Hamunaptradagi voqealardan bir neça yil ötgaç, Rik va Evelin ÖKonnellar tinç hayot keçirib, öğli Aleksni tarbiyalaydi. Biroq qadimiy yovuzlik qayta uyğonadi: sirli mazhab Imhotepni tiriltiradi, toki uning yordamida afsonaviy Skorpion qirolni yengsin. Skorpion qirol esa Anubis bilan bitim tuzgan buyuk jangçi hisoblanadi. Ota-onaga bolani himoya qiliş va qadimgi dunyoning ikki qudratli kuçini töxtatiş uçun yangi xavfli sayohatga çiqiş töğri keladi.
Filmning ssenariysini va rejissyorligini Stephen Sommers bajargan; boş rollarda Brendan Fraser, Rachel Weisz, John Hannah va Arnold Vosloo ijro etgan, musiqasini Alan Silvestri yozgan. Bu fantastik-sarguzaşt jangari film «The Mummy» filminining davomi böllib, Universal Pictures studiyasi tomonidan çiqarilgan. AQŞda 2001-yil 4-mayda çiqdi. Aralaş şarhlarga qaramay, tijorat jihatdan muvaffaqiyatli böldi va 2002-yilda «Skorpion qiroli» prekveliga ilhom bergan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Brendan Fraser, Arnold Vosloo, Rachel Weisz
·Ensiklopediyadan
«Mumiyo qaytadi» (ingl. The Mummy Returns) — Stiven Somers ssenariy muallifi va rejissyori tomonidan 2001-yilda suratga olingan amerikaça fantastik-sarguzaşt jangari film. Boş rollarda Brendan Frazer, Reyçel Vayz, Jon Xanna, Arnold Vosloo, Oded Fer, Patrisiya Veloskes, Freddi Boat, Alan Armstrong va Duayn Jonson (kinodagi birinçi roli) iştirok etgan. Film «Mumiya» filmining davomi bölib, Universal Pictures kompaniyasi tomonidan çiqarilgan.
Film 2002-yilda prequel «Skorpion qiroli»ga ilhom bergan; bu spin-off 5000 yil oldin sodir böladi va uşbu filmda taqdim etilgan xuddi şu nomli personajni öz içiga oladi. Film aralaş şarhlarga qaramay, tijorat jihatdan muvaffaqiyatli böldi.
3Syujet
Miloddan avvalgi 3067-yilda «Skorpion qiroli» nomi bilan tanilgan şafqatsiz jangçi butun dunyoni bosib oliş…
Miloddan avvalgi 3067-yilda «Skorpion qiroli» nomi bilan tanilgan şafqatsiz jangçi butun dunyoni bosib oliş uçun qöşinini yurişga boşlaydi. Bu dinastiyagaça bölgan davr firʼavni Skorpion I ga işora bölib, misrşunoslarning taxminiga köra, u birinçi bölib Misrning protodavlatlarini birlaştirib, dunyodagi ilk imperiyani barpo etgan.
Yetti yildan söng «Skorpion qiroli» qöşini Fivalar yonida mağlubiyatga uçrab, muqaddas Am-Şer çöliga surib çiqariladi; u yerda uning odamlari issiqdan birin-ketin halok böladi va oxirida faqat buyuk jangçining özi tirik qoladi. Ölim oldida «Skorpion qiroli» ölim va zulmat xudosi Anubis bilan bitim tuzadi: agar Anubis Skorpion qirolini ayamasa va unga duşmanlarini yengiş imkonini bersa, Skorpion qirol öz joniga Anubisni egalik qiladi. Bitim belgisi sifatida u qumdan çiqqan çayonni yeydi. Anubis iltijoni qabul qilib, Skorpion qirolning hayotini saqlab qoladi. Am-Şer çöli esa Skorpion qirolning piramidasini yaşiriş uçun vohaga aylanadi va Anubis uni yarim şoqol-jangçilardan iborat demonik qöşinining boşiga qöyadi.
Anubisning qöşini yordamida Skorpion qirol mağlubiyatiga qasos olib, Fivalarni egallaydi va qadimgi misrlik xudo uning joniga abadiy xizmatkor sifatida egalik qiladi. Anubisning qöşini çiqqan qumlarga qaytib, uyquga ketadi va ularni yana uyğotadigan kunni kutadi.
