Bola (1921 film)

«The Kid» (ingl. The Kid) — 1921-yilda suratga olingan amerikalik sukut saqlagan oilaviy film. Bu Charlie Çaplinning birinçi töliq metrajli rejissyorlik ishi bölib, 1921-yilda kassa yiğimi böyiça ikkinçi örinni egalladi. Bu kartinani yaratiş jarayoni şunçalik köp voqea, tösiq va sarguzaştlar bilan ötganki, uning özi alohida film qilişga arziydi. Dastlab öşa davr uçun anʼanaviy qisqa metrajli film (20 daqiqa) sifatida möljallangan bu film, ssenariysiz boşlangan, işlab çiqariş jarayonida töliq metrajli kartinaga aylanib ketdi. Filmni yakunlaş bosqiçida Çaplinning xotini ajraşiş jarayonini boşladi, bu esa kartinani hibsdan himoya qiliş uçun qilingan edi. Rejissyor esa kinostudiyasidan kilometrlab yonuvçan nitratli kinoplyonkani yaşirinça olib çiqib, uni butun mamlakat böylab olib yurib, filmni sözma-söz «tizzada» montaj qilişga majbur böldi. Bu film öşa paytgaça Çaplinning barça rekordlarini barça mumkin bölgan körsatkiçlar böyiça yangiladi: suratga oliş davomiyligi (154 kun), montaj davomiyligi (118 kun), moliyaviy xarajatlar ($300–500 ming), kinoplyonka sarfi (100 km dan ortiq), tayyorlangan dublyaj soni (2000 dan ortiq), kartinaning yakuniy davomiyligi (68 daqiqa) va daromad miqdori ($1,5 million). Çaplinning rejissyorlik talabçanligini tayyor filmga tuşgan suratga olingan materialning 2 % dan kamroği kirganidan ham biliş mumkin. Bu nisbat öşa davr kinematografiyasi uçun juda xarakterli emas edi.

Charlie Chaplin — Sarson

Jackie Coogan — Bola-Jon

Edna Purviance — Bolaning onasi

Karl Miller — Bolaning otasi, rassom

Lita Grey — farişta-yoqimtoy

Charles Reisner — bezori

Esther Ralston — Jannatdagi qiz

Tom Wilson — politsiyaçi

Albert Austin — yotoqxonada uxlayotgan / avtomobil öğrisi

Henry Bergman — professor Guido, impresario / semiz şaharlik / yotoqxona egasi / apostol Pyotr

Frank Campeau — «Beboşlik bolalarga homiylik jamiyati» amaldori

F. Blinn — amaldorning haydovçisi

Jack Coogan (katta) — yotoqxonadagi çöntakbur / şayton / bolalar janjalini tomoşa qiluvçi

Rejissyorning yordamçisi (titrlarda körsatilmagan) sifatida aktyor A. Edward Sutherland iştirok etgan, u kelgusida ança maşhur kinorejissyorga aylangan.

1971-yilda Chaplin filmning yangilangan versiyasini çiqardi, unda Bolaning onasi iştirokidagi bir neça sahna olib taşlangan.

Bolaning onasi yangi turmuş qurganlarni kuzatmoqda.

Beula Baines — kelin

Kitty Bradbury — kelinning onasi

Bolaning onasining köprikda öz joniga qasd qilişga urinişi.

Bolaning onasi taşlab ketilgan bolasi oldiga qaytadi.

Bolaning onasi va Bolaning otasi.

