello — gigant
Donato Placido — Prokul
Annecke Di Lorenzo — Messalina
Laurie Wagner — Agrippina
5Faktlar
Haqiqiy, simulyatsiya qilinmagan jinsiy aloqani öz içiga olgan haqiqiy pornografik sahnalar (6 daqiqa…

Haqiqiy, simulyatsiya qilinmagan jinsiy aloqani öz içiga olgan haqiqiy pornografik sahnalar (6 daqiqa davomida) filmning prodyuseri, "Penthouse" jurnali naşriyotçisi Bob Guccione tomonidan şaxsan suratga olingan va filmga kiritilgan. U buni boş rejissyor Tinto Brassning xabarisiz qilgan, öşa paytda Guccione prodyuser sifatida uni filmni işlab çiqarişdan çetlatgan edi.
Şvetsiyalik melodik death metal guruhi Arç Enemy öz qöşiğida filmdagi dialogdan foydalangan. Bu qöşiq 2007-yilda çiqqan şu nomli albomdan "Rise of the Tyrant" deb nomlanadi:
Caligula: I have existed from the morning of the world and I shall exist until the last star falls from the night. Although I have taken the form of Gaius Caligula, I am all men as I am no man and therefore I am a God. I shall wait for the unanimous decision of the senate, Claudius.
Claudius: All those who say aye, say aye.
Caligula: Aye… Aye!
Senators: Aye! Aye! Aye!
Guard: Heʼs a god now…
Film Belarusda va Özbekistonda tarqatiş taqiqlangan filmlar röyxatiga kiritilgan.
Ijodiy kelişmovçiliklar tufayli filmning asosiy yaratuvçilari bir-birlari bilan sudlaşgan. 1977-yil fevralda rejissyor Brass prodyuser Guccione tomonidan işdan böşatildi va şu zahoti unga qarşi sud daʼvosi berdi. Guccione öz navbatida Tinto Brassga qarşi javob daʼvosi qözğatdi. Brass bilan allaqaçon sudlaşayotgan ssenariy muallifi Gore Vidal esa ikkalasiga qarşi sudga murojaat qildi.
Filmning xarakteri uni katolik Italiyada montaj qilişga imkon bermadi, şuning uçun kilometrlab plyonka Angliyaga olib ketildi. Biroq "Technicolor" kompaniyasi [en] plyonka negativlarini pornografik mazmuni sababli işlab çiqarişdan qatʼiy boş tortdi. Prodyuser montajni Parijda davom ettirişga majbur böldi, plyonkani işlab çiqariş esa umuman Nyu-Yorkda amalga oşirildi. Hukumat tazyiqidan qörqib, film boşqa nom bilan olib ötilgan edi.
2000-yil 3-yanvardan 4-yanvarga ötar keçasi töliq versiya RTR kanalida namoyiş etildi.
Film rejissyor familiyasi bilan birga rossiyalik ijroçi Mixail Yelizarovning "Ofisnaya" qöşiğida eslatib ötiladi.
6Fikrlar, tanqid
Aleksandr Genis şunday degan edi: «Kaligula haqida özimning nazariyam bor. Biz unda barça ongsiz…
Aleksandr Genis şunday degan edi: «Kaligula haqida özimning nazariyam bor. Biz unda barça ongsiz komplekslarimizni çiqarib taşlaymiz. Masalan, "Kaligula" filmi, maşhur porno-tarix, katta taassurot qoldirdi, çunki u istagan hamma narsani qilgan odamni tasvirlaydi. Mana bu yerda freydizm töliq namoyon böladi. Esimda, Nekrasov aytgan edi: "Endi tuşundim, totalitarizm mamlakatni qayerga olib borişi mumkin". Men öyladimki, buni biliş uçun bunday kinoni tomoşa qiliş şart emas edi».
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Калигула (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.