1933-yilda Rik va Evelin ÖKonnellar qadimgi Misr ibodatxonasida Anubis bilajuzugini topadi; uni ilgari Skorpion qirol taqqan edi. Londonda esa ularning sakkiz yoşli öğli Aleksandr qiziqişdan bilakuzukni taqadi va u bolaga Am-Şer afsonaviy vohasiga parvoz körinişlarini körsatadi. Şu paytda ÖKonnellar uyiga hujum uyuştiriladi va Evelinni Britaniya muzeyi kuratori Baltus Xafez boşçiligidagi Imxotep kultining xizmatkorlari öğirlab ketadi. Jinoyatçilar «Öliklar kitobi» yordamida Imxotep ruhoniyini tiriltirmoqçi böladi, çunki ular uning Skorpion qirolni yengib, Anubis qöşinini nazoratga olişiga va dunyo hokimiyatini egallaşiga umid qiladi. Hujumçilar orasida Lok-Na nomli jangçi va Imxotepning sevgilisi Ank-su-namunning reinkarnatsiyasi Mila Nais bor. Rik Evelinni qutqariş uçun uning akasi Jonatan Karnaxan bilan, şuningdek, döstlarining yordamiga kelgan medjaylar boşliği Ardet Bey bilan birga yölga çiqadi. Jonatan özi bilan oltin ketmon olib yuradi.
Marosim ötkazayotgan Xafez Evelinni qurbon qilişga tayyorlanadi, ammo Rik ÖKonnell xotinini qutqaradi. Rik va Imxotep kulti aʼzolari örtasida şiddatli janjal boşlanadi. Imxotep özi mumiyo-jangçilarni tiriltirib, ularga Rik va uning döstlarini öldirişni buyuradi. Evelinni ozod qilib, ular ikki qavatli avtobusda qoçib ketişadi va taʼqibdan qutulişadi, ammo köp ötmay Lok-Na Aleksni öğirlaydi va u kult aʼzolari bilan birga Misrga, Am-Şerga yöl körsatiş uçun sayohat qiladi. ÖKonnellar ötmişdagi sarguzaştlaridan dösti — gaz şarli aerostat uçuvçisi Izzi Battons bilan birga yovuzlarni taʼqib qiladi.
Bilaguzuk Aleksga Am-Şer tomon yönaliş beradi, kultçilar esa poyezdda yöl olib, Karnakda töxtaydi. Yöl davomida Aleks Imxotep bilan uçraşadi va u bolaga Anubis bilaguzugi nafaqat inʼom, balki ayni paytda laʼnat ekanini oçib beradi: Skorpion qirol uyğongunça yetti kun ötişi kerak va agar Aleks öşa kuni ertalab quyoş nuri piramida çöqqisiga tegişidan oldin Skorpion qirolning piramidasiga kirmasa, bilaguzuk uni öldiradi. Vohaga yölda Aleks ota-onasi uçun işoralar qoldiradi (masalan, qumdan yasalgan Isida ibodatxonasi Fila orolida va buyuk Abu-Simbel ibodatxonasi), ularni esa Izzining aerostatida ketayotgan ÖKonnellar kuzatib boradi. Imxotep «Öliklar kitobi»dan foydalanib, Mila Naisga Ank-su-namunning ruhini beradi, ammo şu bilan birga beixtiyor Evelinga ötmişdagi hayoti xotiralarini tiklaşga imkon yaratadi: öşa hayotda u şahzoda Nefertiri bölgan, bilaguzuk saqlovçisi va firʼavn Seti I ning töğri qizi edi; Rik esa uning hayoti unga işonib topşirilgan medjay ekanini bildiradi (buni Rikning öng qölidagi muqaddas tamğa tasdiqlaydi). Bilaguzuk egasi Aleks bilan birga ular piramidaning uç qirrasini taşkil etadi va bilaguzuk piramidaga yetganda u Skorpion qirolni uyğotadi, u esa dunyoni egallaş uçun Anubis qöşinini çaqiradi (bularning hammasi ming yillar oldin belgilangan edi).
