Wolfwalkers — Tomm Moore va Ross Stewart tomonidan yaratilgan, 2020-yilda çiqqan töliq metrajli animatsion film. U ingliz qizi bilan Irlandiyaga köçib kelgan, örmonda börilar galasi bilan yaşaydigan böri-qiz örtasidagi uçraşuvdan hikoya qiladi. Moore ning oldingi filmlari «The Secret of Kells» va «Song of the Sea» singari, bu film ham Irlandiya folklori va tarixiga asoslangan.
Film 2020-yil 12-sentabrda Torontodagi kinofestivalda birinçi marta namoyiş etildi. Kritiklar filmning syujetini ham, vizual tarkibini ham yuqori baholadi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
3Syujet
Voqea Angliyaning Irlandiyani bosib oliş davrida (1650-yil), Kilkenni şahri va uning atrofida böladi. Bu…
Voqea Angliyaning Irlandiyani bosib oliş davrida (1650-yil), Kilkenni şahri va uning atrofida böladi. Bu yerga yaqinda beva erkak Bill Goodfellowe öspirin qizi Robyn bilan köçib keladi. Bill qizini juda ehtiyotkorlik bilan asraydi va uni qalʼa devoridan taşqariga çiqişni taqiqlaydi. Şaharni lord-protektor boşqaradi, Goodfellowe esa uning boş ovçisi. Uning vazifasi atrofdagi örmonlardagi börilar galasini yöq qiliş, biroq börilarni uşlab bölmaydi, garçi Goodfellowe har kuni qopqon qöysa ham. Şu orada şaharda şunday miş-mişlar tarqaladi: galaning yetakçilari oddiy börilar emas, balki «snowolves» — böri-odamlar ekan.
Otasining gapiga quloq solmay, ovda iştirok etişni xohlagan Robyn örmonga kiradi va u yerda börilar bilan uçraşadi, qizil soçli Mebh bilan tanişadi. Mebh esa snowolf ekan. Mebh Robynga snowolflar odamga öxşab körinişini, lekin uyquda böriga aylanişini tuşuntiradi. Mebh Robynga börilarning odamlar közidan yaşirin inini ham körsatadi. Mebhning onasi şu inda uxlaydi, lekin uyğona olmaydi, çunki uni böri qiyofasida tutib olişgan bölsa kerak. Robyn otasiga börilarni yöq qiliş kerak emas, balki ularga örmondan ketiş imkonini beriş kerakligini tuşuntirişga harakat qiladi, lekin otasi unga işonmaydi.
Kunduzi Robynni itoatsizligi uçun lord-protektor qalʼasiga işga yuborişadi, u yerda idiş yuvadi, polni artadi va kir yuvadi. U xonalardan birida katta, parda bilan yopilgan qafasdan çaqiriq ovozini eşitadi. Biroq xonaga kiriş taqiqlangani uçun Robyn qafasga yaqinlaşa olmaydi. Şu orada Mebh birinçi uçraşuvda Robynning qöliga tişlagani sababli, Robynning özi ham snowolfga aylanadi va keçasi şahar böylab yuguradi, bu yerda uni qöriqçilar deyarli öldirib qöyişadi. Şaharda vahima boşlanadi va lord-protektor butun örmonni yoqib yuborişni vaʼda qiladi. U xalqni maydonga çaqiradi, u yerga qafasni olib kelişadi: içida böri qiyofasida tutib olingan Moll, yaʼni Mebhning onasi bor ekan. Mebh onasini qutqariş uçun örmondan yugurib keladi, lekin buning uddasidan çiqa olmaydi. Lord-protektor Goodfellowega börini öldirişni buyuradi, biroq Robyn uning yöliga turadi va oxir-oqibat Mollni zanjirlardan ozod qilib, uning ustiga minib örmonga qoçadi. Ortidan Goodfellowe va lord-protektor askarlari bilan quvib çiqişadi. Goodfellowe böriga öq uradi; uning ruhi insoniy tanaga qaytadi, lekin Moll oğir yaralangan va huşiga kelmaydi. Robyn uyquga ketadi va böriga aylanib, galasi bilan inga qaytadi. U yerda Mebh snowolflarning yaralarni davolaş qobiliyatidan foydalanib, onasini tiriltirişga urinadi, lekin buning uddasidan çiqa olmaydi. Askarlar inga yaqinlaşib, yöl böyidagi örmonni yoqib boradi.
Mebh va galani himoya qiliş uçun Robyn böri qiyofasida askarlarga va lord-protektorga hujum qiladi, lekin lord-protektor uni deyarli yengib qöyadi. Şu paytda maydonda böri-Moll tişlagan Goodfellowe özi ham böriga aylanadi va lord-protektorni jarlikka itarib yuboradi. Robyn yana odam holatiga qaytadi va Mebhga onasini tiriltirişda yordam beradi.
Film Goodfellowe, Moll, Mebh va Robynning aravada yaşaş uçun eng yaxşi joy izlab ketayotgan sahnasi bilan yakunlanadi. Ularning ortidan börilar galasi ergaşib boradi.
