Jon Makkleyn — eski maktab politsiyaçisi. Bu safar u yangi texnologiyalar davrida harakat qilişga majbur böladi. Kompyuter terrorçilari guruhi AQŞ-ning muhim kompyuter tizimlarini qolga olib, mamlakatni butunlay falaj qilmoqçi. Şu maqsadda Makkleynga yoş va iqtidorli xaker Metyu Farrell yordamga keladi.
Filmni Len Wiseman suratga oldi, boş rollarda Bruce Willis, Justin Long, Timothy Olyphant va Maggie Q rol öynadi. Bu sarguzaştli jangovar triller «Die Hard» franşizasining törtinçi qismi. Cheyenne Enterprises studiyasi tomonidan çiqarilgan film 2007-yil 27-iyunda prokatga çiqdi. Film Jon Karlinning «Wired» jurnali uçun yozgan «Farewell, Weapons» maqolasi asosida yaratilgan. Dunyo böyiça 388 million dollar yiğib, seriyaning eng kassali filmi boldi.
1Rollarda
Bruce Willis, Justin Long, Timothy Olyphant
Bruce Willisaktyor
Justin Longaktyor
Timothy Olyphantaktyor
Cliff Curtisaktyor
Maggie Qaktyor
Mary Elizabeth Winsteadaktyor
Kevin SmithaktyorECEdoardo CostaaktyorMBMark Bombackssenariy muallifi
Marco Beltramikompozitor·Ensiklopediyadan
«Die Hard 4.0» (ingl. *Live Free or Die Hard*) — 2007-yilda suratga olingan amerikaça sarguzaştli jangovar film. Rejissyori Len Wiseman, «Die Hard» franşizasining törtinçi filmi. Film Jon Karlinning «Wired» jurnali uçun yozgan «Farewell, Weapons» maqolasi asosida yaratilgan. Filmning nomi Nyu-Xempşir ştatining «Live Free or Die» şiori asosida olingan.
Filmda Nyu-York politsiyasining detektivi Jon Makkleyn (Bruce Willis) kiberterrorçi (Timothy Olyphant) ni töxtatişga harakat qiladi. Terrorçi AQŞ böylab hukumat va tijorat kompyuterlarini buzib, mamlakat infratuzilmasining muhim elementlarini işdan çiqaradigan «sotuv oldidan» kiberhujumini boşlaşni rejalaştirmoqda. Filmda, şuningdek, Justin Long, Cliff Curtis va Maggie Q ham rol öynagan.
Film 2007-yil 27-iyunda AQŞda çiqarildi. Film butun dunyo böyiça 388 million dollar daromad keltirdi, bu uni franşizaning eng köp daromad keltirgan filmiga aylantirdi. Film tanqidçilardan umuman ijobiy şarhlar oldi, ular filmni seriyaning öz şakliga qaytişi deb ataşdi. Bu franşizaning MPAA reytingi PG-13 bilan çiqarilgan yagona filmi, garçi keyinroq kengaytirilgan versiyasi ham çiqarilgan. Beşinçi film, «A Good Day to Die Hard», 2013-yilda çiqarildi.
2Syujet
Filmdagi voqealar oldingi qismdan 12 yil ötib sodir…
Filmdagi voqealar oldingi qismdan 12 yil ötib sodir böladi.
Bir neçta xakerlar nomaʼlum sirli korporatsiya buyurtmasiga köra himoyalangan maʼlumotlarni buziş uçun juda samarali dasturlar yaratadi. Köp ötmay ularni birin-ketin öldira boşlaşadi: ularning kompyuterlariga foydalanuvçining özi buyruği bilan faollaşadigan portlovçi moddalar joylaştiriladi. Sirli korporatsiya aslida mudofaa vazirligining sobiq xodimi Tomas Gabriel boşçiligidagi kiberterrorçilar guruhi ekani maʼlum böladi. Xakerlarning dasturlaridan foydalanib, ular FQB tarmoğini buzadi va AQŞ infratuzilmasini vayron qiliş rejasini amalga oşirişga kirişadi.