Lok-Na Aleksni ota-onasiga yana bir işora qoldirganini foş qilganda, Imxotep Nil suvidan ulkan tölqin yaratadi; u aerostatga hujum qiladi va ÖKonnellar reaktiv dvigatellardan foydalanişiga qaramay, Am-Şer örmonlariga qulab tuşadi. Izzi aerostat bilan qoladi va uni tuzatadi. ÖKonnellar kultga hujum qiladi va ikkala guruh ham xanjar, nayza va puflagiç naylar bilan qurollangan pigmey-mumiyolar hujumiga uçraydi. Rik Aleksni qutqaradi, Ardet esa qattiq jangda Lok-Nani öldiradi. Ular pigmeylardan qoçadi, pigmeylar esa Baltus, Imxotep va Ank-su-namundan taşqari butun kultni qirib taşlaydi.
Rik va Aleks tong otgunça piramidaga yetib boradi; u yerda bilaguzuk Aleksning qölidan ajraladi. Ardet öz medjaylari bilan Anubis qöşinining qayta tirilişi holatiga qarşi qayta saf tortadi. Evelinni Ank-su-namun öldirarasiga yaralaydi. Baltus bilaguzukni taqadi va Anubis qöşinini tiriltiradi (garçi qulfdagi nimadir uning qölidagi göştni suyakdan şilib taşlasa ham). Anubis Imxotepdan özining ğayritabiiy kuçlari va qobiliyatlarini olib qöyadi, u oddiy ölik kabi jang qilişini xohlaydi. Rik Skorpion qirolni çaqirayotgan Imxotepni topadi va u bilan jang qiladi, ammo Skorpion qirol (raqiblar oldida çayonga öxşaş ulkan jonivor qiyofasida paydo bölib) ularni töxtatadi va Imxotep qirol xizmatkori bölib körinib, Rikni uni öldiriş uçun yuborilganini daʼvo qiladi. Çölda medjaylar qabilalari va Anubis qöşini örtasida şafqatsiz jang avj oladi. Jang davomida Rik va Skorpion qirol örtasida Baltus oxirgisining «qizigan qöli» ostiga tuşib, halok böladi. Jonatan va Aleks Ank-su-namundan «Öliklar kitobi»ni öğirlaydi va uni Evelinni tiriltiriş uçun işlatadi; Evelin Ank-su-namunga qarşi turadi, Aleks va Jonatan esa Rikka Imxotep va Skorpion qirolni töxtatişda yordam beradi.
Skorpion qiroldan yaşirinib yurgan Rik qadimgi misrlik ornamentni topadi, u Jonatan butun bu vaqt davomida olib yurgan asa Osirisning nayzasi ekanini va Skorpion qirolni öldira oladigan yagona qurol ekanini tuşuntiradi. Medjaylar Anubis qöşinini mağlub etadi, ammo ular faqat old qöşinni yengganini tuşunadi — ularga yanada katta tölqin, şoqolboşli jangçilar yugurib kelmoqda. Jonatan va Aleks asani nayza şakliga keltiradi va Jonatan uni otsa-da, Imxotep uni uşlab oladi va Skorpion qirolga deyarli ölimli zarba beradi; Rik esa nayza bilan Skorpion qirolni teşib ötadi, natijada u qöşini bilan birga dözaxga qulaydi.
Skorpion qirol halok bölgaç, voha va piramida öz-özidan yemirila boşlaydi. Rik va Imxotep dözaxga olib boruvçi çuqurning ustida osilib turadi. Rik Evelindan imkon qadar tezroq qoçişni iltimos qiladi, ammo u öz hayotini xavf ostiga qöyib, eriga yordam beradi. Buni körgan Imxotep Ank-su-namundan ham şunday qilişni iltijo qiladi, ammo u uni taşlab, özi qoçişga urinadi. Sevgilisining xiyonatidan qayğuga botgan Imxotep — aynan şu tufayli laʼnatlangan mumiyoga aylangan (bu uning vijdonida bir neça öldirilgan odam va ğazablangan xudolar borligini bildiradi) — qöllarini tuşirib, dözaxga qulaydi.
Piramidadan çiqişga urinayotgan Ank-su-namun çayonlar çuqurçasiga tuşib ketadi; çayonlar uni ölimgaça çaqadi va yeydi. ÖKonnellar yemirilayotgan piramidaning çöqqisiga yetib boradi va Izzi özgartirilgan aerostat bilan kelib, voha va piramida yöqolganda ÖKonnellarni qutqaradi (şu oldidan Jonatan piramida çöqqisidan olmosni olib ulgurgan).
