«Pulp Fiction» — burgerni yaxşi köradigan yollanma qotil, uning falsafiy fikrlaydigan hamkori, giyohvand gangsterning xotini va öz davri ötib ketgan boksyor haqida hikoya. Uç qissa vaqt böylab oldinga-orqaga siljiydi, ularning yöllari esa Los-Anjelesning gavjum markazida kesişadi.
Ssenariy va rejissyorlik — Quentin Tarantino ishi. Rollarda John Travolta, Samuel L. Jackson, Bruce Willis va Uma Thurman ijro etgan. Film «A Band Apart» studiyasida suratga olingan, janri — kriminal, drama va triller, davomiyligi 154 daqiqa. Film 1994-yilda çiqdi va Kann kinofestivalida Oltin Palma mukofotini qölga kiritdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Bruce Willis, John Travolta, Rosanna Arquette
·Ensiklopediyadan
Pulp Fiction — 1994-yilda AQŞʼda suratga olingan jinoiy film bölib, ssenariysini va rejissyorligini Quentin Tarantino qilgan. Syujeti Tarantino Roger Avary bilan birgalikda öylab topgan hikoyaga asoslangan. Filmda Los-Anjelesdagi jinoyat va zöravonlikka oid törtta özaro boğlangan hikoya aks etadi. Rollarda John Travolta, Samuel L. Jackson, Bruce Willis, Tim Roth, Ving Rhames va Uma Thurman ijro etgan. Filmning nomi örta asrning ikkinçi yarmida maşhur bölgan, grafik zöravonligi va ötkir dialoglari bilan tanilgan pulp jurnallar hamda hardboiled jinoiy romanlarga işora qiladi.
Tarantino Pulp Fiction ssenariysini 1992 va 1993-yillarda yozgan. Unga Avary dastlab True Romance (1993) uçun yozgan sahnalarni kiritgan. Filmning syujeti xronologik tartibda emas. Filmda öziga işora qiluvçi elementlar, monologlar, eklektik dialogli erkin suhbatlar hamda kulgi va zöravonlikning ironik uyğunligi mavjud. TriStar Pictures ssenariyni «juda aqldan ozgan» deb rad etgan. Biroq Miramax Films hamkor raisi Harvey Weinstein filmga qoyil qolgan va film Miramax Films töliq moliyalaştirgan birinçi loyiha bölgan.
Pulp Fiction 1994-yildagi Kann kinofestivalida premyerasini ötkazgan va u yerda Oltin Palma mukofotini qölga kiritgan. Film tanqidçilar orasida ham, tijorat jihatidan ham katta muvaffaqiyatga erişgan. U 67-Oskar mukofotlari marosimida yettita nominatsiyaga, jumladan «Eng yaxşi film» nominatsiyasiga sazovor bölgan va «Eng yaxşi asliy ssenariy» mukofotini olgan. Travolta, Jackson va Thurman mos ravişda «Eng yaxşi erkak rol», «Eng yaxşi ikkinçi darajali erkak rol» va «Eng yaxşi ikkinçi darajali ayol rol» nominatsiyalariga nomzod bölgan. Filmning muvaffaqiyati natijasida Travoltaning karerasi yana jonlangan. Filmning işlab çiqarilişi, reklamasi, tarqatilişi va daromadliligi mustaqil kinematografiyaga keng taʼsir körsatgan.
Pulp Fiction Tarantinoning eng yirik asari hisoblanadi, ayniqsa ssenariysi uçun katta maqtovga sazovor bölgan. Uning öziga qaytiş xususiyati, noanʼanaviy tuzilişi va keng kölamli homaj hamda pastiçe elementlari tanqidçilarni uni postmodern kinoning muhim namunasi deb ataşga undagan. Film madaniy buriliş nuqtasi hisoblanadi va uning uslubiy elementlarini qabul qilgan filmlar hamda boşqa media mahsulotlariga taʼsir ötkazgan. Aktyorlar ijrosi ham keng maqtalgan, xususan, Travolta, Thurman va Jackson yuqori baho olgan. 2008-yilda Entertainment Weekly uni 1983-yildan keyingi eng yaxşi film deb topgan, film köplab tanqidçilarning eng buyuk filmlar röyxatlariga kiritilgan. 2013-yilda Pulp Fiction Kongress kutubxonasi tomonidan AQŞ Milliy kinoreyestriga «madaniy, tarixiy yoki estetik jihatdan ahamiyatli» deb topilib, saqlab qoliş uçun tanlangan.