Detektivga aylangan Jon Makkleyn ajraşgan, xotini bilan ajralgan va Ratgersda yaşovçi voyaga yetgan qizi Lyusi bilan allaqaçon yomon bölgan munosabatlarini tuzatişga behuda urinadi. Jonning boşliği radio orqali unga murojaat qiladi: barça maxsus xizmat maşinalaridagi kuzatuv belgilari orqali u Nyu-Jersida ekanini körib, qöşni Kemden okrugiga borişni söraydi. FQB politsiyadan yordam söraydi va katta detektiv xaker Metyu Farrellni olib, tergov uçun Vaşingtonga olib kelişini iltimos qiladi. Ammo Makkleyn Farrell xonadoniga kelganida, unga korporatsiya yollangan qotillari hujum qiladi. Kuraş paytida Farrellning kompyuteriga joylaştirilgan portlovçi tasodifan faollaşadi va ikki yollangan qotil halok böladi. Qutulgandan söng Makkleyn va Farrell Vaşingtonga jönab ketişadi.
Şu orada terrorçilar yöl harakatini boşqariş tizimini öçirib qöyib, barça hukumat binolarida favqulodda vaziyat yaratadi. Makkleyn FQB direktorining örinbosari Bowmanni topib, Farrellni unga topşirişga urinadi, ammo örinbosar xakerlarni söroq qiliş boşqa idoraga topşirilganini aytadi. FQB agentlari hamrohligida Makkleyn va Farrell Vaşington böylab harakatlanişadi. Terrorçilar ularning joylaşuvini aniqlaşga muvaffaq bölişadi. Operator orasida Farrell kod yoziş paytida bilan muloqot qilgan ayolni tanigan Jon ularni terrorçilar kuzatayotganini va aloqaga Gabriel özi çiqayotganini tuşunadi. Ijtimoiy taʼminot serverini buzib, Gabriel Jon haqida hamma narsani bilib oladi va Makklaynga Farrellni öldirişni taklif qiladi, buning evaziga ulkan pensiya va bolalarni taʼminlaşni vaʼda qiladi. Jon guruhni yöq qilişdan qatʼiy rad javobini bergaç, ular vertolyot yuborişadi. Ular tonnelda yaşirinişga harakat qilişadi, şunda Gabriel tonnelning ikki tomonidan barça yölaklarga kirişni oçib, yoritişni öçirib, unda tartibsizlik yaratadi. Ommaviy yöl-transport hodisasidan omon qolgan Jon maşinaga ötirib, tezlikni oşiradi va harakat davomida undan sakrab tuşadi. Tonnel kiriş tölovi terminallarini trampolin sifatida işlatib, u maşina bilan vertolyotni urib tuşiradi.
Gabrielning şerigi Mey Lin FQB agenti qiyofasiga kirib, Ğarbiy Virjiniyadagi energiya stansiyasiga kirib boradi. Metyu terrorçilarning rejasini oçadi va şu zahoti u yerga Makkleyn va Farrell yetib kelişadi. Makkleyn jang paytida Mey Linni öldiradi, Farrell esa şarqiy mamlakat qismiga elektr taʼminotini öçirişni bekor qilişga urinadi. Ular yana Gabriel bilan aloqaga çiqişadi va Makkleyn unga odamlari halok bölganini aytadi. Ğazablangan Gabriel stansiyaga quvurlar orqali tabiiy gaz yuboradi va stansiya darhol portlaydi. Şunga qaramay, Makkleyn va Farrell u yerdan çiqib ulguradi.
