Predator: Badlands

Dimitrius Sçuster-Koloamatangi — Dek, boş qahramon, yirtqiç

Elle Fanning — Tiya, Weyland-Yutani korporatsiyasi yaratgan şikastlangan android

Tessa — Tiyaning modeli bir xil bölgan androidi, uning «egizagi», Kalisk va Dekni ovlaydi

Mike Homik — Kvey, Dekning katta akasi

Stephan Grube — Kvey (ovozi), Dekning katta akasi

Ruben de Jong — Dekning va Kveyning otasi, alfa-yirtqiç

Ravi Narayan — Bud, Kaliskning bolasi

Hali 2022-yilda Trahtenberg «Oljo» filmidan keyin yangi yirtqiç haqida film suratga oliş istagini bildirgan va filmda franşizada «heç qaçon qilinmagan» narsani körsatmoqçi ekanini aytgan. Rejissyor — Dan Trahtenberg, ssenariy muallifi — Patrik Eyson. 2024-yil fevralda boş ayol rolga casting ötkazilgan, uning natijasiga köra aktrisa Elle Fanning tanlangan.

Asosiy suratga oliş 2024-yil 27-avgustda Yangi Zelandiyada boşlangan. Trahtenberg ilhomini «Konan-varvar» haqidagi hikoyalardan, «Shane» (1953), «Mad Max 2: The Road Warrior» (1981), «The Book of Eli» (2010) filmlaridan, Klint Istvudning vesternlaridan hamda «Shadow of the Colossus» öyinidan olgan.

Trahtenberg filmni kengaytirilgan koinot doirasida yaratilgan mustaqil qism sifatida tasavvur qilgan. U yirtqiçlarning madaniyati va jamiyatini oçib berişni, xususan, kengaytirilgan koinotdagi «Yautja Prime» — yirtqiçlarning ona dunyosini körsatişni istagan. Şu maqsadda yirtqiçlar tilini töliq işlab çiqiş qarori qabul qilingan va buning uçun «Avatar» filmidagi Naʼvi tilini yaratgan tilşunoslar taklif etilgan. Yirtqiçlar tili uçun birlik va köplik şakllaridagi sözlar luğati tuzilgan. Fonetikaga yirtqiçlarga xos çertiş tovuşlari kiritilgan, bu eng qiyin takrorlanadigan qism bölgan. Yirtqiçlar madaniyatini tasvirlaşda Trahtenberg «Konan-varvar» koinotidagi madaniyatdan ham ilhomlangan. Filmning syujetida muhim örinni «Çujoy» franşizasidagi Weyland-Yutani korporatsiyasi ham egallaydi. Trahtenberg filmdagi voqealar «Alien vs. Predator» koinotida bölişini tan olgan, çunki u «Predator» va «Alien» franşizalarini bitta koinotning qismi deb hisoblaydi, lekin filmning kadrlarida ksenomorflar uçramaydi.

Dekni kaskadyor Dimitrius Sçuster-Koloamatangi öynagan, u bu rol uçun yirtqiçlar tilini maxsus örgangan. Yuz mimikasi oldingi franşiza filmlaridagi kabi animatronika yordamida emas, balki kompyuter grafikasi yordamida yaratilgan, çunki grafika yirtqiçning hissiy ifodalarini yaxşiroq berişga imkon bergan. Dizayn va amaliy effektlarni yaratişda «Wētā Workshop» studiyasi ham iştirok etgan. Yirtqiçlar dizayni uçun «Alien vs. Predator» va «Predators» kabi köplab filmlarda işlagan Alek Gillis javobgar bölgan. Yautjaning taşqi körinişi har bir filmda turliça bölsa-da, «Yirtqiç: Ölim sayyorasi» uçun aniq havolalarsiz, yanada klassik va taniş qiyofa işlab çiqilgan. Yirtqiç boş qahramonga aylanganligi sababli, yirtqiçlar dizaynini «insoniyroq» qilişga qaror qilingan, asosan kallaning şaklini yumaloqroq qilib.

Ssenariy ustida ish franşizada hali bölmagan narsani körsatiş ğoyasidan boşlangan. Trahtenberg yirtqiçlar koinotdagi eng buyuk ovçilar ekanini, lekin inson-qahramon bilan olişuvda doim yutqazişini eslatgan. Köplab muxlislar oldingi barça filmlar syujetining bir xilligidan şikoyat qilgan va Trahtenberg bu andozani buzmoqçi bölgan. Rejissyor syujetni şunday öylab topganki, unda yirtqiç boş qahramon bölib, ğalaba qozonadi. Keyin esa mos syujet yaratiş muammosi paydo bölgan. Ğalaba qozonadigan yirtqiçni körsatişning eng oson yöli — sleşer janridagi film, lekin bu rejissyorga unçalik yoqmagan. Şuning uçun Trahtenberg yirtqiçlar madaniyatini oçib beriş ğoyasiga kelgan, toki tomoşabin boş qahramonga boğlana olsin. Biroq rejissyor film hali ham haddan taşqari qoronği bölib qoladi, deb öylagan va syujetga hamroh robot-qöşuvçi kiritiş ğoyasi paydo bölgan. «Yulduzli uruşlar»dagi C-3PO kabi jozibali ikkinçi darajali qahramon sifatida syujetda Tiya paydo bölgan. Dastlabki syujetda turli yöllarni tanlagan ikki opa — Tiya va Tessaning murakkab oilaviy munosabatlari oçib berilişi kerak edi. Ikkala opani ham Fanning öynaşi kerak edi.