Jack Coogan (katta) — ziyofatdagi mehmon

1917-yil iyun oyida Mutual Film kompaniyasidagi işini tugatgaç, Chaplin yangi taşkil etilgan First National Exhibitors’ Circuit, Inc. bilan — kinoteatrlarning mustaqil egalari uyuşmasi bilan 8 ta ikki qismli qisqa metrajli film suratga oliş böyiça $1 000 000 miqdorida şartnoma imzoladi. Bu kelişuvning şartlari öşa davr kinematografiyasi uçun noyob edi: har bir film uçun $125 000 (mualliflik huquqlarini saqlab qolgan holda) va ularni qatʼiy belgilangan muddatlarsiz öz surʼatida suratga oliş imkoniyati. Şartnoma dastlab bir yil içida tugallanişi rejalaştirilgan edi, ammo uning amal qiliş muddati 6 yilga çözildi. Chaplin uçun bu şartnoma uning töliq mustaqil faoliyatiga qöyilgan yakuniy qadam böldi.

Şu yili Chaplin öz kinostudiyasini qurişga kirişdi. Buning uçun u Los-Anjeles çekkasida (Sansett bulvari yaqinida) mevali boğ egasidan taxminan 200x100 metr ölçamdagi yer uçastkasini sotib oldi. Keyinçalik bu uçastka ikkiga bölindi: turar joy (uy, tennis korti va boğ bilan) va ish zonasi (paviliyonlar, ustaxonalar, işlov beriş xonalari) bilan. Uçastkada rejissyorning şaxsiy loyihasi böyiça binolar qurildi. Kinostudiya qurilişi va jihozlanişi Çaplinga taxminan $100 000 (hozirgi pullarda $1 000 000 dan ortiq) turdi va u 1919-yilga kelib, aynan «Bola» filmini suratga oliş boşlanişi arafasida töliq tugallandi.

Bu şartnoma doirasida suratga olingan dastlabki 3 ta film — «It hayoti», «Yelkaga!» va «Quyoş tomoni» — 18 oyda (har bir film uçun 6 oy) tayyorlandi, ammo keyin jarayon sekinlaşdi. Chaplin buni Mildred Harris bilan oilaviy hayotidagi qiyinçiliklarga boğladi. Bu qiyinçiliklar uni doimiy asabiy zöriqişda uşlab turdi va işga eʼtibor qaratişiga tösqinlik qildi. Bu nikoh juda şov-şuvli va ziddiyatli edi: Mildred atigi 17 yoşda edi va Chaplin uning taxmin qilingan homiladorligi tufayli unga uylanişga majbur böldi, keyinçalik bu homiladorlik tasdiqlanmadi. Biroq köp ötmay Mildred haqiqatan ham homilador böldi, bu Çaplinda ssenariylar haqida yangi ğoyalar uyğotdi. Tanqidçilar Çaplinning şu davrdagi ruhiy holati uning ijodida töğridan-töğri aks etganini taʼkidlaşgan.

Chaplin bolalar bilan jiddiy işlaşni bundan bir yil oldin boşlagan edi — «Yelkaga!» filmi uçun oilaviy sahna suratga olingan edi, u filmni boşlaşi kerak edi, ammo rejalar özgardi va bu epizod yakuniy versiyaga kirmadi. Oilaviy hayot oğirliklari va ota-onalik qiyinçiliklari mavzusi endi Çaplinning yangi filmi asosiga aylandi. Bu film nihoyat öylab topildi va hatto «Çarlining piknigi» («ingl. Charlieʼs Picknic») nomini oldi — katta oilaning bir dam oliş kunidan iborat hikoya. Chaplin studiyada bolalarni ilhom bilan sinovdan ötkazdi, rollar taqsimlandi, byudjetlar belgilandi va suratga oliş faol boşlandi.

Şu davrda Çaplinning Jeki Kugan bilan birinçi uçraşuvi ham bölib ötdi, buni u öz avtobiografiyasida tasvirlagan.

