«Thelma & Louise» filmida ikki eng yaqin döst, Thelma va Louise, kundalik qiyinçiliklardan biroz çetlaşib, dam oliş kunlariga qisqa sayohatga çiqişadi. Thelma erining bosimi ostida yaşaydi, Louise esa ofitsiant bölib işlaydi, sevgilisi esa tez-tez yonida bölmaydi. Lekin sayohat kutilmaganda jinoiy oqibatli vaziyatga aylanadi, qizlar qoçoqqa aylanişadi va döstlikning kuçini qaytadan his qilişadi.
Film rejissyori Ridley Scott. Boş rollarni Susan Sarandon va Geena Davis ijro etadi, rollarda Harvey Keitel va Brad Pitt ham iştirok etadi. Lenta road-muvi uslubida yaratilgan bölib, kriminal va komediya elementlarini birlaştiradi. Ssenariy muallifi Callie Khouri «Oskar» mukofotiga sazovor böldi, musiqasini Hans Zimmer yozgan. Studiya Pathé filmni 1991-yil 24-mayda dunyo prokatiga çiqardi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Susan Sarandon, Geena Davis, Harvey Keitel
·Ensiklopediyadan
«Thelma & Louise» (ingl. Thelma & Louise) — 1991-yilda suratga olingan amerikalik road-muvi uslubidagi film. Rejissyori Ridley Scott. Boş rollarni Susan Sarandon va Geena Davis ijro etadi. Film ikki döst ayol haqida hikoya qiladi, ular sayohatga çiqişadi. Film «Oskar» mukofotini eng yaxşi ssenariy uçun olgan va yana beş nominatsiyaga ega, jumladan eng yaxşi ayol roli uçun (Susan Sarandon, Geena Davis).
3Syujet
Thelma (Geena Davis) va uning dösti Louise (Susan Sarandon) dam oliş kunlarida kundalik hayotdan uzoqlaşib,…
Thelma (Geena Davis) va uning dösti Louise (Susan Sarandon) dam oliş kunlarida kundalik hayotdan uzoqlaşib, toğlarga dam olişga ketişadi. Louise kafeteriyada ofitsiant bölib işlaydi, Thelma esa hokimiyatparast va qöpol eri Darrell (Christopher McDonald) bosimi ostida uyda ötirişga majbur. Birinçi kantri-klubda mast Thelmaga Harlan (Timothy Carhart) tajovuz qilmoqçi böladi, Louise döstini himoya qiladi va uni öldiradi. Thelma politsiyaga murojaat qilişni taklif qiladi, lekin Louise bu fikrni rad etadi: ularga heç kim işonmaydi, Thelma butun keçani Harlan bilan içib, raqsga tuşgan edi, deyişadi va u özi uni provokatsiya qilgan deb hisoblaşadi, uning tanasida esa jarohat yöq.
Qizlar jinoyat joyidan yaşirinişadi. Ertasi kuni ertalab Louise Meksikaga qoçişga qaror qiladi. U sevgilisi Jimmy (Michael Madsen) ga qönğiroq qilib, undan qarz söraydi — uning jamğarmalariga teng summani eng yaqin bankka yuborişni söraydi. Thelmaga esa karta topşiradi va Oklahomadan Meksikagaça, Texasdan aylanib ötadigan optimal yönalişni öylab topişni buyuradi. Şu orada politsiya ularni qidirişni boşlab bölgan edi.