Ular Farrellning eski dösti Uorlokka Baltimorga vertolyotda yöl olişadi va mamlakatning şarqiy qismi yarmi yoruğsiz qolganini kuzatişadi. Uorlok ularga Gabriel ilgari Milliy xavfsizlik agentligida (NSA) işlaganini, AQŞ mudofaa tizimi nomukammal ekanini isbotlaşga uringanini, ammo uning iqtidori u yerda baholanmay, işdan böşatilganini aytadi. Uorlok Farrell Baltimor çekkasidagi Vudlon ijtimoiy taʼminot binosi serverlarida yozgan kod parçasini topadi. Ulkan sovutiş minoralariga qaraganda, binoda juda kuçli serverlar joylaşgan. Aslida bu bino NSA ning zaxira maʼlumotlar omboridir, u erga terroristik hujum holatida AQŞning barça moliyaviy maʼlumotlari yiğiladi. Gabriel esa bu tizimning muallifi edi, buni FQB direktori örinbosari Bowman ham bilmasdi. Vudlonda signalizatsiya işga tuşgaç, FQB örinbosari NSA binosiga F-35 qiruvçi samolyotini yuboradi. Uorlok Gabrielning tarmoğiga kirişga urinadi, ammo sobiq agent uni aniqlab, urinişni bloklaydi. Uorlokning veb-kamerasiga ulanib, u yana Makklaynni köradi. Jon Gabrielni gapga solişga urinadi, Uorlok esa uning joylaşuvini aniqlaşga harakat qiladi, ammo terrorçidan Makkleyn Gabriel qizini garovga olmoqçi ekanini bilib oladi. Uorlok Gabriel Vudlonda ekanini aniqlaydi va Jon qizini qutqariş uçun yölga çiqadi.
U va Farrell NSA binosiga kirib boradi, u yerda Gabriel va uning jamoasi Amerikaning moliyaviy tizimiga oid maxfiy maʼlumotlarni yuklab olişmoqda. Farrell bunga tösqinlik qilişga urinib, kompyuterga parol qöyadi. Gabriel uni va Lyusini olib ketadi. Makklaynga Gabrielning yuk maşinasi tomiga çiqib olişga muvaffaq böladi va uni öz nazoratiga oladi. Gabriel buni sezadi va yaqin atrofda qiruvçi samolyotni körib, uning tizimini buzadi, öq otiş uçun ruxsat beradi, radiosini öçirib, özini dispetçer qilib körsatadi va F-35 ga Makklaynli yuk maşinasini yöq qilişni buyuradi. Samolyot vertikal kötariliş imkoniyatidan foydalanib, osilib turadi va Makklaynning yuk maşinasini yaqindan öq uzib yöq qiladi, ammo yuk maşinasi yurib ketayotgan yöl köprigining qismlari uning vertikal kötariliş dvigatelini urib, qiruvçi boşqaruvdan çiqadi. Yuk maşinasi jarlikka qulayotganda Makkleyn samolyotning orqa qanotiga sakrab çiqadi. Uçuvçi katapulta qiladi, Makklayn esa pastga tuşib, köprik qismlari böylab sirpanib tuşadi va samolyot portlaşidan omon qoladi. U jinoyatçilar qoçmoqçi bölgan angarda Gabrielni quvib yetadi. Makklaynning yelkasiga öq tegadi, Gabriel esa Jonning yarasiga pistolet tiraydi va Metyu va qizini öldirişini aytib, Makklaynni buni körişga majbur qiladi. Jon özining maşhur iborasini aytib, Gabrielning barmoğini bosadi va uni öldiradi, şu bilan birga yelkasini yana bir marta öqdan jarohatlaydi. Metyu Lyusini uşlab turgan ikkinçi terrorçini öldiradi. Şu payt angarga Bowman va FQB xodimlari yetib keladi.
3Suratga oliş
Filmning syujeti Devid Marconining uzoq yillik «WW3.com» ssenariysiga asoslangan. Jon Karlinning «Wired»…
Filmning syujeti Devid Marconining uzoq yillik «WW3.com» ssenariysiga asoslangan. Jon Karlinning «Wired» jurnalidagi «Farewell, Weapons» maqolasidan foydalanib, Marconi AQŞga qarşi kiberterrorçilar hujumi haqida hikoya yozgan. Ammo 9/11 voqealaridan söng loyiha töxtatilgan. U Dug Richardson tomonidan tiklangan va keyinçalik Mark Bomback tomonidan bir neça yildan söng «Die Hard» franşizasining navbatdagi qismi sifatida qayta işlangan.
2005-yilda Uillis filmning «Die Hard 4.0» deb nomlanişini aytgan, çunki uning syujeti turli kompyuter texnologiyalari atrofida aylanadi. 20th Century Fox keyinroq nomni «Live Free or Die Hard» («Erkin yaşang yoki jang qilib öling») deb eʼlon qildi, bu nom Nyu-Xempşir ştatining «Live Free or Die» şioriga asoslangan edi. Natijada AQŞda film «Live Free or Die Hard» nomi bilan, undan taşqarida esa «Die Hard 4.0» nomi bilan çiqdi.