ÖKonnellar quyoş botişiga uçib ketadi, Ardet Bey döstlariga xayrlaşib salom beradi va söng öz medjay yöldoşlari oldiga qaytadi.
4Musiqa
«Mumiyo qaytadi» filmining asl saundtreki 2001-yil 1-mayda Decca Records yorliğida…
«Mumiyo qaytadi» filmining asl saundtreki 2001-yil 1-mayda Decca Records yorliğida çiqarilgan.
Unda Alan Silvestri yozgan va dirijyorlik qilgan partitura, şuningdek, Live rok-guruhining «Forever May Not Be Long Enough» qöşiği versiyasi bor; bu versiya albomdagi versiyadan biroz farq qiladi. Ikki kompakt-diskli kengaytirilgan naşr 2018-yilda Intrada Records tomonidan çiqarilgan.
5Kassa
«Mumiyo qaytadi» çiqqan birinçi kunida 23,4 million dollar, keyingi kuni esa 26,8 million dollar işladi. Şu…

«Mumiyo qaytadi» çiqqan birinçi kunida 23,4 million dollar, keyingi kuni esa 26,8 million dollar işladi. Şu tariqa u «Oyinçoqlar hikoyasi 2» va «Yurassik park: Yöqolgan dunyo» filmlaridan ustun kelib, eng yuqori kassa körsatkiçiga erişdi. «Mumiyo qaytadi» «Shrek» filmi uni egallaguniga qadar ikki hafta davomida prokatda birinçi örinda turdi.
Film AQŞ va Kanadada prokatda 202 million dollar, xalqaro prokatda esa 233 million dollar yiğib, dunyo böyiça 435 milliondan ortiq dollar daromad keltirdi va 2001-yilning eng kassa filmlari orasida yettinçi örinni egalladi.
6Tanqidçilar javobi
«Mumiyo qaytadi» tanqidçilar tomonidan aralaş baho oldi. Hozirda film Rotten Tomatoes saytida 141 ta şarh…

«Mumiyo qaytadi» tanqidçilar tomonidan aralaş baho oldi. Hozirda film Rotten Tomatoes saytida 141 ta şarh asosida 47 % reytingga ega, örtaça baho 5,30/10. Sayt konsensusi şunday deydi: «Davomda maxsus effektlar taassurot qoldiradi, ammo kompyuter tasvirlari oldida personajlar ikkinçi darajali körinadi». CinemaScore sörovida qatnaşgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça şkala böyiça «A-» örtaça bahosini qöydi. Metacritic saytida 31 ta şarh asosidagi örtaça ball 100 balldan 48 ni taşkil etadi.
Birinçi filmga uç yulduz bergan Rojer Ebert ikkinçisiga atigi ikki yulduz berib, «„Mumiyo qaytadi“ning xatosi personajlardan voz keçib, syujetdan faqat maxsus effektlar va jangovar sahnalar uçun kir yoyiş arqoni sifatida foydalanişdadir», deb yozdi. ReelViews şarhlovçisi Jeyms Berardinelli filmga tört yulduzdan ikki yarim yulduz qöydi va uni «böş, yengil köngiloçar — yoqimsiz emas, ammo yakuniy yoz sarguzaşt jangari filmidan uzoq», deb atadi.
Los-Anjeles Tayms gazetasidan Kennet Turan filmga ijobiy şarh yozib, uning «doimiy syujet burilişlari, jasur sensualligi va hamma joyda uçraydigan jangovar ketma-ketliklarini» maqtadi.
7Uy ommaviy axborot vositalari
«Mumiyo qaytadi» 2001-yil 2-oktabrda videokassetalar va DVD-larda debyut qildi. U Amerika Qöşma Ştatlarida…
«Mumiyo qaytadi» 2001-yil 2-oktabrda videokassetalar va DVD-larda debyut qildi. U Amerika Qöşma Ştatlarida eng tez sotilgan DVD böladi: birinçi haftasida 2 million nusxa sotiladi. Atigi ikki hafta ötib, bu rekordni «Yulduzli uruşlar. I epizod: Xavfli şubha» örnatadi. Keyinçalik film 2008-yil iyulda yuqori aniqlikdagi Blu-ray formatida, 2017-yilda esa UHD Blu-ray formatida çiqarildi.
8Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB9Franşiza tartibida
5 film
Matn: maqola tarjimasi «Мумия возвращается» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