Bir töxtaş joyida Thelma yoqimli «talaba» Jay D (Brad Pitt) bilan tanişadi, u göyo universitetga avtostopda ketayotgan edi. U Louiseʼdan uni olib ketişni söraydi, lekin Louise rad etadi. Köp ötmay ular navbatdagi töxtaş joyida yana uni olib ketişadi. Louise Oklahoma-sitida pul ötkazmasi uçun bankka boradi, lekin u yerda Jimmyga duç keladi. U Louiseʼga pul solingan konvert beradi, Louise uni Thelmaga saqlaşga topşiradi. Keçqurun mehmonxonada Jimmy Louiseʼdan nima sodir bölganini aniqlaşga harakat qiladi, şuningdek unga uzuk sovğa qilib, taklif qiladi, lekin Louise rad etadi, çunki uni voqeaga aralaştirmoqçi emas va ötmişdagi hayotni qaytarib bölmasligini tuşunadi. Jimmy uyiga qaytib ketadi. Jay Thelmaning oldiga keladi va özining öğri ekanini tan oladi, lekin Thelma Jay D bilan tunni ötkazadi, buni ertasi kuni ertalab döstiga zavq bilan aytadi. Biroq köp ötmay maʼlum böladiki, yigit qizlarning barça pullarini öğirlab, ğoyib bölgan. Thelma Louiseʼdan nima uçun Texas orqali ketişni istamasligini söraydi va Louise Texasda jinsiy zöravonlikka uçraganini taxmin qiladi.
Thelma va Louise nima qilişlarini bilmaydilar, lekin yöllaridan davom etadilar. Pul yöq, Thelma esa Jayning rejasi böyiça dökonni talon-taroj qiladi. Politsiya Darrellni söroq qiladi, Thelmaning uy telefonini tinglaş ostiga oladi va Jay D ni qölga oladi. Ular yigit qizlar bilan uçraşganini va ulardan pul öğirlaganini bilişadi, Jay esa Thelma unga Meksika haqida işora qilganini tan oladi. Thelma uyga qönğiroq qiladi va politsiya hamma narsani bilişini tuşunadi. Louise telefon orqali tergovçi Hal Slocum (Harvey Keitel) bilan gaplaşadi, u qizlarga chin dildan yordam berişni istaydi, ularni politsiyaga taslim bölişga köndirişga harakat qiladi, lekin suhbat heç narsaga olib kelmaydi va döstlar Meksikaga yanada tezroq harakat qiliş kerak, deb qaror qilişadi.
Katta kanyonga boradigan yölda ularni politsiyaçi töxtatadi, lekin Thelma unga töpponça bilan tahdid qiladi. Louise uning töpponçasini oladi, rasiyasini öqqa tutadi, qizlar politsiyaçini bagajnikka solib, jönab ketişadi. Louise tergovçiga qönğiroq qiladi, u esa yo ularning taslim bölişini yoki agar qarşilik körsatsa, xavfli jinoyatçilar sifatida izlanib, otib taşlanişini aytadi. Thelma Louiseʼga özining özgarganini va eski hayotiga qaytolmasligini aytadi.
Yölda ular vaqti-vaqti bilan yuk maşinasi haydovçisini uçratişadi, u har safar ularga haqorat bilan baqiradi va uçinçi uçraşuvda qizlar uning bilan nihoyat hisob-kitob qilişga qaror qilişadi: töxtab, undan uzr söraşni taklif qilişadi, lekin u rad etganda, yoqilği taşuvçi yarim tirkamali avtsisternani öqqa tutişadi. Yuk maşinasi portlaydi, qizlar esa haydovçini prerida yolğiz qoldirib, yaşirinişadi.
Yöllarida davom etar ekan, qizlar tez orada bir neça politsiya maşinasini körişadi va yaşirinişga qaror qilişadi. Ularni quvişadi, lekin Louise ulardan qoçib qutuladi. Politsiyaçilar ularni dengiz qirğoğiga öxşaş tik jar yoqasida yetib olişadi va uç tomondan örab olişadi. Thelma oxirigaça borişni taklif qiladi, qizlar öpişadi va yuzlarida tabassum va köz yoşlari bilan, qöllarini mahkam uşlab, maşinani töliq tezlikda Katta kanyonga yönaltiradilar.
4Işlab çiqariş
Thelma rolini Çerʼga taklif qilişgan, lekin u rad etgan. George Clooney Jay D rolini uçun beş marta sinovdan…

Thelma rolini Çerʼga taklif qilişgan, lekin u rad etgan. George Clooney Jay D rolini uçun beş marta sinovdan ötgan, lekin rejissyor yoş «kovboy» rolini öşa paytda kam tanilgan aktyor Brad Pittʼga berişni afzal körgan.
