«Richard Jewell» (ingl. Richard Jewell) — Klint Iştvud rejissyorlik qilgan, Billi Rey ssenariysi asosidagi 2019-yilgi biografik drama. Filmning asosiga Mari Brenner ning «Vanity Fair» jurnalidagi «Amerikalik kabus: Richard Jewell haqida ballada» (1997) maqolasi hamda Kent Aleksander va Kevin Salven yozgan «Gumonlanuvçi: Olimpiya portlaşi, FQB, OAV va ikki öt orasidagi odam Richard Jewell» (2019) kitobi asos bölgan. Film 1996-yil yozida Atlanta (Corgia ştati) şahridagi Olimpiada öyinlari paytida röy bergan real voqealarni hikoya qiladi: 27-iyul kuni qöriqçi Richard Jewell Sentennial-parkdagi konsert vaqtida bomba topadi va yuzlab odamlarning hayotini saqlab qoladi. Biroq bir neça kundan keyin Jewellga qarşi OAV va huquqni muhofaza qiluvçi organlarning bosimi boşlanadi, ular uni uşbu terror hujumini uyuştirişda ayblaydi. Jewell rolini Paul Walter Hauser ijro etgan, boşqa rollarda Sam Rockwell, Kathy Bates, John Hamm va Olivia Wilde suratga tuşgan.
Filmning jahon premyerasi 2019-yil 13-dekabrda AFI FEST xalqaro kinofestivali doirasida bölib ötdi. AQŞ prokatiga film 2019-yil 13-dekabrda çiqdi, Rossiyada esa 2020-yil 9-yanvarda namoyiş etildi. Film tanqidçilardan ijobiy şarhlar oldi: aktyorlik öyini (ayniqsa Bates va Hauser) hamda Iştvudning rejissyorligi maqtovga sazovor böldi. AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşi «Richard Jewell»ni 2019-yilning eng yaxşi 10 ta filmi röyxatiga kiritdi. Şunga qaramay, kartina real reporter Kathy Scruggs obrazini yoritişi uçun tanqid qilindi. Film jahon prokatida 45 mln dollar byudjet bilan 43 mln AQŞ dollari yiğdi. Uşbu ishi uçun Bates AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşining eng yaxşi ikkinçi plan ayol roli mukofotini oldi, şuningdek, «Oskar» va «Oltin globus» mukofotlariga nomzod böldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Sam Rockwell, Paul Walter Hauser, Olivia Wilde
3Syujet
1986-yilda Atlanta (Corgia ştati) şahrida Richard Jewell kiçik yuridik firmada ofis-menejer bölib işlaydi va…
1986-yilda Atlanta (Corgia ştati) şahrida Richard Jewell kiçik yuridik firmada ofis-menejer bölib işlaydi va u yerda advokat Watson Bryant bilan tanişadi. U huquqni muhofaza qiliş organlarida karyera qiliş uçun firmani tark etadi. 1996-yilda Jewell Demorest (Corgia) şahridagi Piedmont kollejida qöriqçi bölib işlaydi va öz vakolatlari doirasidan çiqqan harakatlari yuzasidan köplab şikoyatlar oladi. Kampusda içkilikbozlik qilayotgan talabalar bilan navbatdagi nizodan keyin uni universitetdan işdan böşatişadi. Jewell Atlantaga qaytib, onasi Bobbi bilan turadi. 1996-yil yozida Olimpiada öyinlari davomida u Sentennial-parkda qöriqçi bölib işlaydi.
1996-yil 27-iyul keçasi Jack Mack and Heart Attack guruhi konserti paytida Jewell mast yoşlar guruhi bilan tortişib qoladi, şundan söng skameyka ostida şubhali xaltani payqaydi. Joyga çaqirilgan portlovçilar xaltada uçta uy şaroitida tayyorlangan bomba topadi. Xavfsizlik xizmati xodimlari, politsiyaçilar, FQB agenti Tom Shaw va Jewellning dösti Dave Dutçes konsert tomoşabinlarini zarar zonasidan olib çiqadi. Şunga qaramay bomba portlaydi: ikki kişi halok böladi, yuzdan ortiq kişi jarohat oladi. Biroq Jewellning eʼtiborliligi va öz vaqtida qilgan harakatlari tufayli yuzlab hayot saqlab qolinadi. Jewell darhol milliy qahramonga aylanadi.
Atlantadagi FQB idorasida Shaw va uning guruhi Jewell oq tanli erkak sifatida politsiyaçi bölişni istaganini, yakkalik qiluvçi portlatuvçining psixologik profiliga mos kelişini xulosa qilişadi. Ular Sentennial-parkdagi voqeani «soxta qahramonlar» tomonidan sodir etilgan öxşaş jinoyatlar bilan soliştiradilar: bunday odamlar şon-şuhrat va eʼtibor istab, özlari yaratgan xavfli vaziyatlardan odamlarni qutqaradi.