3Narrative structure
Pulp Fiction bir neçta syujet çiziqlari turli nuqtalarda kesişadigan noçiziqli hikoya tuzilişiga ega. Uning…

Pulp Fiction bir neçta syujet çiziqlari turli nuqtalarda kesişadigan noçiziqli hikoya tuzilişiga ega. Uning tuzilişi quyida sanab ötilgan 7 qismga bölingan. Qalin harflar bilan berilgan qismlar filmning sarlavha kartoçkalarida aniq körsatilganlardir.
«Prologue – The Diner» (I)
«Prelude to 'Vincent Vega and Marsellus Wallaceʼs Wife'»
«Vincent Vega and Marsellus Wallaceʼs Wife»
«Prelude to 'The Gold Watç'»
«The Gold Watç»
«The Bonnie Situation»
«Epilogue – The Diner» (II)
Agar yettita ketma-ketlik xronologik tartibda joylaştirilsa, ular 4, 2, 6, 1, 7, 3, 5 tartibida bölardi. 1 va 7-ketma-ketliklar qisman bir-biriga öxşaydi va turli nuqtai nazardan taqdim etiladi, xuddi 2 va 6-ketma-ketliklar kabi. Filipp Parkerning fikriça, bu tuzilma «epizodik hikoya bölib, aylanma voqealar boşlaniş va tugaş qöşadi hamda har bir alohida epizod elementlariga butun hikoya davomida murojaat qiliş imkonini beradi». Boşqa tahlilçilar tuzilmani «aylanma hikoya» deb taʼriflaydi.
4Plot
Yoş Butç Coolidgeʼni Havo kuçlari uçuvçisi Kapitan Koons ziyorat qiladi. Koons Butçga oltin soatni körsatadi…
Yoş Butç Coolidgeʼni Havo kuçlari uçuvçisi Kapitan Koons ziyorat qiladi. Koons Butçga oltin soatni körsatadi va bu soat oilaviy meros ekanligini, Butçning otasiga tegişli bölganini hamda u Koons bilan birga xizmat qilib, Vetnam uruşida harbiy asirlar lagerida vafot etganini tuşuntiradi. Koons soatni Butçga berib, anʼanani davom ettiradi.
Yillar ötib Los-Anjelesda ikki qotil, Jules Winnfield va Vincent Vega, ularning boşliği, gangster Marsellus Wallaceʼning noiloj biznes şerigi Bretdan jomadonni oliş uçun xonadonga boradi. Vincent Marsellusning unga ertasi kuni keçqurun xotini Miyani ovqatga olib borişni buyurganini aytadi. Xonadonda ular Bretni, Rojerni va Marsellusning xabarçisi Marvinni topadi. Bret ikki qotilni yumşatişga uringanda, Jules Rojerni beparvolik bilan otib taşlaydi. Söng u Ezekiel kitobidan parafraz qilingan parçani öqiydi va u va Vincent Bretni öldiradi. Hammomdan boşqa bir odam otilib çiqib, ularga öq uzadi, lekin heç bir öqqa tegmaydi. Jules va Vincent uni ham öldirib, jomadon va Marvin bilan ketişadi.
Jules maşina haydab borayotganda, Vincent tasodifan Marvinning boşiga öq uzib, ikkalasini qonga böyaydi. Ular maşinani Julsning dösti Jimmiening uyida yaşirişadi. Jimmie ularga xotini Bonni uyga qaytişidan oldin Marvinning jasadini va qonga bulangan maşinani yöq qilişni talab qiladi. Marsellus tozalovçi Winston Wolfni yuboradi. U Julsga va Vincentga jasadni bagajnikka yaşiriş, maşinani tozalaş, qonli kiyimlarni yöq qiliş va maşinani çiqindixonaga olib borişni buyuradi. Şundan söng Jules va Vincent restoranda nonuşta qilişadi. Jules Vincentga jinoiy hayotidan voz keçişni rejalaştirayotganini aytadi, çunki xonadondagi omon qolişlari ilohiy aralaşuv deb hisoblaydi.
Vincent hammomda bölganda, Pampkin va Hani Bani ismli ikki öğri restoranga bostirib kirib, Julsdan Marsellusning jomadonini talab qilişadi. Jules Pampkinni yengib, uni qurol bilan uşlab turadi, Hani Bani esa isteriyaga tuşadi. U qurolini Julsga qaratadi. Vincent qaytib keladi va qurolini unga qaratadi. Jules vaziyatni yumşatib, ularga hamyonidagi pulni olib qolişga ruxsat beradi va ketişlariga imkon beradi.
