«A Fistful of Dynamite» («Bir paytlar inqilob bölgan», «Dinamit bilan muştda» va «Boşingni egib yot, ahmoq!» nomlari bilan ham tanilgan; ital. Giù la testa) — Serjo Leone rejissyorligida 1971-yilda suratga olingan italyan badiiy filmi. Voqea Meksika inqilobi davrida bölib ötadi; boş rollarda Rod Steiger va Jeyms Koburn ijro etgan. 60-yillarning oxirida Leone uslubining ikkinçi bosqiçi boşlandi, bu film esa mavzuviy trilogiyaga kirdi. Unga «Bir zamonlar Ğarbiy Amerikada» va «Bir zamonlar Amerikada» filmlari ham kiradi; ular AQŞning alohida tarixiy davrlarini qamrab oladi: temir yöl qurilişi, Meksika inqilobi va «quruq qonun» davri.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Rod Steiger, James Coburn, Romolo Valli
3Sujet
Film Mao Tszedunning iqtibosi bilan…
Film Mao Tszedunning iqtibosi bilan boşlanadi:
«Inqilob — tuşlik ziyofati emas, adabiy voqea emas, rasm çiziş yoki gul tikiş emas, uni nafis va xuşmuomalalik bilan amalga oşirib bölmaydi. Inqilob — zöravonlik harakatidir».
Voqea 1910–1917-yillardagi Meksika inqilobi davrida böladi. Böm-böş yölda yurayotgan ekipaj istamay bir meksikalik yölovçi — Xuan Miranda ismli odamni olib ketadi. Yöl davomida aristokratlar va ruhoniy meksikaliklar haqida masxaraomuz tarzda gapirişadi hamda jim va ahmoqroq körinadigan Xuanni kinoya qilişadi. Tuyqusdan ekipajga qurollangan meksikalik dehqonlar hujum qiladi, Miranda esa bu töda boşliği ekan. Qurol körsatib, töda sayohatçilarni talaydi, Miranda esa aravadagi ayol yölovçiga zörlik qiladi. Şundan söng uni va ustma-ust yalanğoç qolgan boşqa yölovçilarni aravaga ötqazib, tepalikdan çöçqaxonaga tuşirib yuboradi. Maʼlum bölişiça, isyonçi meksikaliklar Xuanning qarindoşlari ekan.
Tepaliklarda bir neça portlaş sodir böladi, şundan söng Miranda oilasi yonidan mototsikl minib ketayotgan irlandiyalik Jon Mallori ötadi. Xuan mototsikl ğildiraklariga öq uzadi, Jon esa ekipajga portlovçi modda taşlaydi, irlandiyalikka miltiqlar tiraladi. U esa paltosi ostini körsatadi: butun ichi portlovçi modda bilan töla, yana bir neçta nitroglitserin solingan probirkasi ham bor. Maʼlum böladiki, Jon irlandiyalik terrorist va portlovçi moddalar böyiça mutaxassis ekan. Xuan uni yollaşni öylaydi, çunki u Mesa-Verde milliy bankini talon-taroj qilişni umr böyi orzu qilib yurgan. Jon darhol bölmasa-da, baribir Xuan tödasiga qöşiladi, lekin yölda ötib ketayotgan poyezdga sakrab minib qoçib ketadi.
Mesa-Verdega yetib kelgan Xuan öğillari bilan birga bankni harbiylar qattiq qöriqlayotganini köradi. Şu yerda u Jonni uçratadi, Jonning aytişiça, u poyezdda şaharga kelgan va butun vaqt ularni kutgan. Jon Xuanni doktor Vilyega rahbarlik qiladigan yaşirin qarşilik otryadi bilan taniştiradi. Ular birgalikda bank kiriş qismini portlatib, içkariga kirib borişadi. Bank esa qamoqxonaga aylangan bölib, Xuan oltin örniga yuzlab siyosiy mahbuslarni ozod qiladi. Şunday qilib, istamasdan bölsa-da, Xuan Miranda inqilob qahramoniga aylanadi.