Shawʼga «The Atlanta Journal-Constitution» gazetasining jurnalisti Kathy Scruggs murojaat qiladi. Jinsiy aloqa evaziga Shaw Jewell FQB olib borayotgan federal tergov obyekti ekanini tan oladi. Gazeta Scruggsning maqolasini birinçi sahifada çop etadi, unda FQB Jewellni mumkin bölgan gumonlanuvçi sifatida körayotgani xabar qilinadi. Maqolasida Scruggs Jewellning töla gavdasiga, onasi bilan yaşaşiga va mehnat tarjimai holiga alohida eʼtibor qaratadi.
Jewell özi gumonlanuvçi bölib qolganini bilmagan holda, aldov bilan FQB idorasiga çaqiriladi. Dastlab u tergov bilan hamkorlik qiladi, lekin keyin Miranda huquqi bilan tanişganini tasdiqlovçi bayonotni imzolaşdan boş tortadi va huquqiy yordam oliş uçun Watson Bryantʼga murojaat qiladi. Endi öz yuridik firmasini boşqarayotgan Bryant rozi böladi va Jewellga uning asosiy gumonlanuvçi ekanini aytadi.
Shaw va uning şerigi Sam Bennett Piedmont kollejining dekani bilan uçraşadilar, dekan ularning Jewellga nisbatan şubhalarini kuçaytiradi. FQB Jewellning uyini tintuv qiladi va jinoyat haqidagi kitoblar hamda katta miqdordagi öq-dorilarni musodara qiladi. Jewell Bryantʼga ikki yil davomida daromad soliğini tölaşdan böyin tovlaganini va bir marta vakolatlarini suiisteʼmol qilgani uçun hibsga olinganini tan oladi. Bryant Jewellni öz işini tekşirayotgan politsiyaçilarga haddan taşqari xuşmuomala bölgani uçun tanqid qiladi. Jewell esa hokimiyat vakillariga, hatto ular unga zarar yetkazmoqçi bölsa ham, töliq hurmat bilan qaraşini aytadi.
Jewellning aybsizligiga töliq işonmagan holda, Bryant va uning sodiq kotibasi Nadya birinçi bomba haqida qönğiroq qilingan telefon budkasidan parkdagi portlaş joyigaça yuriş uçun ketadigan vaqtni ölçaydi. Ular bir kişi bomba haqida tahdid qönğiroğini qilib, şu paytning özida bombani topişi mumkin emasligi xulosasiga kelişadi. Scruggs va Shaw ham şunday xulosaga kelişadi. FQB öz versiyasini özgartiradi va Jewellning şerigi bölgan deb taxmin qiladi, uning şerigi sifatida uning dösti Dutçessni köradi, uni Jewellning sevgilisi deb hisoblaşadi.
Bryant yalğonni aniqlaş detektorida tekşiruv ötkazişni taşkil qiladi, Jewell uni muvaffaqiyatli ötadi va terror hujumida iştirok etganlikda şubhalardan butunlay xalos böladi. Bobbi matbuot anjumanini ötkazib, tergovni töxtatişni söraydi, şunda u va öğli tinç yaşaşlari mumkin. Jewell va Bryant FQB idorasida Shaw va Bennett bilan uçraşadi va bir qator noörin savollardan söng Jewell tergovning unga qarşi heç qanday dalili yöqligini tuşunadi. U FQB unga ayblov eʼlon qilişga tayyormi, deb söraydi, ammo agentlarning gapirmay turişi buning aksini körsatadi.
Jewell gumonlanuvçi deb eʼlon qilinganidan 88 kun ötgaç, u endi tergov ostida emasligi haqida rasmiy xat oladi.
2005-yil aprelida Lutherville (Corgia) şahrida politsiyaçi bölib işlayotgan Jewellni Bryant ziyorat qiladi va unga Eric Rudolph Olimpiada yilligi parkidagi portlaşni uyuştirganini tan olganini aytadi.
Filmning epilogida xabar qilinişiça, ikki yil ötib, 2007-yil 29-avgustda Jewell 44 yoşida yurak xurujidan vafot etgan. Watson Bryant Nadyaga uylangan; ularda ikki öğil tuğilgan, ularga hozir ham Bobbi qarab turadi.
4Tanqid
Rotten Tomatoes saytida film 299 ta şarhga asoslangan 77 % reytingga ega, örtaça bahosi 10 ballik şkalada…

Rotten Tomatoes saytida film 299 ta şarhga asoslangan 77 % reytingga ega, örtaça bahosi 10 ballik şkalada 6,9. Metacritic saytida film 46 ta tanqidçi şarhi asosida 100 balldan 68 ball oldi, bu «asosan ijobiy şarhlar» holatiga töğri keladi.
Kinotanqidçi Anton Dolin «Richard Jewell»ni yaxşilik ustidan yomonlik ğalabasi haqidagi klassik hikoya deb ataydi va uni Iştvud filmlarining şunday «haqiqiy xazinalari»ga kiritadiki, u ularni «ataylab kamtarin, sokin, öz qadr-qimmatini his qilib turadigan» deb taʼriflaydi.
5Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB6Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Дело Ричарда Джуэлла» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

