Irrational Man

Voqea Amerikaning Rod-Aylend ştatidagi kiçik universitet şaharçasida bölib ötadi. Falsafa professori Abe Lucas (Joaquin Phoenix) ekzistensial inqiroz holatida. U hayotdan şunçalik hafsalasi pir bölganki, hammaning oldida «rus ruleti» öynaydi. Asta-sekin Abe talaba Jill Pollard (Emma Stone) bilan munosabat boşlaydi, garçi qizning Roy (Jamie Blackley) ismli yigiti bölsa ham. Bir muddat Abe bu romanni töxtatib, Jillni döst bölib qolişga köndira oladi. Şu davrda u özining hamkasbi, öqituvçi Rita Richard (Parker Posey) bilan romantik munosabatda böladi. Rita turmuşga çiqqan ayol bölib, öz nikohidan qoniqmaydi.

Şunga qaramay, Abe Jill bilan uçraşişda davom etadi. Bunday uçraşuvlardan birida restoranda ular qöşni stolda ötirgan, döstlari bilan suhbatlaşayotgan ayolning ğamgin hikoyasini tasodifan eşitib qoladi. Ayol bolalarining ota-onalik huquqini yöqotib qöyiş xavfi borligini aytadi, çunki uning sobiq eri sudga murojaat qilgan va sudya uning advokatining yaqin döstidir. Şunda Abening xayoliga Dostoyevskiyning «Jinoyat va jazo» asaridagi ruhda bir ğoya keladi: agar ayol bolalaridan ajralmasligiga erişilsa, hayot yaxşiroq böladi, buning uçun esa işni körayotgan sudyani öldiriş kerak. Abe jinoyatni puxta rejalaştira boşlaydi, çunki uni kim sodir etganini aniqlaş imkonsiz böladi, deb hisoblaydi.

Biroq qotillikdan keyin Jill faktlarni taqqoslab, Abening aybdorligini taxmin qiladi. Politsiya aybsiz odamni ayblaganidan söng, u Abedan özini oşkor qilişni talab qiladi. Haqiqatni yaşiriş uçun Abe Jillni yöq qilişga urinadi, ammo özi tuzgan tuzoqqa özi tuşib qoladi.

Filmdagi barça voqealar Abening falsafiy mulohazalari bilan birga keladi, ularni u dastlabdanoq «oğzaki masturbatsiya» deb taʼriflaydi.