…Çalğiş uçun men «Orfeum»ga bordim. U yerda heç narsasi bilan ajralib turmaydigan qandaydir ekssentrik raqqos çiqardi. Raqamini tugatgaç, u sahnaga tört yoşli öğlini olib çiqdi. Bola otasi bilan birga tomoşabinlarga taʼzim qildi, söng birdan bir neça qiziq harakatlar qildi, tomoşabinlarga qaradi, qöl silkitdi va yugurib ketdi. Tomoşabinlar hayratga tuşdi va bolaga yana sahnaga çiqişga töğri keldi. Bu safar u boşqa raqs ijro etdi, u agar ijroçisi bölmaganida yoqimsiz taassurot qoldirişi mumkin edi. Ammo Jeki Kugan maftunkor edi va tomoşabinlarga raqs juda yoqdi. U nima qilmasin, bu bola hammasi bilan maftunkor edi.

Chaplin doimo kelgusi filmlar uçun mavzu izlardi va har qanday ğoya yoki imkoniyatni uşlab qolardi. Hamkasblari Kuganlar bilan taniş ekanligi maʼlum bölgaç, u bolani kinosuratga oliş jarayonida işlatib körişga va uning aktyorlik qobiliyatini amalda sinab körişga qaror qildi. Chaplin bola ota-onasiga, u muntazam yaşab, muhim uçraşuvlar ötkazadigan Aleksandriya mehmonxonasining holiga kelişni sörab yozuv yubordi. Kuganlar şunday taniqli odamning ularning bolasiga qiziqiş bildirganidan juda hayratlanişdi. Jeki kino tajribasiga ega edi, şuning uçun ota-onasi darhol rozi bölişdi. Chaplin Jekini bir neça kun sinovdan ötkazdi va şu bilan birga öz filmi ustida işlaşni davom ettirdi. Biroq keyin u kutilmaganda bolaga qiziqişni yöqotdi va Kuganlarni yana bir bor hayratga soldi: endi ular Jeki bajargan ish uçun unga bir tiyin ham tölamaganidan hayron bölişdi.

Chaplin oilaviy fojia tufayli suratga olişni taşlab, tuşkunlikka tuşdi: uning birinçi farzandi, öğli Norman Spenser Chaplin 1919-yil 7-iyulda tuğildi, ammo atigi bir neça kun yaşadi. Şunga qaramay, şartnoma öz şartlarini qöygan edi va Chaplin suratga olişni davom ettirişi kerak edi. U özining klassik syujet çiziğiga qaytişga qaror qildi. Yangi ğoya taşlab ketilgan yangi tuğilgan çaqaloq atrofida aylanardi: uysiz odam köçada uni uçratadi va ötib keta olmay, vaqtinça uning tarbiyaçi otasiga aylanadi. Bir qança epizodlar suratga olindi, ammo ğoya davom ettirilmadi.

…Men unga taxminan bir hafta ötib esladim, studiyada aktyorlar orasida ötirib, kelgusi kartina mavzusi ustida öylayotgan edim… Men «Orfeum»da körganlarim haqida gapira boşladim, otasi bilan birga zal çaqiriqlariga çiqqan Jeki Kugan haqida gapirdim. Şunda kimdir ertalabki gazetada öqiganini aytdi: Roskoe Arbakl Jeki Kuganni öz filmida suratga tuşiş uçun taklif qilgan emiş. Bu xabar meni çaqmoqdek urdi. Xudoyim! Buni qanday qilib öylamadim? Albatta, u ekranda ajoyib bölardi! Men u bilan öynaşim mumkin bölgan tryuklar va syujet vaziyatlarini öylay boşladim…

Jeki katta bölgan bolani öynaşi mumkin edi, bu esa yaxşi film uçun asos bölişi mumkin edi.

Keyinçalik maʼlum böldiki, Roskoe Arbakl aslida Jekini emas, balki uning otasini «Qişloqi» (ingl. The Hayseed) filmida suratga tuşişga taklif qilgan ekan, şuning uçun Çaplinning rejasini amalga oşirişga heç narsa tösqinlik qilmadi. Chaplin katta Kugan bilan şartnoma tuzib, kiçik Kuganni suratga oliş imkoniyatiga ega böldi. Dastlab u Jekining ishi uçun haftasiga $45 töladi, keyin jarayonga otasi ham qöşilib, bir neça sahnada rol öynagaç, bu summa haftasiga $75 gaça oşirildi.

