Inland Empire

Içki Imperiya — Kaliforniyadagi hudud. Asosiy voqealar aynan şu yerda röy beradi. Film boşiga tuşgan sirli ayol haqida hikoya qiladi.

Film «Axxon N» deb nomlangan gramplastinka yozuvi bilan boşlanadi — bu «tarixdagi eng uzun radiospektakl». Şu paytda mehmonxona xonasida televizorga qarab yiğlayotgan yoş qiz ekran orqali tasvirlanadi; titrlarda u «Yöqolgan qiz» (ingl. Lost Girl) deb körsatilgan. Televizor ekranida oq şovqin bor, ammo qiz u yerda antropomorf kurtaklar oilasi bemani savol-javoblar almaşayotgan şouni köradi. Kurtaklar sahnasi jonli kulgi bilan birga keladi. Bu uçta motiv butun film davomida takrorlanib turadi.

Birinçi harakatning katta qismi Los-Anjelesda bölib ötadi. Mahalliy aktrisa Nikki Greys «On High in Blue Tomorrows» filmida rol öynab, yana ekranga qaytiş imkoniyatiga ega böladi. Sinovdan bir kun oldin Nikkining uyiga sirli polyak kampir keladi. Kampir Nikkiga orzu qilingan rol berilganini aytadi, söngra ikkita ertak hikoya qiladi. Biri — uydan çiqib, «yomonlikni tuğilişiga yordam bergan» bola haqida. Ikkinçisi — bozor ortidagi kiçik köçada yurib, «saroyni topgan» qiz haqida. Kampir Nikkidan filmda sevgi va qotillik bor-yöqligini bir neça bor söraydi. Nikki yöq deb javob beradi, lekin «qöşni» keskin eʼtiroz bildiradi. Nikkining javobiga eʼtibor bermay, kampir vaqtning çalkaşligi haqida gapiradi: agar bugun ertaga bölganida, Nikki ularning qarşisidagi divanda ötirgan bölardi, deydi. Şundan söng kamera kampir körsatgan tomonga buriladi va Nikkini ikki dösti bilan divanda ötirgan holda köradi. Mehmonxonaga kirgan xizmatkor (u yerda kampirdan heç qanday iz yöq) Nikkiga agenti qönğiroq qilib, rol uning qölida ekanini aytganini bildiradi. Quvongan Nikki va döstlari xursand bölişadi, eri Piotrek esa zinapoyadan ularni yomon nigoh bilan kuzatadi.

Oradan biroz vaqt ötgaç, Nikki va filmdagi şerigi, kinoyulduz Devon Berkni «The Marilyn Levens Show» ток-шousiga taklif qilişadi. Yetakçi ularning munosabatlari bor-yöqligini söraydi, ikkalasi ham buni rad etadi. Devonning atrofidagilar uni Nikkiga qöl uzatmaslikka ogohlantiradi, çunki uning eri juda taʼsirli va xavfli odam. Köp ötmay Nikki va Devon rejissyor Kingsli Styuart iştirokida filmning sahnalaridan birini maşq qilişadi. Tösatdan dekoratsiyaning uzoq burçagida ularga nimadir körinadi, ammo Devon u yerga borib heç narsa topmaydi. Qörqqan Kingsli filmlari eski nemis filmi «47» ning remeyki ekanini tan oladi. Bu filmning suratga olinişi asosiy rollarni ijro etgan ikki aktyor öldirilgani uçun töxtatilgan va bu voqea film polyak tsiganlarining qadimiy afsonasiga asoslangan, şuning uçun laʼnatlangan, degan afsonani tuğdirgan.

«Syu» obraziga kirib boriş jarayonida Nikki Devon bilan munosabatga kirişadi (u ham öz qahramoni «Billi» niqobida). Syu oziq-ovqat sotib olayotgan sahnani suratga olişda Nikki xiyobonda «Axxon N» yozuvli eşikni köradi va içkariga kiradi. Eşik studiya orqasidagi xonaga olib boradi, u yerda özini haftalar oldin film sahnalarini maşq qilayotgan holda köradi. Maşqni buzgan narsani qidirib eşik oldiga kelgan Devonni körib, Nikki öşa narsa aynan özi bölganini tuşunadi. U yarim qurilgan dekoratsiyalar orasidan qoçadi va Smiti ismli qahramonning uyiga kirib qoladi. «Uy» faqat yoğoç old tomon bölsa-da, Nikki eşikdan kirgaç, haqiqiy şahar taşqarisidagi uyga tuşib qoladi. Devon «deraza»ga qarab turadi, ammo faqat zulmatni köradi.

Filmning şu nuqtasida keskin uslubiy buriliş yuz beradi. Turli sahnalar aralaşib, bir-birini töldiradi. Xronologik tartib baʼzan buziladi yoki umuman mavjud bölmaydi. Uyga kirgan Nikki eri yotgan töşakni köradi. Undan yaşiriniş uçun u fohişalar tödasiga duç keladi. Ulardan biri unga ipak matoda kuygan teşikdan qaraşni taklif qiladi. Rozi bölgan Nikki bir qator ğalati voqealarni köradi; ularning köpçiligi unga aloqador yoki uning muqobil versiyalari.