Jules va Vincent barda Marsellus bilan uçraşadi. U yerda Marsellus qarigan Butçni keyingi boks öyinida ataylab yutqazişi uçun pora berayotgan böladi. Ertasi kuni keçqurun Vincent öz giyohvand sotuvçisi Lancedan geroin sotib oladi. U inʼektsiya qiladi va Miya bilan uçraşiş uçun uning uyiga boradi. Ular 1950-yillar uslubidagi restoranda ovqatlanib, twist tanlovida qatnaşadi, söng uyga qaytişadi. Vincent hammomda bölganda, Miya uning geroinini topib, uni kokain deb öylaydi va burnidan tortadi. U haddan taşqari dozadan huşidan ketadi va Vincent uni Lancening uyiga olib boradi. U yerda ular uning yuragiga adrenalin yuborib, uni huşiga keltiradi. Vincent va Miya bu voqea haqida Marsellusga heç qaçon aytmaslikka kelişib oladi.
Butç Marsellusni ikki yuzlamaçilik bilan aldab, raqibini öldiradi. U qiz dösti Fabienne bilan qoçişni rejalaştiradi, lekin Fabienne oltin soatni çamadoniga solişni unutganini aniqlaydi. Butç soatni oliş uçun xonadoniga qaytib, oşxona peştaxtasida qurolni köradi va hojatxonadan suv oqayotganini eşitadi. Butçning xonadonini kuzatib turgan Vincent hammomdan çiqadi. Butç uni qurol bilan öldirib, ketadi. Motelga qaytayotganda u yölni kesib ötayotgan Marsellusni köradi. Marsellus Butçni ortidan quvib, lombardga kiradi. Dökon egasi Maynard ikkalasini qurol bilan tutib, ularni yertölada oğzini boğlab qöyadi. Maynard va uning şerigi Zed Marsellusni boşqa xonaga olib ötib, uni zörlaydi. Butç böşanib, katana bilan Maynardni öldiradi va Marsellusni ozod qiladi. Marsellus Zedni harakatsiz qilib qöyadi. Marsellus Butçga voqea haqida heç kimga aytmaslikni va Los-Anjelesni abadiy tark etişni buyuradi, özi esa Zedni «örta asrlarça» jazolamoqçi. Butç Zedning mototsikli bilan Fabienneʼni olib ketadi.
5Main çaracters
John Travolta — Vincent Vega rolida: Julsning jinoiy şerigi, Marsellus Wallace uçun işlaydi. Tarantino…

John Travolta — Vincent Vega rolida: Julsning jinoiy şerigi, Marsellus Wallace uçun işlaydi. Tarantino Travoltani Pulp Fiction filmiga taklif qilgan, çunki Reservoir Dogs (1992) filmida Vik Vegani öynagan Miçael Madsen Kevin Kostnerning Wyatt Earp filmida rol öynaşni tanlagan. Madsen öz qarorini afsuslanib eslagan. Harvey Weinstein Daniel Day-Lewisʼni bu rolga tavsiya qilgan. Travolta kamaytirilgan haqqa rozi bölgan, manbalarga köra bu 100 000 yoki 140 000 AQŞ dollari bölgan. Filmning muvaffaqiyati va uning «Eng yaxşi erkak rol» uçun Oskar nominatsiyasi Travoltaning karerasini qayta jonlantirgan. Vincent Reservoir Dogs filmidagi Mister Blond nomi bilan ham tanilgan Vik Veganing akasi hisoblanadi. 2004-yilda Tarantino Travolta va Madsen iştirokida «Vega aka-ukalari» haqida film ğoyasini muhokama qilgan, ammo bu ğoya amalga oşmagan.