Suratga olişni boşlar ekan, Chaplin şunday dedi: «Men jiddiy film yaratmoqçiman, u komik va hazil epizodlar ostida kinoya va satirani yaşirgan, rahm-şafqat hissini uyğotadigan bölsin».

Dastlab film «Beboşlik» (ingl. The Waif) deb nomlangan edi, ammo ish jarayonida Chaplin uni «Bola» (ingl. The Kid) deb özgartirdi.

Filmni suratga oliş 1919-yil iyul oxirida boşlandi va u Çaplinning kinostudiyasi hududida ham, oçiq osmon ostida asosiy sahnalar dekoratsiyalari (sarson laçuği, şahar kambağallar mahallasi va yotoqxona) qurilgan joyda ham, Los-Anjelesning köçalarida, asosan uning tarixiy hududlari — Xitoy kvartali va Plaza atrofida ham ötdi.

Filmning boşidagi tuğruqxona — Oksidental kolleji kampusi [].

Bolaning onasi yangi turmuş qurganlarni kuzatmoqda — Chaplin kinostudiyasining kiriş joyi [].

Bolaning onasi boğda — Lafayet boği [].

Bolaning onasi köprikda — Kolorado-strit köprigi [] Pasadina şahrida, «öz joniga qasd qiliş köprigi» degan nomga ega.

Bolaning onasi Bolaning otasi bilan uçraşadi — Enni Stimpson (ingl. Annie Stimpson) uyi, manzili: Vest Adams bulvari, 825 (ingl. 825 West Adams Blvd.) [].

Bolaning onasi bolani taşlab ketadigan boy uy — tarixiy obröli hududdagi uy, manzili: Fremont-pleys, 55 (ingl. 55 Fremont Place) [], 1915-yilda neft magnati Martin Mozye (ingl. Martin Henry Mosier) tomonidan qurilgan, 1979–1986-yillarda bu yerda Muhammad Ali yaşagan.

Sarson bolani topadi — Şarqiy Kauenga xiyoboni (ingl. East Cahuenga Alley) yoki (ingl. EaCa Alley) [], tarixiy yodgorlik, Baster Kiton, Garold Lloyd va Çaplinning özi uçun sukut saqlagan filmlarni suratga olişning maşhur joyi.

Sarson bola bilan, kanalizatsiya qopqoği, Bolaning otasi fotosuratni yoqadi — Chaplin kinostudiyasi.

Sarson va Bola işda, Avtomobil öğrilari bilan sahnalar, Quvğin — Los-Anjelesning Xitoy kvartali va Plaza kambağallar mahallalari va sanoat çekkalarining tarixiy hududlari (kvartal 1930-yillarda Yunion vokzali va stansiyasini quriş uçun buzib taşlangan).

Yuk maşinasining kuzovida quvğindan keyin qayta uçraşiş — Olvera köçasi, 17 (ingl. 17 Olvera Street) []. Orqa fonda körinadigan ğişt bino — «Pelanconi House», vinoçilik zavodi, Los-Anjelesning eng qadimgi ğişt binosi bölib, 1924-yilda «La Golondrina» restoraniga aylantirilgan.

Filmning oxiridagi Bolaning boy onasi uyi — Vilşir bulvari (ingl. Wilşire Blvd.) burçagidagi villa (uy saqlanmagan).