Doris Sayd (Billining xotini) rolini ijro etayotgan ayol politsiyaçiga gipnoz orqali kimnidir otvyortka bilan öldirişga majbur qilinganini aytadi, lekin şu zahoti öşa otvyortkani öz yonida topadi. Sirli taşkilot aʼzolari Içki Imperiyadan olingan mahbuslar haqida gapirişadi. Ötmiş sahnasida polyak fohişalari ğalati pastkaşlar bilan kuraşadi va ularning şahrida qotil paydo böladi. Hozirgi zamon sahnasida fohişaga aylangan Nikki köçada yuradi, döstlari esa ötkinçilarga: «U kim?» deb savol berişadi. Baʼzan Nikki va fohişa döstlari ötkinçilardan ularga diqqat bilan qarab, «meni ilgari uçratganmisiz?» deb söraşni iltimos qilişadi. Parallel syujet liniyasida Syu tungi klub orqasidagi qoronği zinapoyadan kötarilib, xonaga kiradi va «janob K.» ismli jim notaniş odam oldida uzun monolog aytadi: u bolaligida duç kelgan jinsiy zöravonlik, hozirgi oğir ahvoli va qasos oliş istagi haqida gapiradi. Maʼlum böladiki, uning eri Smiti ham fohişalar, ham sirli taşkilot bilan aloqada, şuningdek, u hayvonlar bilan til topişadi va şu tufayli polyak sirkida ish topgan. Tutilmas gipnotizyor Şarpa (The Phantom) haqida ham eslatiladi. Oğzida çiroqli erkakni körib qörqqan Syu özini otvyortka bilan qurollantiradi.

Xollivud-bulvar böylab ketayotgan Syu özining ikkinçi nusxasi — doppelgangerini körib dahşatga tuşadi. U biror narsani tuşunişga ulgurmasdan, Şarpa tomonidan gipnoz qilingan Doris unga yugurib kelib, uni öldirmoqçi böladi. Qornidan oğir otvyortka zarbasini olgan Syu gandiraklab köçada yuradi va Xollivud va Vayn-stritning burçagida ötirgan bir guruh evsiz odamlar oldida huşidan ketib yiqiladi. Qora tanli ayol Syuning ölayotganini payqab, boşqa qiz bilan suhbatini davom ettiradi. U dösti Niko haqida gapiradi — Niko oq parik taqib yuradigan fohişa bölib, pariki tufayli kinoyulduzga öxşab qoladi va boy tumanlarda heç kimning eʼtiborini tortmay yura oladi. Ayol Syuni ruhlantiriş uçun uning yuziga zajigalka tutadi va u nihoyat vafot etgunça uşlab turadi, «va endi uning heç qanday qayğuli ertasi bölmaydi». Kingslining «Suratga olindi!» degan qiçqiriği eşitiladi, kamera orqaga tortiladi va bu faqat filmdagi sahna ekani maʼlum böladi.

Aktyorlar va suratga oliş guruhi keyingi sahnaga tayyorlanayotgan paytda Nikki yana Syuga aylanişga tayyorlanadi. Kingsli uning iştirokidagi barça sahnalar tugaganini eʼlon qiladi. Hayratda qolgan Nikki suratga oliş maydonçasidan çiqib, yaqin atrofdagi kinoteatrga kiradi va ekranda nafaqat «On High in Blue Tomorrows» ni — şu jumladan baʼzi ikkinçi darajali syujet liniyalarini — balki aynan şu daqiqada sodir bölayotgan voqealarni ham köradi. U proyektorxonaga yönaladi, ammo devorida «Axxon N» yozuvi bölgan turar-joy binosini körib qoladi. Bir neça daqiqadan söng u ötmişdan qizil lab kiygan erkakka duç keladi — biz endi bilamizki, u Şarpaning özi. Nikki uni otadi, uning yuzi avval Nikkining öz yuzining buzilgan nusxasiga, keyin esa oğzidan qon oqayotgan embrionga öxşab qoladi.

Nikki qöşni xonaga (47-raqamli xona) yuguradi: bu televizordagi kurtaklar xonasi, garçi Nikki ularni körmasa ham. Yana bir joyga kirgaç, u yiğlayotgan Yöqolgan Qizni topadi. Ikki ayol öpişadi va Nikki nur içida ğoyib böladi. Yöqolgan Qiz mehmonxonadan çiqib, Smitining uyiga yuguradi va u yerda erkak va bola bilan baxtli quçoqlaşadi.

Keyin biz Nikkini öz uyida köramiz, u filmning boşidagi kampirga mayin jilmayib qaraydi. Yakuniy sahna uning uyida bölib ötadi: u yerda Nikki boşqa odamlar bilan ötirgan, ular orasida Laura Harring, Nastassja Kinski va Ben Harper bor. Syu monologida eslatilgan bir oyoqli ayol atrofga qarab: «Çiroyli!» deydi. Şu yerda Niko ham bor — oq parikli va maymunçali qiz. Titrlar Nina Simonning «Sinner Man» qöşiği ostida raqsga tuşayotgan ayollar guruhi va qöşiq ritmida yoğoç arrasini tortayotgan ötinçi tasviri fonida ketadi.