Samuel L. Jackson — Jules Winnfield rolida: Vincentning jinoiy şerigi, Marsellus Wallace uçun işlaydi. Jacksonning birinçi prosluhida Paul Kalderon ustunlik qilgan; Jackson prosluhni şunçaki öqiş deb öylagan. Weinstein uni ikkinçi marta prosluhdan ötişga köndirgan va uning oxirgi tuşlik sahnasidagi ijrosi Tarantinoni ortga qaytargan. Julsning dastlabki ssenariysida katta afro soç turmagi nazarda tutilgan, ammo Tarantinoning şaxsiy yordamçisi xato bilan jingalak parik sotib olgan. Tarantino ğazablangan, lekin Jackson uni bu soç turmagini saqlab qolişga köndirgan, çunki bu uslub rep guruhi N.W.A orqali maşhur bölgan edi. Kino tanqidçisi Owen Gleiberman buni «filmlarda [qora tanlilarning] getolaşuvi haqida jim komik bayonot» deb baholagan. Jackson «Eng yaxşi ikkinçi darajali erkak rol» uçun Oskar nominatsiyasiga sazovor bölgan. Kalderon filmda Pol nomli, Marsellusning ijtimoiy klubida barmen va şu bilan birga Marsellusning yordamçisi sifatida körinadi. Tarantino bu rolni Laurence Fişburne uçun yozgan, ammo u rolni rad etgan. Tarantinoning aytişiça, Fişburne jamoasi bu rolni yetakçi rol deb hisoblamagani uçun rad etgan; Fişburne keyinroq filmda geroin uluğlanganligi uçun rad etganini aytgan. Bu rol uçun Eddi Merfi ham körib çiqilgan.
Uma Thurman — Miya Wallace rolida: Marsellus Wallacening xotini va iştiyoqmand aktrisa. Miramax Miya rolini Holli Xanter yoki Meg Raynga berişni xohlagan. Rol uçun Robin Rayt, Jennifer Bils, Debra Vinger, Marisa Tomei, Alfre Vudard va Meg Tilli ham körib çiqilgan, ammo Tarantino Thurmanni ular birinçi uçraşganidan keyin tanlagan. U filmning reklama materiallarida hukmronlik qilgan, unda u karavotda bir qölida sigareta, ikkinçi qölida pulp roman bilan tasvirlangan. U «Eng yaxşi ikkinçi darajali ayol rol» uçun Oskarga nomzod bölgan. Maşhurlar oldingi qatoriga çiqqaniga qaramay, Thurman uç yil ötib, Batman & Robin (1997) filmigaça katta byudjetli filmlarda işlamaslikni tanlagan.
Bruce Willis — Butç Coolidge rolida: Marsellusga xiyonat qilgan va u tomonidan izğib yurgan qarigan boksyor. Rol dastlab Matt Dillonga yozilgan, lekin u rad etgan. Mikki Rurk ham bu rolni rad etgan. Willis allaqaçon yulduz edi, ammo uning sönggi filmlarining köpçiligi tanqidçilar va kassa tomonidan muvaffaqiyatsiz deb baholangan edi. Piter Bartning sözlariga köra, unçalik katta bölmagan byudjetli filmda iştirok etiş «maoşini pasaytiriş va yulduzlik maqomini xavf ostiga qöyişni anglatardi, ammo strategiya katta foyda keltirdi: Pulp Fiction Willisga aktyor sifatida yangi hurmat keltirdi va unga bir neça million dollar daromad berdi». Willisning taşqi körinişi va jismoniy mavjudligi Tarantino uçun muhim edi: «Bruce 50-yillar aktyorining qiyofasiga ega. Men bu qiyofaga ega boşqa birorta yulduzni eslay olmayman». Butçning qiyofasi Nightfall filmidagi Aldo Reyga, xulqi esa Robert Oldriçning Kiss Me Deadly filmida Mayk Xammerni öynagan Ralf Mikning ijrosiga asoslangan. Yoş Butçni Çandler Lindauer öynaydi.
Harvey Keitel — Winston Wolf rolida: Jules va Vincentga yordam beradigan «tozalovçi». Tarantino Wolf rolini Reservoir Dogs filmida iştirok etgan va uning suratga olinişida muhim rol öynagan Keitel uçun yozgan. Tarantinoning sözlariga köra, «Harvey 16 yoşimdan beri mening sevimli aktyorim bölgan». Keitel Point of No Return (1993) filmida şunga öxşaş kasbdagi qahramonni öynagan.
Tim Roth — Ringo/«Pampkin» rolida: Öğri va Yolandaning yigiti. Roth Reservoir Dogs filmida Keitel bilan birga rol öynagan. U Reservoir Dogs filmida amerikaça aksentda gapirgan, ammo Pulp Fiction filmida özining tabiiy London aksentidan foydalangan. Tarantino rolni Rot nazarda tutib yozgan bölsa-da, TriStar rahbari Mayk Medavoy Jonni Deppni yoki Kristian Slaterni afzal körgan. Işlab çiqiş boşida Tarantino Rotni Vincent, Gari Oldmanni esa Jules rolida körişni öylagan va qahramonlarni «ikki ingliz yigiti» qilib qayta yozmoqçi bölgan.