Filmning ssenariysi yöq edi, barça sahnalar kartinani suratga oliş jarayonida töğridan-töğri öylab topilardi («Navbatdagi sahna tugagaç, biz şunçaki ötirib, Chaplin yangi sahnani öylab topişini kutardik» — Jeki katta yoşida jurnalistlarga şunday hikoya qiladi). Çaplinga kiçik aktyor bilan til topiş uçun köp vaqt ketdi: sahnada çiqiş tajribasiga ega bölgan, tomoşabinlarsiz kamera oldida va ularning reaksiyasini his qilmagan bola tabiiy körinmasdi. Şu sababli köplab qiziqarli sahnalardan voz keçişga töğri keldi. Eng qiyin sahnalardan biri bolalar janjali bölib, uni 50 marta qayta suratga olişdi. Bu filmda faqat tabiiy quyoş yoruğligidan foydalanildi, şuning uçun suratga oliş kinoplyonkani sifatli yoritiş uçun kun yetarliça yoruğ bölganda boşlanardi, yomğirli yoki alacakarang kunlarda ish olib borilmasdi.

Chaplin filmni öziga xos uslubda suratga olardi: zarur deb hisoblagan qadar dubl qilar, har bir sahnani kamolotga yetkazar va buning uçun qança vaqt yoki kinoplyonka kerakligini öylamasdi. Kinoplyonkaga sarflar juda katta edi va filmning xarajatlarining muhim qismini taşkil etardi, ayniqsa köpçilik sahnalar bir vaqtning özida ikkita kamera bilan suratga olinganini hisobga olsak. Rejissyor har bir sahnani imkon qadar murakkablaştirar, harakat rivojining va mantiqiy yakunning turli variantlarini sinab körardi. Köp narsa Çaplinning kayfiyatiga ham boğliq edi: u butun kun suratga olişi, keyin esa navbatdagi sahnalarni öylab topiş va ularga dekoratsiya tayyorlaş uçun ikki haftalik tanaffus qilişi mumkin edi. Lekin bu yerda yana bir narsa ham bor edi. Köpçilik Chaplin bu filmda özini butunlay unutganini, haqiqiy hayotning taşviş va muammolaridan yaşirinib olganini taʼkidlaşdi.

Aniq reja yöqligi sababli, suratga oliş 158 ish kuni davom etgandan keyin Çaplinning qölida bir-biri bilan heç qanday aloqasi bölmagan bir neça ming dubl qoldi. Har bir sahnada syujet rivojlanişining köplab variantlari bor edi va bularning hammasini keyingi bosqiçda, montaj paytida birlaştiriş kerak edi.

Chaplin suratga oliş bilan şunçalik berilib ketdiki, işni topşirişning barça oqilona muddatlarini buzdi va uning «First National» studiyasi bilan şartnomasi bekor qiliniş xavfi ostida qoldi.

Şartnoma Çaplinga vaqt çeklovisiz suratga oliş imkonini bergan bölsa-da, «First National» yarim yil ötib, undan tayyor film olmagaç, taşvişlana boşladi. Öşa paytda kino juda tez surʼatda rivojlanayotgan biznes edi va 1917-yilda Çaplinga stavka qilgan «First National» uning vaʼda qilgan filmlarini yarim yil kutib, katta pul yöqotayotgan edi. Bir neça yil oldin Chaplin oyiga bir neça film suratga olar edi va «First National» rahbariyati qisqa metrajli film uçun endi nega bunçalik köp vaqt kerakligini tuşunmasdi.

Şu şartnoma doirasida Chaplin nafaqat filmlarni topşiriş muddatlarini çözdi, balki vaqti-vaqti bilan «First National»dan filmlar yaratiş uçun qöşimça pul talab qildi. 1919-yil boşida esa Çaplinning bu şartnomaga bölgan qiziqişini butunlay özgartirgan voqea sodir böldi — «United Artists» taşkil etildi. Bu Devid Griffit, Duglas Feyrbenks, Meri Pikford va Chaplin tomonidan yirik kinostudiyalarning kartel tarzida birlaşiş rejalariga majburiy javob edi. «United Artists» kreditlaş, kinofilmlarni kuzatiş va prokatda amalga oşiriş bilan boğliq barça qoğozbozlik, moliyaviy va yuridik işlarni öz zimmasiga olişga qodir taşkilot sifatida möljallangan edi. Endi Chaplin, agar bu şartnoma bölmasa, filmlarni mustaqil suratga olişi mumkin edi. Şartnoma foydali bölsa-da, uni oğir yuk qila boşladi. Chaplin hatto şartnomaning qolgan qismini sotib olişga urindi, ammo rad javobini oldi.