Xuan oilasi bilan, özlari istamasdan, qarşilik harakatiga qöşiladi. Jon va Xuan ikki pulemyot va dinamit bilan ixtiyoriy ravişda qolişadi. Qarşi turuvçi armiya otryadining katta qismi köprikdan ötayotganda, Jon portlatgan köprik ostida halok böladi. Zirhli maşina qömondoni polkovnik Reza esa omon qoladi. Lekin şundan keyin Jon va Xuan barça örtoqlari, jumladan Xuanning otasi va öğillari ğorda otib taşlanganini bilib qoladi. Qayğu va nafrat bilan tölgan Xuan armiya bilan yakka özi jang qiliş uçun jönaydi, ammo asirga tuşib qoladi. Jon lagerga yaşirinça kirib boradi, u yerda köplab inqilobçi döstlarining otib taşlanişiga guvoh böladi va sönggi daqiqada Xuanni ölimdan qutqarib, otryad ustiga portlovçi modda taşlaydi. Otiş paytida Jon Vilyegani köradi va tomoşabin uçun tuşunarli böladiki, Vilyega öz hamrohlarini sotgan. Keyin Jon va Xuan mototsiklda qoçib ketişadi. Ular hayvonlar taşiladigan vagonga yaşirinib olişadi. Poyezd tirant-gubernator Don Xaymeni olib ketiş uçun töxtaydi, u (ozgina boylik bilan) inqilobiy kuçlar — Panço Villa va Emiliano Sapatadan qoçayotgan edi. Poyezd pistirmaga tuşgani uçun Jon Xuanning sadoqatini sinaş maqsadida unga gubernatorga öq uziş va undan pora oliş örtasida tanlov beradi. Xuan Xaymeni öldiradi va gubernatorning öljasini ham öğirlaydi. Vagon eşiklari oçilganda, katta olomon Xuanni kutib oladi va uni yana buyuk inqilob qahramoni deb eʼlon qiladi. Pulni esa inqilobiy general Santerna olib qöyadi.
Qömondonlar bilan birga poyezdda doktor Vilyega ham Jon va Xuanga qöşiladi; u ğordagi pistirmadan kutilmaganda tirik qolgan edi. Faqat Jon Vilyeganing xiyonatini sezadi. Qahramonlar, şuningdek, Panço Villa qöşinlari 24 soatga uşlab turilişini va bir neça soatdan keyin keçqurun tank va oğir qurol bilan jihozlangan, ming askarli armiya poyezdi kelişini, bu esa isyonçilar kuçidan ustun ekanini ham bilib olişadi. Jon lokomotivga dinamit joylaştirib, uni duşman poyezdiga qarşi haydaşni taklif qiladi. Unga yana bir odam kerak böladi, lekin Xuan örniga u doktor Vilyegani tanlaydi. Vilyega Jon uning xiyonatini bilişini tuşunadi, Jon esa avval odamlarni sudlaganini, ammo endi nimaga işonişni bilmasligini aytadi. Töqnaşuv paytida Jon lokomotivdan sakrab tuşadi, lekin Vilyega özini aybdor his qilib, bortda qoladi. Jon vaqtida sakraydi, ikki poyezd töqnaşib, portlaydi.
Armiya bilan meksikalik inqilobçilar örtasida jang boşlanadi, polkovnik Reza Jonni ölimga olib keladigan darajada yaralaydi. Şu payt jang maydoniga yetib kelgan Xuan polkovnikni pulemyotdan otib taşlaydi. Ölayotgan Jon Xuanga Vilyega qahramonlarça halok bölganini aytadi, şundan söng sevgan ayolini va eng yaxşi döstini eslaydi. Xuan yordam izlab ketadi. Jon birinçi uçraşuvdagidek, portlovçi modda öralgan sigaretani tutatib, özini portlatadi.
4Texnik maʼlumotlar
Filmning asl negativi sferik optika bilan, keng ekranli kaşetlangan «Teçniscope» (ingl. Teçniscope)…
Filmning asl negativi sferik optika bilan, keng ekranli kaşetlangan «Teçniscope» (ingl. Teçniscope) formatida, standart 35-mm kinoplyonkaga olingan; kadrning asl nisbati 2,33:1. Keng ekranli prokat nusxalari negativni optik anamorfirlaş bilan çop etilgan va 2,35:1 nisbatga ega bölgan. Prokat nusxalarining gidrotip bosmasi «Technicolor» (ingl. Technicolor) jarayoni böyiça amalga oşirilgan. Asl fonogramma — optik bir kanalli.
5Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDB6Franşiza tartibida
3 film
7Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «За пригоршню динамита» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.