4Rollarni ovozlaştirganlar
Honor Kneafsey — Robyn…
Honor Kneafsey — Robyn Goodfellowe
Eva Whittaker — Mebh
Sean Bean — Bill Goodfellowe
Simon McBurney — Lord-protektor
Maria Doyle Kennedy — Moll
Tommy Tiernan — yoğoçsoz
Nora Twomey — Bridget
5Işlab çiqiş
Mультfilm ustida animator va rejissyor Tomm Moore hamda Ross Stewart işladi. Ijodiy jamoada 200 kişi bölgan,…
Mультfilm ustida animator va rejissyor Tomm Moore hamda Ross Stewart işladi. Ijodiy jamoada 200 kişi bölgan, lekin bir vaqtning özida mультfilm ustida 60—80 kişidan köp bölmagan. «Wolfwalkers» — kelt mifologiyasi motivlariga asoslangan uç qismli trilogiyaning yakuniy qismi. Trilogiyaga «The Secret of Kells» va «Song of the Sea» ham kiradi. Yaratuvçilarning sözlariga köra, uçala film ham tabiat, eskilik va yangilik töqnaşuvi, yöqotiş, bolalar tarbiyasi hamda yöqolib ketiş xavfi ostida turgan qadimiy sanʼatni saqlaş va özgartiriş mavzularini yoritadi. «Wolfwalkers» syujeti XVII asr örtalarini aks ettiradi, bu davrda Angliya Irlandiyani bosib olib, u yerda öz ustunligini örnatgan. Asosiy yovuz qahramon — lord-protektor Oliver Cromwell tarixiy şaxs. Baʼzi tomoşabinlarning fikriça, qahramon juda salbiy çiqqan, lekin Moore va Stewart uning obrazini tarixiy Cromwelldan insoniyroq va mehribonroq qilganini aytişadi. Tarixiy Cromwell esa «qözğolon kötargan Irlandiyani qonga botirgan» şaxs sifatida tanilgan.
Ssenariy «Song of the Sea» ustida işlaş paytidayoq yozila boşlagan. Uning asosida ikki bolaning kutilmagan uçraşuvi va döstligi ğoyasi yotgan, ularning har biri öşa paytdagi ingliz va irlandiyalik jamiyatlarning qarama-qarşi tomoniga tegişli edi. Ssenariyning dastlabki variantida boş qahramon Robyn öğil bola bölişi kerak edi, lekin bunday qahramon uçun syujet rivojida içki ziddiyat topilmadi. Şu sababli yaratuvçilar boş qahramonni qiz qilişga qaror qilişdi. Uning ovçi bölişni orzu qilişi, otasining yölidan borişga intilişi öşa davr ayollarga nisbatan qöyilgan meʼyorlarga zid edi. Natijada baʼzi syujet jihatlari deyarli butunlay qayta yozildi.
Badiiy uslub ustida işlayotganda yaratuvçilar fransuz kolorist Cyril Pedrosning, amerikalik komiks muallifi Mike Mignolaning va britaniyalik rassom Emily Hughesning ijodidan ilhomlanişgan. Şuningdek, ilhom manbalari bölib «101 Dalmatians», «Robin Hood», «The Tale of Princess Kaguya» va «Spider-Man: Into the Spider-Verse» kabi multfilmlar xizmat qilgan. Vizual uslub studiyaning oldingi filmlariga öxşaydi, lekin farqlar ham bor. Masalan, «The Secret of Kells»ga Kells kitobining bezaklari taʼsir qilgan bölsa, «Wolfwalkers» uslubi XVII asr gravyuralaridan köproq ilhomlangan, ular uçun ötkir çiziqlar va qöpol ştrixlar xosdir. Filmdagi şahar ataylab perspektivasiz tasvirlangan, çiqiş yöli yöq labirint taassurotini beriş uçun. Syujet rivojlanişi bilan şahar hajm kasb etadi, bu qahramonning erkinlikka erişişini ifodalaydi. Qahramonlarning vizual uslubi ham farq qiladi: şahar aholisi aniq çizilgan, örmon mahalliylarida esa qalam çiziqlari izlari seziladi, bu ularning jonliligi va vahşiyligini aks ettiradi.
6Mukofotlar va nominatsiyalar
2021 — «Satellite» mukofoti: eng yaxşi animatsion…
2021 — «Satellite» mukofoti: eng yaxşi animatsion film
2021 — Los-Anjeles kinotanqidçilar assotsiatsiyasi mukofoti: eng yaxşi animatsion tomoşali film
2021 — «Golden Globe» mukofoti: eng yaxşi animatsion film (nominatsiya)
2021 — BAFTA mukofoti: eng yaxşi animatsion film (nominatsiya)
2021 — «Annie» mukofoti: tomoşali filmdagi ovoz beriş uçun — Mebh rolidagi Eva Whittakerga
2021 — AQŞ prodyuserlar gildiyasi mukofoti: eng yaxşi animatsion film (nominatsiya)
2021 — «Oscar» mukofoti: eng yaxşi animatsion tomoşali film (nominatsiya)
7Tanqid
Film ijobiy şarhlar oldi: Rotten Tomatoes saytida u 148 ta şarh asosida 99 % tasdiqlaş körsatkiçiga ega…
Film ijobiy şarhlar oldi: Rotten Tomatoes saytida u 148 ta şarh asosida 99 % tasdiqlaş körsatkiçiga ega bölib, örtaça baho 8.7/10. Metacritic saytida esa 28 ta şarh asosida 100 balldan 87 ball olgan.
8Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB9Franşiza tartibida
3 film
Matn: maqola tarjimasi «Легенда о волках» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.