Suratga oliş Baltimor (Merilend) şahar markazida 2006-yil 23-sentabrda boşlandi. 2007-yil 24-yanvarda Uillis jangovar sahnalardan birida jarohat oldi. Jarohat oğir emas edi, Uillis şunçaki uyda yotib qoldi.
Uillisning kaskadyor-dublyori Larri Rippenkroyger balandligi sakkiz metrdan trotuarga yiqilib, oğir jarohat oldi. U yuzini şikastladi va bir neçta suyaklarini sindirdi. Suratga oliş bir muddat töxtatilişiga töğri keldi. Uillis Rippenkroygerning ota-onasi uçun mehmonxonada xona band qildi va uni kasalxonada bir neça marta körgani bordi.
Makklaynning qizi rolini uçun Jessica Simpson, Ouafa Dufour va Britney Spears kabi köplab maşhur aktrisalar sinovdan ötdi. Bu rolni Paris Hilton va 1988-yildagi birinçi filmda Makklaynning qizini öynagan Taylor Fry ham olişni xohlaşgan. Oxir-oqibat Lyusi roli Mary Elizabeth Winstead ga berildi.
Terrorçilardan birini frantsuz kaskadyori va traceur Cyril Raffaelli öynaydi. Uning parkur uslubidagi tryuklari bir neçta jangovar sahnalarning asosiga aylandi (terrorçilarning Makklaynga birinçi hujumida, sovutiş minorasidagi janglarda va boşqalarda).
4Tanqid
Rotten Tomatoes saytida film 209 ta şarhga asoslangan holda 82 % ijobiy baho oldi, örtaça baho — 6,8/10.…
Rotten Tomatoes saytida film 209 ta şarhga asoslangan holda 82 % ijobiy baho oldi, örtaça baho — 6,8/10. Saytning umumiy xulosasi şunday: «„Die Hard 4.0“ bemaʼni tuyulişi mumkin, ammo bu dinamik, sarguzaştli yozgi jangovar film, hayratlanarli tryuklar va Bruce Willis ning ajoyib öyini bilan. Oldingi „Die Hard“ filmlarining muxlislari hafsalasi pir bölmaydi». Metacritic saytida film 34 nafar tanqidçining şarhlari asosida 100 balldan örtaça 69 ball oldi, bu umuman «ijobiy» şarhlarni bildiradi. CinemaScore söroviga qatnaşgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada «A−» örtaça bahosini berişgan.
IGN şunday deb yozgan: «Yaqinda çiqqan „Rocky Balboa“ kabi, bu yangi „Die Hard“ ham qarigan, ammo hali ham hayotga iştiyoqli qahramon haqidagi öz hikoyasi va asl filmlarda ulğaygan tomoşabinlar uçun nostalgik sayohat». «Ebert & Roeper» teleşousida kinotanqidçi Richard Roeper va taklif etilgan tanqidçi Catherine Tuliç filmni yuqori baholaşdi; Roeper bu «„Die Hard“ seriyasidagi eng yaxşi yoki eng hayajonli film emas, lekin juda kulgili» ekanini aytdi va bu uning eng sevimli filmlaridan biri ekanini qöşimça qildi. Roeper şuningdek qayd etdi: «Uillis öz karyerasini belgilagan rolida ajoyib şaklda». Michael Medved filmga törtdan uç yarim yulduz qöydi va şunday yozdi: "Aqlli ssenariy va taassurot qoldiruvçi maxsus effektlar bu filmni «Die Hard» seriyasining barça qismlaridan eng yaxşisiga aylantiradi."
Aksinça, The Charlotte Observer gazetasidan Lawrence Toppman şunday dedi: «Işonç bilan aytişim mumkinki, heç qaçon „Die Hard 4.0“ kabi bemaʼni narsani körmaganman». Toppman şuningdek filmda esda qolarli yovuz qahramonlar yetişmasligini yozdi va John McClane ni «şunçaki ötkirroq replikalari bölgan kal Terminator» deb atadi.
5Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB6Franşiza tartibida
5 film
7Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Крепкий орешек 4.0» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.