Amanda Plummer — Yolanda/«Hani Bani» rolida: Ringoning qiz dösti va jinoiy şerigi. Tarantino Yolanda rolini Plummer uçun yozgan, töğrisi, uni Rot bilan juftlaştiriş maqsadida. Rot Tarantinoga Plummerni taniştirib, şunday degan: «Men Amanda bilan sizning filmlaringizdan birida işlaşni xohlayman, lekin uning juda katta miltiği bölişi kerak».
Mariya de Medeyros — Fabienne rolida: Butçning qiz dösti. Tarantino portugaliyalik aktrisa de Medeyros bilan Reservoir Dogs filmini Yevropa kinofestivallari aylanasida olib yurgan paytida tanişgan.
Ving Rhames — Marsellus Wallace rolida: Jules va Vincentni yollagan jinoyatçi boşliği. Rhames tanlanişidan oldin bu rol Maks Julienga va Sid Xaygga taklif qilingan, ammo ikkalasi ham rad etgan. Bender sözlariga köra, Rhames «men körgan eng yaxşi prosluhlardan biri» bölgan. Uning olqişga sazovor bölgan ijrosi uni Mission Impossible (1996), Con Air (1997) va Out of Sight (1998) kabi katta byudjetli filmlarga olib kelgan.
Eric Stoltz — Lens rolida: Vincentning giyohvand sotuvçisi. Tarantino rolni dastlab John Kyusak nazarda tutib yozgan. TriStar rahbarlari orasida Gari Oldman afzal körilgan, çunki u True Romance (1993) filmida giyohvand sotuvçi va pastkaş Drexl Spivey rolini ijro etgan.
Rosanna Arquette — Jodi rolida: Lensning xotini. Rolga Pam Grier prosluh bergan, ammo Tarantino tomoşabinlar Lensning unga baqirişini işonarli deb hisoblamasligini öylagan. Keyinçalik Tarantino Grierni Jackie Brown filmida boş rolga tanlagan. Ellen DeGeneres ham Jodi rolida prosluh bergan. Rosannaning opasi Aleksis (öşa paytda Robert Arquette nomi bilan tanilgan) ham filmda körinadi: u hammomdan çiqib, Vincent va Julsga öq uzadi, lekin ularga tegmaydi, şundan söng ular uni öldirişadi.
Christopher Walken — Kapitan Koons rolida: Vetnam uruşi veterani, AQŞ Havo kuçlari xizmatçisi, yoş Butçga otasining qadrli oltin soatini topşiradi. Depauw universiteti professori Kevin Xauli Walkenning yoş Butçga qilgan nutqini «Kubrikça antiqahramonga loyiq patriotik ghayrat va skatologik fetişizmning ajoyib ijrosi» deb atagan. Koonsning monologi davomida, u Vyetkong haqidagi rang-barang tavsiflar bilan aralaşgan holda, «Vinocki» nomli askarni eslatib ötadi. Joe Vinocki (John Garfield) Xovard Xoks rejissyorligidagi 1943-yilgi Air Force filmining qahramoni bölib, bu rejissyor Tarantinoning sevimli rejissyorlaridan biridir. Tarantino All-American Girl serialining «Pulp Sitcom» nomli qismida mehmon sifatida Desmond Vinocki nomli qahramonni öynagan.
6Secondary çaracters
Bronah Gallagher Jodining dösti Trudi rolini öynaydi, u Vincent Miyani huşiga keltirayotgan sahnada faqat…

Bronah Gallagher Jodining dösti Trudi rolini öynaydi, u Vincent Miyani huşiga keltirayotgan sahnada faqat bong çekadi. Muallif Jeyson Beyliyning sözlariga köra, «Kventin bu tasodifan yonida bölgan befarq kuzatuvçini kulgili qiliş mumkin deb öylagan. Bularning hammasi şundan tuğilgan: kimningdir uyiga giyohvand moddalar sotib olişga borsangiz, doim u yerda şunçaki bölib turgan odamlar böladi».
Phil LaMarr Julsning va Vincentning hamkori Marvinni ijro etadi. LaMarr bir neça oy avval ikkalasi improvizatsiya guruhi uçun şou ötkazganidan keyin Tarantinoga prosluh bergan. U Jules Winnfield va Bret rollari uçun prosluh bergan, söngra Marvin rolini olgan.
Tarantino Julsning dösti Jimmie rolida körinadi, ularning uyida qotillik izlari tozalanadi. Tarantino Jimmie yoki Lens rolini öynaş örtasida ikkilangan, Miyaning dozadan ötiş sahnasida kamera orqasida bölişni xohlaganligi uçun Jimmieni tanlagan.