Brad Pitt va Geena Davis iştirok etgan erotik sahna uçun rejissyor Ridley Scott yulduzga dublyorka tanlamoqçi bölgan. Uning rejalarini bilib qolgan Davis, bu sahnada özi suratga tuşişi kerakligini talab qilgan.
Filmda 1966-yilda işlab çiqarilgan beşta bir xil Ford Thunderbird kabriolet suratga olingan: «Avto-yulduz», kameralar uçun örnatilgan ştativli avtomobil, zaxira avtomobil va tryuklar uçun ikkita kaskadyor maşinasi.
5Reliz
Premyera 1991-yil 20-mayda Kann kinofestivalida bölib…
Premyera 1991-yil 20-mayda Kann kinofestivalida bölib ötgan.
6Qabul qilinişi
Film tanqidçilardan ijobiy şarhlar oldi. Rotten Tomatoes saytida film 156 ta şarh asosida 87 % reytingga ega:…
Film tanqidçilardan ijobiy şarhlar oldi. Rotten Tomatoes saytida film 156 ta şarh asosida 87 % reytingga ega: «Bu film Geena Davis va Susan Sarandon örtasidagi kimyo sizni hayratga soladigan feminist sarguzaştdir, rejissyor Ridley Scott esa kartoçkaga munosib, kuydiruvçi vizual effektlar yaratadi. Film bir vaqtning özida ham provokatsion, ham quvnoq».
7Mukofotlar va nominatsiyalar
Mukofotlar…

Mukofotlar
1991 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşining eng yaxşi ayol roli uçun mukofoti (Susan Sarandon va Geena Davis)
1991 — Valyadolid kinofestivalining Golden Spike mukofoti (Ridley Scott)
1992 — eng yaxşi original ssenariy uçun «Oskar» mukofoti (Callie Khouri)
1992 — eng yaxşi noyevropa filmi uçun «Bodil» mukofoti (Ridley Scott)
1992 — eng yaxşi xorijiy aktrisa uçun «David di Donatello» mukofoti (Susan Sarandon va Geena Davis)
1992 — eng yaxşi ssenariy uçun «Golden Globe» mukofoti (Callie Khouri)
1992 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar jamiyatining eng yaxşi erkak ikkinçi plan roli uçun mukofoti (Harvey Keitel)
1992 — AQŞ Ssenariyçilar gildiyasining eng yaxşi original ssenariy uçun mukofoti (Callie Khouri)
Nominatsiyalar
1992 — «Oskar» mukofoti uçun beşta nominatsiya: eng yaxşi ayol roli (Susan Sarandon va Geena Davis), eng yaxşi rejissyor (Ridley Scott), eng yaxşi operatorlik ishi (Adrian Biddle), eng yaxşi montaj (Thom Noble)
1992 — BAFTA mukofoti uçun sakkizta nominatsiya: eng yaxşi film (Ridley Scott, Mimi Polk Gitlin), eng yaxşi ayol roli (Susan Sarandon va Geena Davis), eng yaxşi rejissyor (Ridley Scott), eng yaxşi operatorlik ishi (Adrian Biddle), eng yaxşi montaj (Thom Noble), eng yaxşi original ssenariy (Callie Khouri), eng yaxşi original musiqa (Hans Zimmer)
1992 — «Sezar» mukofoti uçun eng yaxşi xorijiy film nominatsiyasi (Ridley Scott)
1992 — AQŞ Rejissyorlar gildiyasining eng yaxşi rejissura uçun mukofoti nominatsiyasi — badiiy film (Ridley Scott)
1992 — «Golden Globe» uçun uçta nominatsiya: eng yaxşi film — drama, eng yaxşi ayol roli — drama (Susan Sarandon va Geena Davis)
8Musiqa
Filmning muqobil finali mavjud bölib, u B.B. King ijro etgan blyuz qöşiği ostida suratga olingan. Biroq…
Filmning muqobil finali mavjud bölib, u B.B. King ijro etgan blyuz qöşiği ostida suratga olingan. Biroq Ridley Scott Hans Zimmer musiqasi ostidagi dinamikroq finalni afzal körgan.
9Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB10Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Тельма и Луиза» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.