Oxir-oqibat uyuşma rahbariyati Çaplinning ularni aldayotgani, boşqa film suratga olayotgani va ehtimol boşqa buyurtmaçi uçun işlayotgani haqida xulosaga keldi. Maxsus komissiya Çaplinning kinostudiyasiga taşrif buyurdi va bunga şaxsan işonç hosil qildi. Chaplin ularga bu film ham ularning birgalikdagi şartnomasi doirasida suratga olinayotganiga kafolat berdi, keçikişlarni esa ijodiy jarayon bilan izohladi, uni nazorat qiliş mumkin emas edi, şuningdek, u özining avvalgi suratga oliş darajasiga qaytişni istamasligini aytdi. Şunga qaramay, «First National» Çaplindan oldin vaʼda qilingan filmni talab qildi, aks holda şartnomani bekor qilişga töğri kelardi. Şu sababli «Bola» ustidagi ish töxtatilib, «Çarlining piknigi» degan oldingi rejaga qaytişga majbur bölindi. Film deyarli qaytadan suratga olindi, u yangi nom — «Kunning zavqi» va yangi syujet oldi va atigi bir neça haftada yakunlandi. Chaplin Jekini ham filmga jalb qildi, ammo faqat bir neça kiçik epizodda.

1927-yilda, «Bola» filmini suratga olganidan 8 yil ötib, 13 yoşli Jeki Kugan jurnalistlar bilan xotiralarini baham kördi:

«Bola» filmini suratga ola boşlaganimizda, kiyimimni Mister Chaplin öylab topgan edi...

Xöş, u yerda sviter bor edi. Bu dahşatli sviter edi. U uzoq ötmişda mister Çaplinniki bölgan, studiyaning şkaflaridan birida taxminan ön yetti yil osilib turgan, begona közlardan yaşirin bölgan. U zamburuğ bilan qoplangan va kremli önlab tortlarning qoldiqlari bilan — öşa vaqtlarda, agar kulgili körinişni xohlaşsa, tortlar bilan otişgan paytdagi faxriy çandiqlar bilan qoplangan edi. Mister Chaplin uni mixdan ehtiyotkorlik bilan olib, boş barmoği va körsatkiç barmoği orasida uşlab, ölik kalamuş yoki şunga öxşaş narsa kabi olib çiqdi...

Keyingi narsa kepka edi. Mister Chaplin öylab-öylab, nihoyat, baliq ovlaş uçun kiyadigan katta kepkasi borligini esladi... U ön santimetrli ignani uning çetiga qadab, uni mening peşonamda bir tomondan soyabon qilib yiğdi.

Keyin şim kerak edi. Hatto «Bola» ham olti rulonli film davomida şimsiz yugura olmasdi. Ammo bu kepka va sviterga munosib hamroh böladigan biror narsa topiş vazifasi qiyin edi. Dastlab mister Chaplin buning uçun kombinezon mos keladi deb öyladi, lekin biz heç qanday yomon körinadigan kombinezon topa olmadik.

Bir kuni ertalab, u şu masala ustida boş qotirib ötirganda, işlab çiqaruvçi Benni Zeldman yonidan ötdi. Mister Zeldman unçalik katta odam emas edi, lekin şimlar borasida juda iqtidorli edi. Mister Chaplin ilhomlandi.

«Eski şimlaring bormi?» — deb Bennini çaqirdi u.