Frank Uiley Bret rolini ijro etadi, u Marsellus talab qilgan jomadonga ega. Uiley Tarantino bilan Sandens instituti laboratoriyasida Reservoir Dogs filmini suratga oliş paytida uçraşgan. U eslaydi: «Biz uçraşib, birga vaqt ötkazdik, men uni yoqtirardim, şuning uçun u meni bu filmda rol öynaşga taklif qilganida juda xursand böldim».
Burr Steers Bretning dösti Rojer rolida körinadi, Jules uni «Dengiz quşlari tödasi» deb laqablagan. Bret va Jules örtasidagi töqnaşuv sahnasi Steersning xatolari tufayli bir neça marta qayta olingan. Steers bir intervyusida öq ovozlari baland bölgani uçun aktyorlik qiliş unga qiyin kelganini eslagan.
Anjela Jons Esmarelda Villa Lobosni ijro etadi, u Butçning qoçişiga yordam beruvçi taksi haydovçisi. Uning rolga tanlanişi va qahramoni 1991-yilgi «Curdled» qisqa metrajli filmidagi ijrosidan ilhomlangan. Bu film 1996-yilda Tarantino moliyasi bilan töliq metrajli filmga aylantirilgan va unda yana Jons rol öynagan.
Duan Uitaker, Piter Grin va Stiven Xibert Maynard, Zed va «Oqsoq» rollarini ijro etişadi. The Daily Beast naşri maʼlumotiga köra, Maynard dökonining yertölasida Marsellusni zörlaydigan «uç psixopat toğlik» Deliverance filmiga işora qiladi.
Stiv Byusemi Jack Rabbit Slimʼs restoranida Baddi Xolli kiyimidagi ofitsiant sifatida qisqa mehmon rolida körinadi. Reservoir Dogs filmida iştirok etgan Byusemi dastlab Jimmie rolini taklif qilingan edi, ammo bu rolga vaqt ajrata olmagan.
Keti Griffin özi sifatida körinadi.
Maykl Gilden va Jozef Pilato ham Jack Rabbit Slimʼs restoranida mos ravişda ofitsiant Filipp Morris Peyj va Din Martin taqlidçisi sifatida iştirok etişadi.
Emil Sitka Three Stooges guruhining 1947-yildagi Brideless Groom qisqa filmidan olingan arxiv kadrlarida körinadi.
Karen Maruyama Butçning avtohalokatidan keyin «Tomoşabin #1» sifatida körinadi.
Julia Sweeni Raquelni ijro etadi, u Marvinning jasadi taşlangan çiqindixona egasining qizi.
Prodyuser Lourens Bender restoranda talonçilik qurboni sifatida qisqa mehmon rolida körinadi, titrda «Uzun soçli yuppi-scum» deb nomlangan.
Jerom Patrik Xoban Jack Rabbit Slimʼs qismida Ed Sallivan taqlidçisi sifatida körinadi.
Syuzan Griffits Xoban bilan birga Merilin Monro taqlidçisi sifatida iştirok etadi.
7Writing
Pulp Fiction ning ildizlari 1980-yillarning oxiriga borib taqaladi, öşa paytda Quentin Tarantino va Roger…

Pulp Fiction ning ildizlari 1980-yillarning oxiriga borib taqaladi, öşa paytda Quentin Tarantino va Roger Avary Janubiy Kaliforniyadagi Video Arçives video dökonida birga işlaşgan. Avaryning eslaşiça, ularning dastlabki ğoyasi uçta turli rejissyor — özi, Tarantino va dösti Adam Rifkin bilan uçta qisqa metrajli film yaratiş bölgan. Avary 1990-yil kuzida filmning ssenariysiga aylanadigan birinçi qismni yozgan, u «Pandemonium Reigns» deb nomlangan va keyinçalik töliq metrajli ssenariyga kengaygan. Tarantinoning qisqa metrajli filmi ham töliq ssenariyga aylangan bölsa-da, Rifkin öz uluşini heç qaçon tugatmagan, şu sababli Pulp Fiction dastlab noaniq holatda qolgan. Dastlabki ilhom italiyalik rejissyor Mario Bavaning uç qismli «Black Sabbath» (1963) dahşat antologiyasi bölgan. Tarantino va Avaryning loyihasi «Black Mask» deb vaqtinça nomlangan, bu nom nufuzli hardboiled jinoiy adabiyot jurnali nomidan olingan. Tarantinoning ssenariysi uning rejissyorlik debyuti bölgan Reservoir Dogs filmiga aylangan; Avary esa Pulp Fictiondagi «Oltin soat» syujetining asosini yaratgan.
