The Circus

Şaharga sirk keldi, uni juda qattiqqöl odam boşqaradi: qizi Mirnani har bir xatosi uçun oçlikka mahkum qiladi, masxarabozlarga esa qul kabi munosabatda böladi. Çiptaga qiziqqanlar orasida Sarson ham bor, u darhol bir işga aralaşib qoladi: yonida çöntakkesar odamning hamyonini öğirlaydi, lekin politsiyaçilardan qörqib, hamyonni Sarsonning çöntagiga soladi. Keyinroq çöntakkesar pulni qaytarmoqçi böladi, lekin politsiyaçi uni hibsga oladi va hamyonni Sarsonga topşiradi, çunki uni egasi deb öylaydi. Tösatdan çöntakkesar qutulib, Sarsonni quvişni boşlaydi, bu quvişga asta-sekin hamyon egasi va politsiya ham qöşiladi. Taʼqib aynan sirkda tugaydi: Sarson yaşiriniş umidida sirkka kirib qoladi. Tomoşabinlarga «kulgili odamça» (ular uni şunday ataşgan) şu qadar yoqadiki, ular boşqa heç narsani körişni istamaydi, natijada sirk egasi Sarsonni işga olişga majbur böladi. Şu paytdan boşlab uning işlari keskin yaxşilanadi, Sarson esa sirk egasining qizi bilan döstona munosabatlar örnatadi.

Bir kuni Mirna folbinning oldiga boradi, folbin unga sevgi va qori-kuyov töyini başorat qiladi, yoş qora soçli çiroyli yigit bilan. Sarson başorat unga tegişli deb öylaydi, lekin aslida bu odam Reks bölib çiqadi, u sirk ahligiga yangi qöşilgan bölib, uning raqami arqon ustida yurişdir. Reks bilan Mirna örtasida birinçi körişdanoq muhabbat uçqunlari çaqnaydi, bu esa Sarsonni qattiq xafa qiladi va xavotirdan u çiqişlarida yomon çiqa boşlaydi. Bir kuni Reks qandaydir sabab bilan maydonga çiqmay qöyadi va Sarson uning örnini bosişga majbur böladi. Özini suğurtalaş uçun u sirk xodimiga beş dollar tölaydi, şunda u Sarsonni arqon bilan boğlaydi. Şu tufayli Sarson arqonda ajoyib tyuklar körsatadi, lekin tuyuqsiz arqon böşaşadi va uning hayoti haqiqiy xavf ostida qoladi, bundan taşqari unga qoçgan maymunlar hujum qiladi. Şunga qaramay, u arqonning oxiriga yetib boradi va velosipedga ötirib, şiddat bilan sirkdan uçib çiqadi hamda tamaki dökoniga borib tuşadi.

Sirkka qaytgan Sarson Mirna bilan otasi örtasidagi navbatdagi janjalga guvoh böladi. Bu sönggi tomçi böladi, u sirk egasiga hujum qiladi va natijada işidan ayriladi. Öşa keça Sarson Mirna ham sirkni tark etganini biladi. U Sarsondan özi bilan olib ketişni söraydi, lekin u rad etadi, biroq uning baxtli bölişiga yordam beradi: yaşirinça sirkka kirib, Reksni çaqiradi va unga Mirna bilan uçraşuv taşkil qiladi, natijada ertalab ular turmuş quradi.

Sirk yangi turmuş qurganlar bilan birga jönaydi, Sarson ular bilan ketişdan boş tortadi va butunlay yolğiz qoladi.

Chaplin aslida muvozanat sanʼatini örganişga majbur böldi. U 12 metr balandlikka tortilgan arqon ustida yurdi. Buning oldidan bir neça hafta maşğulotlar bölgan.

Maymunlar bilan bölgan sahna rejalaştirilmagan edi: suratga oliş paytida hayvonlar haqiqatan ham qoçib, aktyorga hujum qilişdi. Ammo Charli Chaplin yöqolmadi va suratga oliş guruhiga kameralarni öçirmaslikni buyurdi.

2010-yil 29-oktabrda Şimoliy Irlandiyalik mustaqil rejissyor Jorj Klark filmli DVD ni körib çiqayotganda, qöşimça materiallarga kiritilgan Los-Anjelesdagi premyera kadrlarida şubhali ayolni payqadi. Ayol uzoqdan mobil telefonga öxşaş narsani uşlab turgan edi. Klark bu parçani YouTubeʼga joylaştirdi va unga kelgan yagona tuşuntiriş şu ayolning vaqt sayohatçisi ekanligi ekanini taʼkidladi. Bu ayolga «Çaplinning vaqt sayohatçisi» (ingl. Chaplinʼs time traveler) nomi berildi. Şu bilan birga, baʼzi tanqidçilar bu faktga şubha bilan qaraşdi: masalan, ayol 1924-yildan beri işlab çiqarilayotgan Siemens firmasining eşitiş apparatidan foydalangan bölişi mumkin, yuzini qölqop bilan yopib kadrga tuşmaslikka harakat qilgan bölişi mumkin va hokazo. Şuningdek, ular mobil telefonda gaplaşiş uçun 1928-yilda hali mavjud bölmagan uyali aloqa kerakligini ham qayd etişdi. Baʼzi skeptiklar esa bu kadrlar filmning sotuvini oşiriş maqsadida qilingan fotomontaj bölişi mumkinligini taxmin qilişdi, çunki bu paytdan oldin film DVD şaklida çiqarilgan edi. Bu holat OAVʼda keng yoritildi va uning anaxronizmiga urğu berildi.