Premyeradan oldin syujet tafsilotlari sir saqlangan, ammo voqealar kelajakda bölişi maʼlum edi.

Trahtenberg syujetda Dek va Tiya örtasidagi döstona munosabatlarning rivojlanişiga alohida eʼtibor berilganini taʼkidlagan. Agar «Oljo» yakkalikda omon qoliş haqidagi hikoya bölsa, «Ölim sayyorasi» — munosabatlar haqidagi hikoya. Dek boş qahramon bölsa-da, Trahtenberg uni «Lyuk Skayuoker» ruhidagi juda ijobiy qahramonga aylantirmoqçi emas edi, Dek hali ham yirtqiç, «salqin», şafqatsiz va köproq antiqahramonga öxşaydi, bu «Mad Max: Yöl jangçisi» filmidagi boş qahramonga öxşaş. Dek haqida gapirar ekan, rejissyor unga hamdard böliş mumkin bölgan, lekin öz mohiyatida hali ham dahşatli yirtqiç bölib qoladigan qahramonni yaratiş qiyin bölganini aytgan. Dek özidan ança katta yirtqiçlar bilan töqnaşadi va ularni yengiş uçun zukkolikka murojaat qilişi kerak. Trahtenberg Dekning «Konan-varvar»ga öxşaşligini taʼkidlagan: u ham kam sözli, töğri gapiradigan va şafqatsizlikka qodir. Oldingi barça filmlarda yirtqiçlar deyarli har doim antagonist bölgan bölsa, «Ölim sayyorasi» syujeti yirtqiçlarning şafqatsizligi insonlarnikidan qançalik farq qilişini örganadi.

2025-yil iyun oyida «Predator: Badlands» filmi şu yilning oxirida San-Diegodagi Comic-Con festivalida namoyiş etilişi eʼlon qilingan. Filmning Buyuk Britaniyadagi premyerasi 2025-yil 28-oktabrda London kinoteatri BFI IMAXʼda bölib ötgan.

Jahon premyerasi 2025-yil 3-noyabrda TCL Chinese Theatreʼda bölib ötgan, AQŞ prokatiga esa film 7-noyabrda RealD 3D va IMAX formatlarida çiqqan. «Çujoy va Yirtqiç» filmidan taşqari, «Predator: Badlands» asosiy «Predator» seriyasining Kinokompaniyalar assotsiatsiyasi tomonidan PG-13 reytingi olgan birinçi filmi böldi, oldingi barça franşiza filmlari esa R reytingiga ega edi.

Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida film 258 ta kritik şarhga asoslangan 86 % reytingga ega. Saytning umumiy xulosasi şunday: «Rejissyor Dan Trahtenberg „Predator“ franşizasini yangi hayajonli yönalişlarda davom ettirmoqda, „Ölim sayyorasi“ filmi esa eng maşhur kino yovuzlaridan birini qahramonga aylantiradigan jasur sarguzaştdir, unga haqiqatan ham havas bilan qaraş mumkin». Metacritic filmga 43 ta kritik şarhga asoslangan 100 ballik şkala böyiça 71 ball bergan, bu «umuman olganda qulay» şarhlarni bildiradi. CinemaScore portali söroq qilgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada örtaça A- bahosini qöyişgan, PostTrak söroviga köra esa söralganlarning 78 % filmni aniq tavsiya qiladi.

«Mir fantastiki» jurnalidan Aleksandr Gaginskiy filmni rejissyorning «eng jasur harakati» deb atagan, yirtqiç nomidan olib borilgan hikoyani, lor kengayişini va «Çujoy» koinoti bilan boğlanişni maqtagan. Gaginskiy asosiy kamçilik sifatida zaif drama va qahramonlar örtasidagi haddan taşqari tez, işonçsiz döstlikni körsatgan, lekin xulosa qilib, eski franşizalarni remeyklar bilan emas, aynan şunday yangi ğoyalar orqali rivojlantiriş kerakligini aytgan.

Köplab naşrlar «Ölim sayyorasi»ni 2025-yilning eng yaxşi filmlari röyxatlariga kiritgan, jumladan Collider, Gizmodo, IGN, Polygon va «Mir fantastiki».