Reservoir Dogs ustidagi iş tugagaç, Tarantino uç qismli film ğoyasiga qaytgan: «Men romançilar imkoniyatiga ega bölgan, ammo kinorejissyorlar qila olmaydigan narsani qiliş ğoyasiga keldim: uçta alohida hikoyani aytib beriş, personajlarni turli hikoyalarda turliça oğirlikda paydo bölib, yöqolişiga imkon beriş». Tarantinoning tuşuntirişiça, ğoya «jinoiy hikoyalar haqida körgan eng eski mavzularni oliş edi ... Bilasizmi, “Vincent Vega va Marsellus Wallacening xotini” — kattalar xotiniga yaqinlaşmaslik kerakligi haqidagi eng eski hikoya... Siz bu hikoyani million marta körgansiz». «Men hikoya qilişning eski şakllaridan foydalanaman va ularni ataylab buzaman», deydi u. «Hiylaning bir qismi şundan iboratki, bu kino personajlarini, janr qahramonlarini va janr vaziyatlarini olib, ularni real hayot qonunlariga qöllab, qanday yeçilişini körişdir». Kamida bir holatda — boksyor Butç Coolidge uçun Tarantino klassik Gollivud jinoiy hikoyasidagi aniq qahramonni nazarda tutgan: «Men uni Aldriçning Kiss Me Deadly [1955] filmidagi Ralf Mikning Mayk Xammer rolidagi kabi qilmoqçi edim. Men uni zöravon va qöpol odam qilmoqçi edim».
Tarantino Pulp Fiction ssenariysi ustida 1992-yil martda Amsterdamda işlagan, ehtimol Qizil çiroqlar tumanidagi Winston mehmonxonasida. Unga Avary qöşilgan, u «Pandemonium Reigns» qismini loyihaga qöşgan va uni qayta yozişda, şuningdek unga boğlanadigan yangi syujet çiziqlarini işlab çiqişda iştirok etgan. Avary True Romance ssenariysi uçun yozgan, faqat Tarantino nomi bilan belgilangan ikkita sahna «The Bonnie Situation» qismining boşlanişiga kiritilgan: yaşirin qurolli odamning «möjizaviy» ötkazib yuborilgan öqlari va orqa örindiqdagi avtomobil içida öldiriş sahnasi. Qismning markaziga aylangan jinoyat olamidagi «tozalovçi» tuşunçasi Tarantino kinofestivalda körgan «Curdled» qisqa filmidan ilhomlangan. U asosiy aktrisa Anjela Jonsni Pulp Fictionga tanlagan va keyinçalik xuddi şu nomdagi qisqa filmning töliq metrajli versiyasini işlab çiqarişda filmmakerlarga homiylik qilgan. Ssenariyga bir neçta öylab topilgan tijorat brendlari kiritilgan, ular keyingi Tarantino filmlarida tez-tez uçraydi: Big Kahuna burgerlari (Reservoir Dogs filmida Big Kahuna gazli içimlik stakani körinadi) va Red Apple sigaretlari. Ssenariy ustida işlaş davomida Tarantino Reservoir Dogs filmini Yevropa kinofestivallari böylab ham olib yurgan. 1992-yil oktabrida AQŞda ekranlarga çiqqan film tanqidiy va tijorat jihatidan muvaffaqiyatli bölgan. 1993-yil yanvarida Pulp Fiction ssenariysi tugallangan.
Adrenalin sahnasi Martin Skorseze hujjatli filmi «American Boy: A Profile of Steven Prince» dan ilhomlangan, bu film «Haydovçi» (Taxi Driver) filmi aktyori Stiven Prins haqida bölib, u filmda qurol sotuvçi Iziy Endini öynagan. Prins dozadan ötib ketgan ayolning yuragiga tibbiy luğat va Magic Marker yordamida adrenalin yuborganini eslaydi.