«Bular yetarliça eskimi?» — deb javob qiçqirdi Benni. «Qaçon kerak böladi?»

«Hozir» — dedi Charli. Va u mister Zeldmanni kiyiniş xonasiga boşlab bordi. Mos şimlar keltirilgaç, Charli şimlarning oyoq qismini kesib taşladi va ularni eskirtiriş uçun bir neça teşik oçdi. Hammasi tugagaç, ular yetarliça dahşatli körindi.

Poyabzal mening kostyumimga qöşgan hissam edi, lekin mister Chaplin unga bir neça badiiy teginiş qöşdi, barmoqlarim undan çiqib turişi uçun ularni kesdi. Şundan keyin ular şunçalik qulay bölib qoldiki, men ularni doim kiyib yurişni xohladim...

...filmni tugatiş uçun bir yil va ikki kun kerak böldi va bu kiyimlarni parça-parça bölib ketişdan saqlaş uçun bizda dahşatli vaqt böldi.

Muddi-aziz [Jekining onasi] kunlab kosmetikasini tayyor uşlab turdi va mening yirtiq kiyimlarimni tikdi. Biz bu kiyimlarni eng yaxşi bayram kiyimimizga qaraganda ham ehtiyotkorroq saqlaşimiz kerak edi. Şuning uçun biz, bilganingizdek, uni «Bola» filmi davomida haqiqatan ham işlatdik, keyin esa kelgusi foydalaniş uçun olib ketdik.

Jeki bir kuni suratga oliş maydonçasida haqiqiy şov-şuv kötardi: jarayon avjiga çiqqan paytda u birdan maydonçadan ğoyib böldi. Filmning boş aktyorini butun studiya qidirdi, yordamga kelgan köngillilar va hatto politsiya çaqirildi.

...Men juda aniq eslayman, Muddi yozgan ediki, u heç qaçon jazolanişni kutmagan va meni bir marta bundan taşqari heç qaçon urişmagan. U öşa holat haqida heç narsa demadi, lekin men buni eslayman. Ha-ha. Voy-voy!

Bu bizni Charli Çaplinning «Bola» filmi davriga qaytaradi. Men atigi beş yoşda edim va suratga oliş orasida dekoratsiyalar atrofida öynardim. Yaqin atrofda ular baʼzi sahnalarda işlatgan suv havzasi bor edi, uning yonida eski qayiqlar, taxtalar va boşqa narsalar yiğilgan edi. Men yaşirinib, ular keyingi dubl uçun meni çaqirganda çiqmasam, yaxşi hazil böladi, deb öyladim.

Şunday qilib, men yaşirindim va ularning «Jeki! Jeki! Sahna kutyapti — ayyy!!!» degan çaqiriqlarini eşitganimda kutib turdim. Men pistirmada turib, qimirlamadim.

Ançadan keyin atrofda juda şovqin böldi, hamma yugurib yurdi, keyin ular qiçqira boşladi va nihoyat, kimningdir yiğisini ham eşitdim. Öşa paytda çiqişdan juda qörqdim. Men yaşirinib turib, heç narsa eşitmaganday qiliş uçun çiqişni kutdim.

Lekin dadam meni topdi.

U meni taşqariga olib çiqdi va hamişa juda ğazablanganida gapiradigandek, xotirjam, past va işonçli ohangda dedi: «Endi, mister Kugan, yuring. Sizga eslab qolişingiz uçun bir narsa beraman».

Katta yoşga yetgaç, Jeki bu voqea haqida gapirib, Chaplin unga şu paytgaça doim turli tryuklarni qanday öylab topiş va ularni kutilmaganda atrofdagilarni hayratga soliş uçun qanday işlatiş kerakligini örgatganini aytdi. U özini körsatişni va yaxşi tryuk öylab topa olişini namoyiş qilişni juda xohlardi, lekin uning birinçi mustaqil rejissyorlik tajribasi unçalik yaxşi çiqmadi.