8Financing
Tarantino va uning prodyuseri Lourens Bender ssenariyni Jersey Films kompaniyasiga olib borişgan. Reservoir…

Tarantino va uning prodyuseri Lourens Bender ssenariyni Jersey Films kompaniyasiga olib borişgan. Reservoir Dogs filmini körişdan oldin ham, Jersey Tarantinoni keyingi loyihasi uçun şartnomaga imzo çekdirişga urinib körgan. Oxir-oqibat taxminan 1 million dollar qiymatidagi işlab çiqiş şartnomasi tuzilgan: şartnoma yangi taşkil etilgan prodyuser kompaniyasi A Band Apart, Bender va Tarantinoga dastlabki moliyalaştiriş va ofis imkoniyatini bergan; Jersey loyihaning bir qismini va ssenariyni studiyaga taklif qiliş huquqini olgan. Jerseyning Columbia TriStar bilan tarqatiş va «birinçi köriş» şartnomasi bölgan, studiya Tarantinoga öz opsiyasini körib çiqiş huquqi uçun pul tölagan. Fevralda Pulp Fiction Variety röyxatida TriStarda tayyorgarlik bosqiçidagi filmlar qatorida paydo bölgan. Biroq iyun oyida studiya ssenariyni turnaround holatiga qöygan. Ssenariyni oxir-oqibat Dayni DeVito sotib olgan. Studiya rahbarining sözlariga köra, TriStar rahbari Mayk Medavoy uni «juda aqldan ozgan» deb hisoblagan. Studiya giyohvand moddalar isteʼmolçisi qatnaşgan filmni qöllab-quvvatlaşga qarşi bölgan, degan taxminlar bor; şuningdek studiya loyihani özi xohlagan yulduzga asoslangan imijiga nisbatan juda kam byudjetli deb hisoblagani haqida ham körsatmalar bor. Avary — özining rejissyorlik debyuti Killing Zoe filmini suratga olişga tayyorlanayotgan paytda — TriStarning eʼtirozlari keng qamrovli bölganini aytgan, ular ssenariyning asosiy tuzilişini ham öz içiga olgan. U studiya pozitsiyasini şunday taʼriflaydi: «“Bu hozirgaça yozilgan eng yomon narsa. Heç qanday maʼno yöq. Kimdir ölgan, keyin tirik. Bu juda uzun, zöravon va suratga olib bölmaydigan narsa.” ... Şunda men öyladim: “Bas, tamom!”»
Bender va DeVito ssenariyni Miramax Films kompaniyasiga olib borişgan, bu avval mustaqil bölgan studiya yaqinda Disney tomonidan sotib olingan edi. Miramax Filmsning hamkor raisi Harvey Weinstein — uning akasi Bob bilan birga — ssenariyga darhol qoyil qolgan va kompaniya uni sotib olgan. Ijroçi prodyuser Maykl Şamberg taklif jarayoni haqida fikr bildirib şunday degan: «Faqat Harvey [Weinstein] unga taklif bergan. Harvey özini taklif uruşida deb öylagan, lekin bu şunday emas edi. Hozirgaça, agar men Bob Şayni uçratsam, u menga Pulp Fictionni rad etganidan afsuslanganini aytadi. Kventin uni Maykl Medavoy bilan qilmoqçi edi, çunki Maykl Orion filmlarining hammasini yaratgan, ammo ironik ravişda, loyiha kelganda Maykl uni juda zöravon deb hisobladi». Disney sotib olinganidan keyin Miramax Filmsning yaşil çiroq olgan birinçi loyihasi bölgan Pulp Fictionning byudjeti 8,5 million dollar qilib belgilangan, yakunda 500 000 dollar qaytarilgan va yakuniy byudjet 8 million dollarga yetgan. Benderning sözlariga köra, past byudjet prodyuserlarga filmning özi ustidan köproq nazoratni saqlab qoliş imkonini bergan.
Bu Miramax Films töliq moliyalaştirgan birinçi film bölgan. Xarajatlarni kamaytirişga yordam bergan rejalardan biri Benderning barça asosiy aktyorlarga sanoatdagi mavqeidan qatʼi nazar, haftasiga bir xil miqdorda tölaş rejasi bölgan. The New York Times xabar berişiça: «Aksariyat aktyorlar foyda foizi bilan birga nisbatan kam maoş olişgan». Loyihaga imzo çekkan eng yirik yulduz Bruce Willis bölgan. U yaqinda bir neça katta byudjetli muvaffaqiyatsiz filmlarda rol öynagan bölsa-da, u hali ham xorijda yirik tortuvçi kuç edi. Uning nomi tufayli Miramax Films filmning butun dunyo böyiça huquqlari uçun 11 million dollar oldi, bu esa filmning daromadliligini deyarli kafolatladi.
9Kadrlar
1
1 · TMDB10Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Pulp Fiction» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.


